Katalog Hansard

Soal berkaitan dengan tenaga ini.

Baru-baru ini, kita tengok Perdana Menteri baru ini, dia pergi ke Rusia. Dan Kerajaan Rusia bersetuju untuk membekalkan minyak kepada negara kita untuk tempoh 20 tahun yang akan datang.

Kemudian, Yang Amat Berhormat Perdana Menteri pula pergi ke satu negara. Yang ini, Gopeng, Perdana Menteri kita ini, P. Ramlee dah ajar dulu dah. Negara yang hujung dia ‘tan, tan, tan, tan’ itu, kan? Nasib baik bukan setan lah, dia katakan. Yang itu, saya nak sebutkan, Turkmenistan, kan?

Kita dapat satu telaga gas yang sangat besar yang akan dikendalikan oleh PETRONAS. Ini adalah merupakan satu kejayaan Yang Amat Berhormat Perdana Menteri untuk menjaga, untuk mengekalkan kestabilan bahan tenaga dalam negara kita. Walaupun ada setengah-setengah kawan kita ini yang pertikaikan, yang caci, yang maki, paling tidak pun bagilah ucapan tahniah kepada Kerajaan Perpaduan, Kerajaan MADANI. Bagilah ucapan tahniah kepada Yang Amat Berhormat Perdana Menteri. Dan, insya-Allah, Pakatan Harapan akan membentuk kerajaan di negeri Johor.

Sekian. Wassalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Terima kasih, Speaker.

Okey. Terima kasih. Saya skip point kedua. Ketiga, kerajaan perlu menjadikan krisis cip memori dan AI sebagai peluang industri nasional.

Kekurangan HBM dan DRAM menunjukkan bahawa dunia sedang mencari rantaian bekalan rantaian yang lebih selamat, lebih pelbagai dan lebih dipercayai.

Malaysia mesti mengambil peluang ini untuk menarik pelaburan berkualiti tinggi tetapi pada masa yang sama, membangunkan syarikat tempatan. Jangan sampai pelaburan datang tetapi nilai tambah tempatan rendah. Kita perlu pastikan jurutera Malaysia, syarikat Malaysia dan universiti Malaysia turut naik bersama industri ini.

Keempat, saya menyeru kerajaan supaya memberi tumpuan khas kepada pembangunan bakat semikonduktor dan AI. Jika kita mahu menjadikan hab rantaian bekalan teknologi, kita memerlukan jurutera, technician, pereka cip, pakar data, pakar automasi dan pekerja mahir. Kerajaan perlu menyelaraskan universiti, politeknik, TVET dan industri supaya latihan benar-benar sepadan dengan permintaan pasaran. Anak muda Malaysia mesti melihat sektor semikonduktor dan AI sebagai kerjaya masa depan yang stabil bergaji baik dan bernilai tinggi.

Sekian, terima kasih.

Terima kasih Tuan Yang di- Pertua. Terima kasih Yang Berhormat Menteri atas penerangan yang terperinci. Tiga perkara ingin saya bangkitkan. Yang pertama ekonomi rakyat, yang kedua peranan MTEN, yang ketiga kedaulatan ekonomi.

Saya mulakan dengan realiti ekonomi rakyat Tuan Yang di-Pertua. Perkembangan semasa dalam pasaran buruh wajar diberi perhatian yang serius. Terbaharu, lebih 42,000 pekerja hilang pekerjaan sejak awal tahun. Sebahagian besarnya berumur 25 hingga 40 tahun. Setiap angka ini mewakili sebuah keluarga, Tuan Yang di-Pertua. Justeru, perkembangan ini tidak boleh dipandang ringan dan isu ini telah pun dijawab panjang lebar oleh Yang Berhormat Menteri dalam sesi MQT tempoh hari.

Pada masa yang sama, kadar inflasi yang dilaporkan masih terkawal, tidak menggambarkan sepenuhnya tekanan yang dihadapi di peringkat kos pengeluaran. Saya ikuti taklimat Yang Berhormat Menteri, beliau turut membangkitkan perkara ini. Tekanan kos ini akhirnya berpotensi dipindahkan kepada kenaikan harga yang ditanggung pengguna, khususnya dalam segmen makanan, pengangkutan, perkhidmatan dan perubatan.

Oleh itu, Bachok berpandangan kerajaan perlu memberi perhatian yang sama serius terhadap petunjuk mikroekonomi di samping terus memantau petunjuk makroekonomi supaya dasar yang digubal benar-benar mencerminkan realiti ekonomi rakyat.

Sekiranya krisis ini berlarutan, kerajaan boleh mempertimbangkan moratorium pembiayaan secara bersasar kepada pekerja dan PMKS yang terjejas serta insentif sementara kepada majikan bagi mengekalkan tenaga kerja sedia ada. Bagi sektor kritikal seperti makanan dan pertanian, kerajaan boleh mempertimbangkan dana penstabilan kos input bagi mengurangkan tekanan kos pengeluaran.

Seterusnya Tuan Yang di-Pertua, peranan MTEN. Majlis Tindakan Ekonomi Negara

(MTEN) ditubuhkan ketika negara berdepan Krisis Kewangan 1998. Hampir tiga dekad berlalu, cabaran ekonomi hari ini jauh lebih kompleks merangkumi persaingan blok ekonomi, konflik geopolitik, keselamatan tenaga serta tarif perdagangan.

Sehubungan itu, MTEN wajar diperkasakan dari segi mandat, autoriti penyelarasan dan keupayaan membuat keputusan dengan lebih pantas dan berkesan. Kerajaan kini mempunyai pelbagai platform berkaitan ekonomi termasuk Jawatankuasa Penasihat Dasar Kepada Perdana Menteri (PMAC) dan Pusat Tindakan Geoekonomi Negara (NGCC) di bawah MITI.

Dalam hal ini, MTEN perlu menjadi platform utama bagi semua isu ekonomi strategik negara termasuk penyelarasan Majlis Keselamatan Negara (MKN) bagi menangani krisis yang merentasi dimensi ekonomi dan keselamatan. Dengan tadbir urus, bidang kuasa dan mekanisme penyelarasan yang lebih jelas, segala syor keputusan dan tindakan dapat dilaksanakan dengan lebih berkesan.

Akhir Tuan Yang di-Pertua, kedaulatan ekonomi. Tidak lengkap ucapan saya tanpa mengajak Dewan yang mulia ini mengutuk sekeras-kerasnya tindakan Amerika Syarikat dan Israel yang melancarkan serangan serta pencerobohan terhadap Republik Islam Iran.

[Tepuk] Perang yang tercetus pada 28 Februari itu jelas melanggar undang-undang antarabangsa dan Piagam PBB malah merupakan suatu bentuk jenayah perang yang mengancam keamanan dunia. Malah ekonomi dunia juga gawat akibat serangan yang dilancarkan oleh Amerika dan juga Israel.

Oleh itu, ketegasan Malaysia dalam mempertahankan prinsip kedaulatan, keamanan dan keadilan antarabangsa amatlah dituntut. Namun, Dato’ Yang di-Pertua, terdapat dua insiden, yang menyebabkan kita di Malaysia berasa amat terkilan.

Sila.

Ya. Saya dengar di awal pembentangan Yang Berhormat Menteri, beliau menggunakan istilah konflik. Sedangkan sepatutnya berani menyebutkan bahawa inilah satu perang yang dilancarkan oleh US, Israel terhadap Iran.

Dato’ Yang di-Pertua, terdapat dua insiden yang menyebabkan kita di Malaysia berasa amat terkilan. Pertama, pada 14 Mac 2026, dua minggu selepas serangan dilancarkan. Malaysia membenarkan persinggahan, port of call, dengan izin, dua kapal tempur pesisir LCS milik tentera Amerika Syarikat di Pelabuhan Pulau Pinang. Walaupun persinggahan tersebut dikatakan mematuhi prosedur yang ditetapkan oleh Menteri Pertahanan, Malaysia tidak boleh dilihat seolah-olah memberi ruang logistik kepada tentera asing yang terlibat dalam perang yang masih aktif selaras dengan prinsip berkecuali negara.

Kedua, pada 9 Jun 2026, Tim Marshall seorang pelobi pro-Zionis antarabangsa dijemput sebagai penceramah utama pada Persidangan Invest Malaysia Kuala Lumpur.

Jemputan tersebut dibantah kira-kira 30 NGO kerana disifatkan bercanggah dengan pendirian rasmi Malaysia yang konsisten menyokong perjuangan rakyat Palestin.

Pihak penganjur kemudiannya memohon maaf serta mengakui berlaku kecuaian kerana gagal menyemak latar belakang panelist secara menyeluruh. Perkara ini tidak seharusnya berulang. Semua pihak perlu memastikan setiap tindakan dan keputusan sentiasa selaras dengan pendirian Dasar Luar Malaysia serta kepentingan kedaulatan negara.

Tuan Yang di-Pertua, sebagai penutup, izinkan saya berkongsi firman Allah SWT yang bermaksud, “Yusuf berkata, hendaklah kamu bersungguh-sungguh menanam tujuh tahun berturut-turut. Kemudian, apa yang kamu tuai, biarkanlah pada tangkai-tangkainya kecuali sedikit dari bahagian yang kamu jadikan untuk dimakan. Kemudian, akan datang selepas tempoh itu, tujuh tahun kemarau yang besar yang akan menghabiskan makanan yang kamu sediakan baginya kecuali sedikit dari apa yang kamu simpan.” Surah Yusuf, Ayat 47-48.

Mudah-mudahan, menjadi pedoman kepada kita semua dalam menghadapi cabaran ekonomi semasa dan mendatang, insya-Allah. Sekian daripada Bachok. Terima kasih Dato’ Yang di-Pertua.

Terima kasih Dato’ Speaker. Hari ini Sandakan bangun untuk membahaskan berkenaan dengan usul mengenai krisis bekalan global. Satu isu bukan sahaja memberi kesan kepada ekonomi dunia, malah terus menjejaskan kehidupan seharian rakyat Malaysia, khususnya rakyat di Sabah.

Jadi, konflik atau gangguan rantaian bekalan, kenaikan kos penghantaran dan juga ketidaktentuan ekonomi global telah menyebabkan harga makanan, bahan mentah dan juga barangan keperluan meningkat. Malaysia turut dalam menerima tempiasnya.

Adakah kerajaan juga memantau kesan penurunan harga minyak dunia diterjemahkan kepada harga penurunan harga logistik, pengimportan barang makanan dari luar? Adakah ini dipantau dan adakah ia penurunan itu diselaraskan kepada penurunan harga yang berkaitan dengan pengeluaran bahan makanan?

Terima kasih.

Yang Berhormat Menteri, saya rasa apa yang Yang Berhormat Menteri cuba rumuskan semua terkawal.

Baguslah. Makna ada optimisme di situ. Cuma, keadaan di Hormuz ini tak selesai dan takkan selesai. Melihat pergolakan yang sedang berlaku, escalation masih lagi akan berterusan dan apa yang kita sedang tuai ketika ini adalah apa yang berlaku enam bulan dahulu. Kita nak tahu saat ini, what will happen from next one year, dengan izin. Boleh tak Yang Berhormat Menteri jelaskan pada rakyat apa game changers yang Kerajaan MADANI nak bawa menyelesaikan masalah ini? Terima kasih.

Terima kasih Dato' Yang di-Pertua atas peluang yang diberikan. Dato' Yang di-Pertua, pindaan kali ini telah menutup lompong Akta 792 dengan membolehkan pendakwaan terhadap pemastautin tetap yang melakukan jenayah seksual terhadap kanak-kanak di luar negara.

Sebelum ini, tindakannya hanya terhad kepada warganegara. Pindaan ini juga telah mendepani realiti bahawa jenayah seksual digital yang bersifat tanpa sempadan. Ancaman seperti online grooming dan sextortion kini melangkaui geografi, menjadikan undang-undang sedia ada ketinggalan zaman dan tidak lagi relevan. Pindaan ini juga menepati komitmen antarabangsa di bawah Konvensyen Hak Kanak-kanak PBB serta protokol yang berkaitan.

Sekali gus, telah memperkukuh kepatuhan kita terhadap piawaian global.

Oleh itu, saya menyokong rang undang-undang ini secara prinsipnya. Bagaimanapun Dato' Yang di-Pertua, RUU ini ada beberapa tempat yang perlu dipertingkatkan.

Jadi berikut adalah cadangan saya yang ingin mendapatkan penjelasan dan perhatian daripada pihak kerajaan. Yang pertama, pindaan ini meluaskan bidang kuasa luar wilayah. Namun tidak memberi perhatian atau penekanan yang secukupnya ke atas prinsip dual criminality. RUU ini tidak menjelaskan sama ada perbuatan yang sah di negara luar boleh didakwa di Malaysia.

Satu contoh, jika umur persetujuan, age of consent di sebuah negara adalah 15 tahun dan seorang warga Malaysia melakukan hubungan dengan remaja yang berumur 16 tahun di sana, adakah Malaysia boleh mendakwa pesalah itu? Tanpa kepastian sama ada prinsip duality jenayah ini akan diatasi atau dipatuhi, peruntukan ini berpotensi untuk menjadi tidak berkesan dan mudah dicabar di peringkat rayuan. Saya memohon penjelasan daripada Menteri berkenaan dengan perkara ini.

Dato' Yang di-Pertua, kanak-kanak yang paling tinggi risiko untuk terdedah ke atas eksploitasi sebenarnya bukanlah warganegara, sebaliknya anak-anak pelarian dan juga anak-anak tanpa dokumen yang sah yang hidup di bayang-bayang undang-undang. Pindaan ini hanya bergantung kepada status kewarganegaraan, sekali gus mengecualikan golongan yang sangat memerlukan perlindungan.

Kita meluaskan perlindungan ke luar negara, namun tidak memberikan perhatian yang secukupnya ke atas nasib kanak-kanak tanpa dokumen di depan mata kita. Saya meminta supaya kerajaan memberikan penjelasan bahawa bagaimanakah nasib kanak- kanak ini di bawah undang-undang baru yang akan dipinda pada hari ini?

Dato' Yang di-Pertua, kerajaan telah menyebut bahawa pindaan pada kali ini adalah respons terhadap ancaman jenayah digital. Namun, apabila kita meneliti rang undang- undang ini, hanya satu perkara yang dipinda iaitu bidang kuasa luar wilayah. Tiada peruntukan baru untuk jenayah digital, tidak ada satu penyelesaian ataupun cara untuk menangani imej dan video yang dijana oleh AI yang memaparkan gambar kanak-kanak dalam konteks seksual.

Adakah ini termasuk dalam tarif bahan penganiayaan seksual kanak-kanak? Tiada kewajipan platform teknologi untuk melaporkan terus kepada pihak polis bukan hanya kepada MCMC apabila mendapati ada kandungan CSAM ini.

Dato' Yang di-Pertua, kita sedang menggunakan undang-undang pada tahun 2017 untuk menangani jenayah yang berlaku pada tahun 2026. Kita meluaskan jangkauan geografi undang-undang ini tetapi kita membenarkan dan membiarkan kandungannya masih nampak ketinggalan zaman. Saya ingin bertanya kepada Yang Berhormat Menteri, bilakah kerajaan akan membentangkan pindaan yang lebih komprehensif untuk menangani realiti jenayah digital ini secara langsung.

Dato' Yang di-Pertua, undang-undang kita perlu jelas, menyeluruh dan boleh dikuatkuasakan. Jadi, pindaan ini merupakan satu langkah ke hadapan tetapi pada masa yang sama, ia nya juga mendedahkan betapa pentingnya dan kurangnya ada langkah- langkah dan banyak langkah yang perlu diambil.

Saya berharap kerajaan dapat memberikan penjelasan yang detail bagi menjawab kebimbangan yang saya timbulkan ini. Saya juga mendesak supaya kelemahan-kelemahan ini dapat ditangani, sama ada melalui pindaan semasa perbahasan jawatankuasa ataupun melalui satu rang undang-undang yang lebih komprehensif pada masa yang terdekat. Sekian, terima kasih.

*Bismilllahirrahmanirrahim.

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.* Tuan Yang di-Pertua, Jerlun juga turut serta membahaskan RUU Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak (Pindaan) 2026 yang dibentangkan pada hari ini. Meneliti blue bill yang dipaparkan ini, hanya ada satu sahaja seksyen yang dipinda dan saya merujuk fasal 2 seksyen 3 dalam akta ibu Akta 792 digantikan dengan seksyen 3 yang baru iaitu pemakaian luar wilayah, memperuntukkan kesalahan jenayah seksual terhadap kanak-kanak, sama-sama ada dilakukan oleh warganegara Malaysia atau pemastautin tetap yang berada di luar negara.

Saya menyokong penuh pindaan RUU ini kerana jenayah seksual terhadap kanak- kanak pada hari ini tidak lagi mengenal sempadan negara. Seorang pemangsa boleh berada di luar negara tetapi mangsanya ialah kanak-kanak yang berada dalam negara kita yang tinggal di rumah, di bawah jagaan ibu bapanya tetapi keselamatan diri dan maruah mereka boleh diceroboh dengan begitu mudah. Kanak-kanak diperdayakan dengan media sosial, aplikasi pesanan, permainan dalam talian dan platform digital tanpa perlu memasuki negara kita.

Namun begitu, sokongan terhadap RUU ini perlu disertai dengan penelitian yang lebih mendalam dan komprehensif supaya pindaan yang dibuat benar-benar berkesan dan bukannya sekadar memenuhi kehendak semasa. Tanpa menggantikan seksyen 3 yang baru ini, undang-undang sedia ada tidak boleh mengambil tindakan terhadap pelaku yang berada di luar bidang kuasa Malaysia.

Sudah tentu terdapat kelompongan atau lakuna dalam undang-undang sedia ada dan pindaan dalam RUU ini adalah perlu untuk memperkukuhkan bidang kuasa extraterritorial yang disebut oleh Yang Berhormat Menteri dalam sesi penerangannya iaitu negara kita boleh memperuntukkan undang-undang bahawa seseorang yang melakukan kesalahan seksual terhadap kanak-kanak yang berada di Malaysia boleh dikenakan tindakan di bawah undang-undang Malaysia walaupun pelaku berada di luar negara tertakluk kepada syarat-syarat, undang-undang dan kerjasama antarabangsa supaya kesalahan yang menyasarkan kanak-kanak di Malaysia tetap boleh disiasat dan didakwa apabila RUU ini diluluskan nanti.

Tuan Yang di-Pertua, pindaan ini juga penting bagi memudahkan kerjasama dengan pihak berkuasa negara lain dalam perkongsian bukti digital, pengesanan identiti pelaku, pembekuan akaun dan proses ekstradisi apabila syarat undang-undang dipenuhi. Tanpa peruntukan yang jelas, penjenayah boleh mengambil kesempatan daripada perbezaan sistem perundangan antara negara.

Dalam era kecerdasan buatan artificial intelligent (AI) dan teknologi digital, ancaman seperti online grooming, pemerasan seksual dalam talian serta penghasilan atau penyebaran bahan eksploitasi seksual kanak-kanak boleh dilakukan dari mana-mana sahaja tempat di dunia ini. Oleh itu, undang-undang Malaysia perlu sentiasa relevan dengan cabaran rentas sempadan ini.

Saya merujuk laporan BERNAMA online semalam, bertarikh 28 Jun 2026 yang melaporkan bahawa Australia telah memperketatkan larangan media sosial kanak-kanak, menggandakan denda terhadap syarikat teknologi yang gagal mematuhi larangan penggunaan media sosial oleh kanak-kanak sehingga ke tahap denda maksimum iaitu dinaikkan daripada AUD49.5 juta kepada AUD99 juta. Sejak larangan berkenaan dikuatkuasakan di Australia, lebih lima juta akaun milik individu di bawah usia 16 tahun telah dinyahaktifkan atau dikenakan tindakan sekatan.

Persoalan yang saya ingin bangkitkan di sini tentang pindaan RUU ini ialah pertama, apakah mekanisme baharu dalam pindaan RUU ini yang membolehkan negara kita mengambil tindakan lebih berkesan terhadap pemangsa seksual kanak-kanak yang beroperasi dari luar negara kerana situasi ini akan menimbulkan kesulitan dari segi perhubungan antara dua pegawai melibatkan dua negara yang berbeza.

Kedua, adakah kerajaan turut memperkukuh hubungan dan kerjasama dengan agensi penguat kuasa antarabangsa seperti INTERPOL dan memanfaatkan instrumen bantuan perundangan bersama (mutual legal assistance) serta ekstradisi bagi memastikan pelaku tidak boleh terlepas atau membebaskan diri daripada dikenakan tindakan undang- undang.

Selain hukuman yang lebih tegas, aspek penguatkuasaan juga mesti diperkukuhkan.

Sebaik mana undang-undang digubal, kita telah membincangkan di Dewan ini dan meluluskannya dan ia menjadi undang-undang yang terbaik. Tetapi jika proses siasatan lambat, bukti digital gagal dipelihara dan pendakwaan tidak cekap, keadilan tetap tidak dapat diberikan kepada mangsa.

Oleh itu, kerajaan hendaklah memastikan agensi-agensi penguatkuasaan dalam negara seperti Polis Diraja Malaysia, Jabatan Imigresen, Jabatan Pendakwa Raya di bawah Jabatan Peguam Negara, Jabatan Kebajikan Masyarakat, hospital dan institusi pendidikan sama ada di peringkat sekolah ataupun di peringkat universiti mesti mempunyai penyelarasan yang lebih baik supaya setiap kes dapat dikendalikan dengan cepat dan berkesan.

Oleh itu, saya menegaskan bahawa pindaan RUU ini bukan sekadar untuk meluaskan bidang kuasa wilayah untuk meningkatkan hukuman yang lebih tegas tetapi juga untuk memastikan undang-undang Malaysia mampu menangani jenayah seksual terhadap kanak-kanak dalam negara kita yang bersifat rentas sempadan dan berasaskan teknologi digital oleh pemangsa yang berada di luar negara.

Kejayaan sesuatu undang-undang bukan diukur melalui beratnya hukuman semata- mata tetapi sejauh mana ia mampu mencegah jenayah, melindungi mangsa dan membawa pesalah ke muka pengadilan sebab kita lihat ramai anak-anak remaja umur di bawah belasan tahun ini mudah sangat diperkotak-katikkan melalui media sosial. Maka, sudah sampai masanya kerajaan bertindak tegas melalui undang-undang yang dibentangkan ini. Sekian, terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua.

Sri Aman melihat pindaan ini amat signifikan dalam memperkukuh perlindungan terhadap kanak-kanak, apatah lagi jenayah seksual hari ini sudah berleluasa dan tidak lagi mengenal sempadan negara.

Setelah meneliti RUU ini, jelas sungguh pindaan ini memperluaskan bidang kuasa luar wilayah ataupun luar sempadan Akta 792 supaya bukan sahaja meliputi warganegara Malaysia malah turut merangkumi pemastautin tetap, individu yang mempunyai pemastautin lazim di Malaysia serta mana-mana individu yang melakukan jenayah seksual terhadap kanak-kanak yang merupakan warganegara atau pemastautin Malaysia walaupun kesalahan berlaku di luar negara dan jelas ini bertujuan menutup kelompongan undang-undang dan memastikan pelaku tidak dapat melarikan diri daripada keadilan hanya kerana jenayah dilakukan di luar Malaysia.

Tuan Yang di-Pertua, jenayah seksual terhadap kanak-kanak bukan sekadar satu kesalahan jenayah. Ia turut meragut masa depan mangsa. Maka tidak sama sekali boleh diambil atau dipandang ringan. Menurut laporan PDRM, ribuan kes jenayah seksual terhadap kanak-kanak direkodkan setiap tahun manakala laporan UNICEF pula menunjukkan bahawa sebahagian besar mangsa sebenarnya mengenali pelaku mereka sendiri.

Lebih membimbangkan, peningkatan penggunaan media sosial, permainan dalam talian dan aplikasi komunikasi telah membuka ruang kepada jenayah seperti online grooming, sextortion, pemerasan seksual dan penyebaran bahan penderaan seksual kanak-kanak

(CSAM).

Tuan Yang di-Pertua, ini bermakna seorang kanak-kanak di Sri Aman atau di Kuching atau juga di Kuala Lumpur boleh menjadi mangsa kepada individu yang berada ribuan kilometer jauhnya. Sebab itu saya menyambut baik pindaan ini kerana ia mengiktiraf hakikat bahawa jenayah seksual digital sudah menjadi jenayah rentas sempadan.

Namun demikian Tuan Yang di-Pertua, saya ingin membangkitkan beberapa kerisauan agar undang-undang ini betul-betul efektif dan mantap. Maka persoalannya, sejauh manakah kita ataupun Malaysia benar-benar bersedia melaksanakan bidang kuasa luar sempadan wilayah ini? Adakah kita mempunyai kaedah atau mekanisme kerjasama yang cukup tangkas, yang cukup pantas dengan negara-negara lain bagi mendapatkan bukti digital, menjejaki transaksi dalam talian, mengenal pasti pelaku dan membawa mereka ke muka pengadilan?

Dalam kes melibatkan bukti elektronik, kita harus ingat bahawa setiap saat itu very, very important ya, amat penting dan kritikal kerana bukti boleh dipadam hanya dalam beberapa minit sahaja ataupun beberapa saat sahaja. Selain itu, adakah PDM, Jabatan Peguam Negara dan Suruhanjaya Komunikasi dan juga Multimedia Malaysia mempunyai expertise atau kepakaran forensik digital serta sumber manusia yang mencukupi bagi mengendalikan pertambahan kes yang bersifat transnasional? Saya melihat semua ini penting jika kita betul-betul inginkan RUU ini dilaksanakan dengan efektif dan supaya tak ada loophole atau kelompongan.

Tuan Yang di-Pertua, selain itu, apa yang lebih membimbangkan ialah kesan terhadap mangsa. Efek kepada anak-anak tersebut. Ramai anak-anak yang menjadi mangsa penderaan seksual mengalami trauma sepanjang hayat dan kesan psikologi, emosi dan fizikal yang berpanjangan. Mereka perlu ataupun mereka lebih berisiko mengalami kemurungan, keresahan, gangguan dan tekanan pasca trauma atau PTSD ya, kecenderungan mencederakan diri, keciciran sekolah, malah ada yang gagal membina kehidupan berkeluarga apabila dewasa kelak akibat trauma dan fobia.

Dengan kata lain, saya melihat jenayah ini bukan sahaja memusnahkan zaman kanak-kanak mereka tetapi juga merampas masa depan mereka akibat perbuatan yang begitu keji dan zalim. Justeru, usaha kita tidak boleh berhenti setakat menangkap dan menghukum pelaku. Mangsa juga dipulihkan secara menyeluruh melalui support system seperti sokongan psikologi. Selain itu, mesti juga diberi bantuan guaman termasuk perlindungan identiti dan pemulihan jangka panjang. Semua ini penting Tuan Yang di-Pertua, agar kanak-kanak itu boleh mempunyai kehidupan yang sempurna dan masa depan yang cerah.

Sehubungan itu, saya juga ingin membukakan beberapa cadangan kepada pihak kementerian. Pertama, agar pihak kementerian atau kerajaan mewujudkan satu pasukan petugas khas jenayah, okey, jenayah seksual digital terhadap kanak-kanak yang menggabungkan PDRM, MCMC, Jabatan Peguam Negara dan juga agensi berkaitan supaya tindakan lebih pantas tersusun, bersepadu.

Kedua, memperkukuhkan kerjasama antarabangsa dalam perkongsian maklumat risikan. Bantuan bersama dalam perkara jenayah ataupun mutual legal assistant, dengan izin dan latihan forensik digital selaras dengan hasrat pindaan ini.

Ketiga, kerajaan perlu memperhebat pendidikan keselamatan digital di sekolah serta memperkasakan ibu bapa supaya mampu mengenal pasti tanda-tanda awal online grooming dan eksploitasi seksual.

Akhir sekali Tuan Yang di-Pertua, saya ingin juga bertanya kepada Yang Berhormat Menteri. Pertama, apakah indikator prestasi utama ataupun KPI yang akan digunakan bagi mengukur keberkesanan pindaan ini, khususnya dari segi jumlah siasatan, pendakwaan dan sabitan bagi kes rentas sempadan? Seterusnya, adakah kerajaan bercadang menyediakan peruntukan tambahan bagi memperkukuhkan keupayaan forensik digital, latihan pegawai penyiasat dan bekerjasama antarabangsa walaupun RUU ini menyatakan tiada implikasi kewangan secara langsung?

Tuan Yang di-Pertua, kanak-kanak tidak mempunyai kuasa yang melindungi diri mereka. Tanggungjawab itu terletak kepada kita, di bahu kita sebagai pembuat undang- undang. Maka kita semua mesti memastikan tidak kira di mana sekali pun jenayah itu berlaku seperti yang telah dikatakan sahabat saya YB Jerlun tadi dan walaupun sejauh mana pun pelakunya cuba melarikan diri, walau ke lubang cacing.

Tuan Yang di-Pertua, Malaysia sebagai sebuah negara tetap mampu menegakkan keadilan demi melindungi setiap anak-anak yang menjadi harapan masa depan negara ini.

Sekian, terima kasih. Saya mohon menyokong.

[Tepuk]

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Masjid Tanah bangun untuk mengambil bahagian dalam perbahasan rang undang-undang ini dan izinkan saya nyatakan daripada awal bahawa saya menyokong 200 peratus pindaan kepada seksyen 3 Akta 792 sedia ada ini dan ini merupakan langkah yang tepat sebagaimana dengan kes Richard Huckle, rakyat Britain yang telah pulang ke negaranya setelah melakukan seksual yang dipercayai lebih kepada 200 kanak-kanak di negara kita ini dan diambil tindakan oleh undang-undang di negara Britain.

Tuan Yang di-Pertua, izinkan saya untuk merujuk kes yang pertama, 21 Jun 2026 seorang doktor pakar kanak-kanak dan juga pensyarah perubatan. Usia 41 tahun, warganegara Malaysia bertugas di Perth dan dikaitkan dengan 33 kes hubungan kelamin terhadap kanak-kanak. 33 pertuduhan ini termasuklah hubungan kelamin, penghasilan media berkaitan dan juga cubaan untuk membeli mangsa untuk tujuan tersebut dan anak yang terlibat berusia daripada 13 hingga 16 tahun. Mahkamah juga dedahkan wujudnya kamera tersembunyi dalam bilik pemeriksaan tempat kerjanya.

Kes yang kedua, 2024, tahun 2024 jangan kita lupa. Doktor pakar psikiatri kanak- kanak di Ireland, warganegara Malaysia, umur 38 tahun dipenjara lapan tahun enam bulan kerana menjalankan aktiviti child grooming serta mendera seorang remaja perempuan warga Ireland. Dia bukannya kes doktor kepada pesakit itu tapi telah diminta oleh ibu bapa mangsa untuk lihat tentang sakit anaknya dan akhirnya mangsa ini mengalami trauma yang begitu dahsyat dan juga serius.

Dan semalam, kes yang ketiga, sebelum saya tidur saya membaca satu berita tentang kes yang berlaku di Pattaya. Seorang warganegara Australia terhadap anak gadis berusia 17 tahun yang mana telah dibunuh. Pelakunya seorang warganegara Australia berdepan dengan pertuduhan membunuh, menyembunyikan mayat, memindahkan dan juga memusnahkan mayat, diletakkan mayat gadis itu dalam beg dan ditarik dan dihumbankan ke dalam semak dan dia telah pun melakukan tujuan seksual kepada mangsa tersebut.

Bayangkan sekiranya ada anak kita yang pergi ke luar negara melancong tiba-tiba diperlakukan demikian. Sebab itu Tuan Yang di-Pertua, ini adalah satu seksyen yang sangat besar kesannya kepada negara kita dan seorang kanak-kanak yang menjadi mangsa tidak akan pernah dapat lupakan sejarah hitam mereka.

Trauma ini akan menghantui sepanjang hidup mereka apabila mereka, apabila orang dewasa menjadi mangsa jenayah dia mungkin akan kehilangan wang tetapi kalau kanak- kanak, ini adalah titik hitam. Dia akan kehilangan sesuatu yang jauh lebih mahal, dia akan hilang rasa selamat, dia akan hilang rasa hormat, dia akan hilang masa depan dia, dia akan hilang percayanya mereka kepada manusia.

Dia akan hidup dalam kemurungan. Ada yang gagal dalam rumah tangga. Sebab itu Masjid Tanah berpendapat bahawa pindaan ini digubal bukan untuk menghukum mangsa ataupun pesalah secara bertindih, secara melulu tetapi untuk melihat apa kelompongan di perundangan di peringkat antarabangsa.

Yang pertamanya, adalah untuk menutup lompang undang-undang, perbezaan standard undang-undang. Setengah luar negara mungkin mempunyai takrifan jenayah yang sangat longgar, tiada undang-undang khusus untuk jenayah digital seperti online grooming dan sebagainya atau pun menetapkan had umur persetubuhan.

Dan juga mungkin boleh jadi hukuman terlalu ringan. Jika pesalah warga Malaysia melakukan kesalahan di luar negara dikenakan denda kecil ataupun hukuman penjara yang singkat bagi jenayah berat, pindaan ini boleh membolehkan mahkamah Malaysia untuk jatuhkan hukuman yang lebih setimpal sekembalinya mereka ke tanah air.

Yang keduanya isu tiada jenayah berganda. Di bawah prinsip perundangan antarabangsa bagi kes jenayah seksual melibatkan kanak-kanak, Malaysia mengguna pakai pendekatan tanpa keperluan double criminality untuk pendakwaan luar wilayah. Bermakna walaupun sesuatu perbuatan itu bukan satu jenayah di negara tempat ia berlaku tetapi pesalah tetap boleh didakwa di Malaysia sekiranya perbuatan itu merupakan satu kesalahan di Malaysia.

Dan yang ketiga, perlindungan kedaulatan.

Dato’ Yang di-Pertua, statistik yang didedahkan amat membimbangkan. Melalui operasi bersepadu Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia bersama Polis Diraja Malaysia sejak tahun 2024, lebih 1.47 juta fail yang mengandungi child sexual abuse material, dengan izin atau CSAM telah dikenal pasti.

Pada masa yang sama, hampir 100,000 kanak-kanak di Malaysia dianggarkan berisiko menjadi mangsa eksploitasi seksual secara dalam talian setiap tahun. Angka ini menunjukkan bahawa ancaman yang kita hadapi bukan lagi bersifat terpencil tetapi telah menjadi satu cabaran keselamatan negara yang memerlukan tindak balas yang pantas dan juga bersepadu.

Justeru, saya ingin— saya menyokong sepenuhnya hasrat kerajaan memperluaskan bidang kuasa akta ini. Namun begitu, kejayaan sesuatu undang-undang bukan hanya bergantung kepada keluasan bidang kuasa yang diperuntukkan tetapi kepada keupayaan negara untuk menguatkuasakan undang-undang tersebut secara berkesan.

Dato’ Yang di-Pertua, saya ingin mengemukakan beberapa persoalan kepada Yang Berhormat Menteri. Yang pertama, sejauh manakah keupayaan teknikal negara untuk mendapatkan bukti digital apabila berlaku— apabila pelaku berada di luar negara, mangsa pula berada di Malaysia manakala pelayan data pula berada di negara yang berbeza?

Adakah mekanisme kerjasama antarabangsa yang ada hari ini benar-benar mencukupi untuk memastikan siasatan dapat dijalankan tanpa kelewatan?

Kedua, adakah syarikat-syarikat platform digital antarabangsa memberikan kerjasama yang memuaskan kepada pihak berkuasa Malaysia dalam mendapatkan data serta menurunkan kandungan penderaan seksual terhadap kanak-kanak? Jika masih terdapat kelewatan, apakah langkah kerajaan bagi mempercepatkan proses tersebut demi melindungi mangsa?

Persoalan-persoalan ini penting kerana tanpa bukti digital yang mencukupi dan kerjasama rentas sempadan yang berkesan, bidang kuasa diperluaskan melalui pindaan ini mungkin sukar diterjemahkan kepada pendakwa yang berjaya.

Dato’ Yang di-Pertua, bagi memastikan pindaan ini benar-benar mencapai matlamatnya, saya ingin mengemukakan empat cadangan iaitu yang pertama, kerajaan wajar memperkukuhkan mekanisme penyelarasan antara PDRM, Jabatan Peguam Negara, Kementerian Luar Negeri, SKMM dan rakan strategik antarabangsa melalui satu protokol operasi yang jelas supaya setiap siasatan rentas sempadan dapat dilaksanakan dengan lebih pantas dan tersusun.

Dan dalam hal ini, Malaysia boleh mengambil iktibar dan daripada rangka kerja antarabangsa yang telah terbukti berkesan seperti Budapest Convention on Cybercrime, dengan izin dan mekanisme kerjasama negara-negara Five Eyes sebagai model dalam membina protokol operasi siasatan rentas sempadan yang lebih tersusun dan juga efektif.

Kedua, kerajaan perlu terus perkukuhkan kapasiti forensik digital negara melalui penambahan kepakaran, latihan pegawai dan penggunaan teknologi terkini. Hari ini, bukti utama bukan lagi sekadar keterangan saksi tetapi data digital yang memerlukan kepakaran khusus untuk diperoleh dan dianalisis.

Ketiga, Beaufort mencadangkan agar kerajaan menilai keperluan mewujudkan pasukan atau unit pendakwaan yang mempunyai kepakaran khusus dalam mengendalikan kes-kes jenayah seksual terhadap kanak-kanak yang melibatkan elemen rentas sempadan.

Kes-kes seperti ini semakin kompleks dan juga memerlukan kepakaran yang lebih tersusun.

Yang keempat, sebagai langkah memperkukuhkan akauntabiliti, kerajaan wajar membentangkan laporan tahunan kepada Parlimen mengenai pelaksanaan bidang kuasa luar wilayah di bawah akta ini. Laporan tersebut hendaklah merangkumi jumlah siasatan, pendakwaan, kadar sabitan dan bentuk kerjasama antarabangsa yang telah dilaksanakan serta cabaran yang masih dihadapi. Dengan itu, Parlimen dapat menilai sama ada pindaan ini benar-benar memberi impak kepada perlindungan kanak-kanak.

Dato’ Yang di-Pertua, akhirnya kita perlu menginsafi bahawa jenayah seksual terhadap kanak-kanak bukan lagi sekadar isu-isu domestik. Ia adalah jenayah rentas sempadan yang bergerak pantas seiring perkembangan teknologi. Kita boleh menggubal undang-undang yang baik dan memperluaskan bidang kuasa sehingga ke luar negara.

Namun, jika keupayaan siasatan digital tidak diperkasakan, kerjasama antarabangsa masih perlahan dan pelaksanaan tidak disokong oleh institusi yang cekap, maka keadilan kepada mangsa akan terus tertangguh. Beaufort menyokong Rang Undang-undang Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak (Pindaan) 2026. Sekian, terima kasih.

Assalamualaikum WBT, salam sejahtera. Bismillahirrahmanirrahim. Parit Buntar bangun mengambil bahagian dalam perbahasan Rang Undang-undang Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak- kanak (Pindaan) 2026 atas dasar tanggungjawab sebagai wakil rakyat juga takut akan amaran oleh Rasulullah SAW dalam sebuah hadisnya yang berbunyi [Membaca sepotong hadis]. Maksudnya, “Tiada seorang hamba yang telah diamanahkan oleh Allah SWT untuk menguruskan hal ehwal rakyat di bawah tanggungannya lalu tidak menunaikan amanah tersebut meskipun dengan hanya menyampaikan satu nasihat melainkan tidak dapat mencium haruman syurga”.

Pada prinsipnya, saya menyokong usaha kerajaan membentangkan pindaan ini kerana ia merupakan satu langkah yang signifikan dalam memperkukuh kerangka perundangan negara bagi melindungi kanak-kanak daripada ancaman eksploitasi dan jenayah seksual yang semakin kompleks, bersifat rentas sempadan serta dipacu oleh perkembangan teknologi digital.

Pindaan ini memperluaskan pemakaian Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 kepada kesalahan yang dilakukan di luar Malaysia oleh individu yang mempunyai hubungan substantif dengan negara ini di samping melindungi kanak-kanak Malaysia yang menjadi mangsa di luar negara.

Matlamat ini selaras dengan penerangan rasmi yang dikeluarkan oleh Bahagian Hal Ehwal Undang-undang, Jabatan Perdana Menteri. Walau bagaimanapun, saya berpandangan bahawa keberkesanan suatu undang-undang tidak hanya bergantung kepada peluasan bidang kuasa atau peningkatan hukuman semata-mata. Sebaliknya, ia memerlukan pendekatan yang menyeluruh merangkumi aspek pencegahan, penguatkuasaan, kerjasama rentas negara, pemulihan mangsa serta pengukuhan institusi yang berkaitan.

Justeru, izinkan saya mengemukakan beberapa pandangan dan cadangan. Pertama, jenayah seksual terhadap kanak-kanak telah berubah sifat dan coraknya. Dato’ Yang di- Pertua, perkembangan teknologi digital telah mengubah landskap jenayah seksual terhadap kanak-kanak secara menyeluruh. Jika suatu ketika dahulu, kebanyakan kes melibatkan sentuhan fizikal atau penderaan secara bersemuka, hari ini eksploitasi seksual berlaku melalui pelbagai medium digital seperti media sosial, aplikasi pesanan segera, permainan dalam talian, penstriman langsung, penyimpanan awam dan rangkaian gelap.

Fenomena ini menjadi sempadan geografi tidak lagi menjadi penghalang kepada pelaku jenayah. Kajian yang dibuat oleh— yang dilaksanakan UNICEF mendapati bahawa hampir satu daripada tiga kanak-kanak di Malaysia yang menggunakan Internet, pernah mengalami sekurang-kurangnya satu bentuk eksploitasi atau penderaan seksual dalam talian sebelum mencapai usia 18 tahun.

Kajian tersebut turut menunjukkan bahawa sebahagian besar mangsa tidak membuat laporan kepada pihak berkuasa kerana faktor ketakutan, rasa malu dan kebimbangan terhadap stigma sosial. Satu lagi laporan menegaskan bahawa eksploitasi seksual kanak-kanak kini merupakan antara bentuk jenayah siber yang paling pesat berkembang di dunia.

Dengan peningkatan penggunaan kecerdasan buatan, teknologi pendigitalan komunikasi serta transaksi mata wang crypto yang menyukarkan pengesanan berlaku.

Hakikat ini menunjukkan bahawa undang-undang negara perlu berkembang seiring dengan perubahan modus operandi jenayah. Dalam konteks inilah peluasan bidang kuasa luar wilayah yang dicadangkan melalui pindaan ini adalah suatu langkah yang tepat dan bertepatan dengan keperluan semasa.

Yang kedua, kepentingan melindungi golongan kanak-kanak sebagai asas strategi negara. Dato’ Yang di-Pertua, menurut Statistik Kanak-kanak Malaysia 2024 yang diberikan oleh DOSM, terdapat kira-kira 9.14 juta kanak-kanak di negara ini, mewakili hampir 26.9 peratus daripada keseluruhan penduduk Malaysia. Angka ini menggambarkan bahawa hampir seorang daripada setiap tiga penduduk di Malaysia ialah kanak-kanak.

Golongan ini bukan sahaja merupakan pewaris kepimpinan negara pada masa hadapan, bahkan menjadi komponen utama dalam pembangunan modal insan negara. Oleh itu, sebarang bentuk eksploitasi seksual bukan sekadar menjejaskan kesejahteraan hidup mangsa malah memberi implikasi besar terhadap pembangunan sosial, kesihatan mental, produktiviti ekonomi serta kestabilan masyarakat dalam jangka panjang.

Yang ketiga, pindaan ini selaras dengan prinsip undang-undang antarabangsa.

Cadangan peluasan bidang kuasa luar wilayah bukanlah suatu konsep yang asing dalam sistem perundangan moden, ia merupakan prinsip yang diterima pakai dalam undang-undang antarabangsa bagi menangani jenayah yang bersifat tradisional.

Malaysia sendiri telah mengiktiraf pendekatan ini melalui beberapa akta selain daripada Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009, Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran 2007 serta beberapa peruntukan dalam Kanun Keseksaan yang mempunyai pemakaian luar wilayah.

Di peringkat antarabangsa, negara-negara seperti Australia, United Kingdom, Kanada dan New Zealand telah lama memperuntukkan bidang kuasa luar wilayah bagi membolehkan tindakan undang-undang terhadap warganegara mereka yang melakukan jenayah seksual terhadap kanak-kanak luar negara.

Yang keempat, menutup ruang perlindungan kepada pelaku jenayah. Dato’ Yang di- Pertua, salah satu kekuatan utama rang undang-undang ini ialah kemampuannya menutup kelompongan perundangan yang selama ini berpotensi dieksploitasi oleh pelaku jenayah seksual terhadap kanak-kanak. Sebelum pindaan ini, terdapat kemungkinan seseorang warganegara Malaysia atau individu yang mempunyai hubungan substantif dengan negara ini melakukan kesalahan seksual terhadap kanak-kanak luar negara namun terlepas daripada tindakan undang-undang apabila kembali ke Malaysia disebabkan keterbatasan bidang kuasa Akta 792. Keadaan sedemikian berpotensi mewujudkan persepsi bahawa sempadan negara boleh dijadikan tempat perlindungan daripada pertanggungjawaban penjenayah.

Dato’ Yang di-Pertua, bagi memperkukuh lagi keberkesanan pindaan ini, saya ingin mengemukakan beberapa cadangan untuk pertimbangan kerajaan. Pertama, kerajaan wajar mempertimbangkan penubuhan sebuah pusat perlindungan kanak-kanak dalam talian kebangsaan. Sebuah pusat penyelarasan nasional menghimpunkan PDRM, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia, Kementerian Pendidikan, kementerian pembangunan wanita dan juga agensi yang lain.

Yang kedua, kerajaan disaran menyediakan keperluan mewujudkan kewajipan undang-undang ke atas penyelia platform media sosial dan perkhidmatan digital untuk melaporkan dengan segera sebarang kandungan yang mengandungi eksploitasi seksual kanak-kanak kepada pihak yang berkuasa.

Dan yang ketiga, perkembangan psikologi kecerdasan buatan turut membuka dimensi baru kepada eksploitasi kanak-kanak termasuk penghasilan imej atau video seksual palsu yang menyerupai kanak-kanak. Oleh itu, kerajaan perlu menilai kesesuaian, memperkenalkan peruntukan undang-undang yang lebih khusus dan hukuman setimpal bagi menangani penyalahgunaan teknologi ini sebelum ia berkembang menjadi ancaman yang lebih serius.

Akhirnya, saya ingin menegaskan bahawa undang-undang sahaja tidak akan mampu menyelesaikan masalah ini. Hukuman hanya bertindak selepas jenayah berlaku, sedangkan yang lebih penting ialah bagaimana kita menghalang jenayah itu daripada berlaku. Islam telah menggariskan pendekatan yang sangat menyeluruh. Firman Allah SWT dalam Surah al-Isra', ayat 32 yang berbunyi, [Membaca sepotong ayat al-Quran] Maksudnya, “Dan janganlah kamu menghampiri zina, sesungguhnya zina itu adalah satu perbuatan yang keji dan satu jalan yang jahat, yakni yang membawa kerosakan”. Allah tidak hanya melarang zina bahkan melarang segala jalan yang membawa kepadanya. Inilah konsep pencegahan sebelum hukuman.

Dalam al-Quran, Allah juga berfirman [Membaca sepotong ayat al-Quran] , “Peliharalah keluarga kamu, ahli keluarga kamu, peliharakanlah diri kamu daripada api neraka”. Dan Rasulullah SAW bersabda, [Membaca sepotong hadis] , “Ketahuilah setiap kalian adalah pemimpin, kesemuanya bertanggungjawab terhadap apa yang dipimpinnya, imam adalah pemimpin ke atas orang ramai dan dia bertanggungjawab terhadap apa yang dipimpinnya”. Hadis ini menunjukkan bahawa perlindungan terhadap kanak-kanak bukan hanya tugas kerajaan tetapi amanah kepada ibu bapa, guru, jiran, masyarakat, wakil rakyat dan seluruh umat.

Saya juga mencadangkan supaya kerajaan menunai keperluan mewajibkan latihan keselamatan digital kepada ibu bapa, mempercepatkan pendakwaan ke atas seksual ke atas kanak-kanak, menambah pegawai forensik digital, meningkatkan kerjasama dengan negara- negara luar dalam memburu sindiket eksploitasi seksual rentas sempadan.

Yang kedua, pendidikan akhlak dan adab. Sekolah tidak boleh hanya menumpukan pencapaian akademik, anak-anak mesti dididik mengenai batas aurat, adab pergaulan, keselamatan diri dan bahaya eksploitasi seksual di alam maya. Budaya malu atau pun Al- Haya' yang diajar oleh Islam merupakan benteng awal daripada keruntuhan akhlak.

Rasulullah SAW bersabda [Membaca sepotong hadis] , “Malu itu adalah sebahagian daripada iman”. Yang ketiga, kawalan terhadap kandungan lucah. Saya ingin bertanya kepada pihak kerajaan, apakah langkah lebih tegas bagi menyekat akses kepada laman pornografi dan bahan eksploitasi seksual kanak-kanak yang masih mudah...

Sedikit lagi. Keempat, memperkukuh kerjasama antara agensi. PDRM, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia, Jabatan Kebajikan Masyarakat dan Kementerian Pendidikan serta penyediaan platform digital perlu mempunyai mekanisme tindakan yang lebih pantas dan bersepadu.

Dan akhirnya yang kelima, memberi perhatian kepada pemulihan mangsa.

Penutupnya— Tuan Yang di-Pertua, sebagai penutup, saya sekali lagi menyatakan sokongan terhadap Rang Undang-undang Kesalahan-kesalahan Seksual terhadap Kanak-kanak 2026 kerana pindaan ini merupakan satu langkah penting dalam menutup kelompongan bidang kuasa, memperkukuh perlindungan terhadap kanak-kanak Malaysia serta memastikan tiada pelaku jenayah seksual dapat membebaskan diri daripada tindakan undang-undang hanya kerana kesalahan tersebut dilakukan di luar negara.

Walau bagaimanapun, kejayaan sebenar itu tidak hanya bergantung pada kekuatan peruntukan undang-undang tetapi juga kepada kecekapan penguatkuasaan, keberkesanan, kerjasama antarabangsa, keupayaan forensik digital, pendidikan, pencegahan yang komprehensif serta sokongan yang menyeluruh kepada mangsa.

Marilah kita bersama-sama memastikan bahawa setiap kanak-kanak di negara ini dapat membesar di dalam persekitaran yang selamat, bermaruah dan bebas daripada sebarang bentuk eksploitasi serta keganasan seksual. Sekian, terima kasih.

Saya akan bagi, sabar, sabar, sabar, sabar. Dan ia juga ada juga berita kecil, “PAS's 36-year rule has failed to address a sexual crimes crisis in the state, and children remain at risk without accountability”. Sungguh memalukan.

Saya di sini ingin tanya Timbalan Menteri, Menteri, kerajaan kenapa di Kelantan begitu sangat— begitu banyak sangat kes-kes seksual terhadap kanak-kanak? Ya, kita nak ambil tindakan terhadap orang-orang di luar negara, terhadap pemastautin tetap Malaysia dan orang yang ditafsirkan permastautinan lazimnya di Malaysia tetapi bagaimana pula dengan individu-individu di Kelantan yang melakukan jenayah-jenayah seksual terhadap kanak-kanak kita? Apa tindakan? Dan, berita- berita ini diterbitkan— mujurlah ia bukannya diterbitkan oleh The Rocket, dia orang tak percaya.

Tapi ini diterbitkan oleh The Strait Times. Diterbitkan oleh Kelantan. Diterbitkan oleh FMT, Free Malaysia Today. So, saya ingin tanya, kenapa kita tidak menambahkan anggota- anggota polis di sana? Menambahkan lagi anggota-anggota dalam cawangan seksual jenayah kanak-kanak, untuk mengambil tindakan. Apa, apa penjelasan kerajaan? Kita nak mengambil tindakan terhadap orang di luar negara. Bagaimana pula dengan pesalah-pesalah seksual di negara kita, terutamanya di Kelantan? So, saya mahu menuntut penjelasan.

Timbalan Speaker, Menteri kena jawab. Jangan angguk kepala, Timbalan Menteri dan Menteri-menteri. Kerajaan MADANI perlu melindungi kanak-kanak kita.

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam sejahtera. Terima kasih kepada Dato’ Speaker, kerana saya akan mengambil satu perbahasan berkenaan dengan rang undang-undang pindaan Akta Kesalahan Seksual terhadap Kanak-kanak 2017.

Akta yang kita nak bincang ini, rang undang-undang yang kita nak bincang ini ialah membabitkan anak-anak kita, cucu, anak saudara kita ataupun kaum kerabat kita. Jiran tetangga kita. Mereka ini ialah merupakan insan yang tidak berdosa. Sebab itu, saya hairan, macam mana orang yang boleh bersikap demikian terhadap kanak-kanak. Sedangkan kalau kita tengok— sama juga, saya pelik juga, apabila tengok, ada manusia yang suka sejenis.

Jantan suka jantan. Perempuan suka perempuan. Ini pun pelik juga. Sama juga orang yang suka dengan kanak-kanak. Ini pun satu benda yang pelik, dan khususnya yang kita nak bincang hari ini ialah mengenai jenayah rentas sempadan yang wajar untuk kita sokong.

Lebih-lebih lagi, Malaysia telah commit dalam beberapa konvensyen antarabangsa sepertimana CRC, Convention on the Rights of the Child dan OPSC, Optional Protocol on the Sale of Children, Child Prostitution and Child Pornography. Yakni mengenai penjualan kanak-kanak dan juga pelacuran kanak-kanak dan pornografi kanak-kanak.

Namun begitu Dato' Yang di-Pertua, ada beberapa perkara yang perlu kita nak tekankan dalam membicarakan berkenaan dengan rang undang-undang ini. Pertama ialah pembangunan kapasiti untuk melaksanakan pindaan akta ini secara lebih baik. Kerana pada akhir tahun lepas, dengan hasil Ops Pedo Bersepadu PDRM-SKMM 2.0, lebih daripada 880,000 fail bahan penderaan seks kanak-kanak ataupun child sexual abuse material

(CSAM) dirampas.

Jumlah ini meningkat 20 kali ganda, daripada tahun-tahun yang sebelumnya. Ini bukan satu angka yang kecil. Menunjukkan jenayah seksual terhadap kanak-kanak ini, semakin membesar di dalam negara kita, dan juga semakin canggih terutamanya dalam konteks untuk mereka lakukan. Mereka itu berada di luar sempadan negara kita.

Ketua Polis Negeri sendiri pun mengakui bahawa peningkatan ini memberikan tekanan yang besar kepada pihak berkuasa, tentang keupayaan penyiasatan, berkenaan dengan kepakaran forensik digital dan juga penyimpanan bahan bukti digital. Justeru itu, saya nak bertanya kepada pihak Menteri. Berapakah kekuatan forensik siber yang benar-benar khusus untuk menyiasat terhadap eksploitasi seksual kanak-kanak di seluruh negara?

Yang keduanya, berapa ramai pakar forensik digital yang kita ada mempunyai kepakaran dalam menganalisa CSAM dan yang lebih penting lagi, apakah komitmen kerajaan dalam untuk menyediakan peruntukan ini? Timbalan Menteri, ini bajet ini nampak rang udang- undang ini, tak ada guna, peruntukan. Tak akan nak pakai air liur saja. Kan? Ini pelik sikit ini ya. Ini pelik sikit.

Jadi sebab itu persoalannya, bagaimana skop ini, kita akan— nak gunakan dengan baik kalau kita tidak adanya kewangan? Kita memerlukan latihan teknologi, kerjasama antarabangsa, penyimpanan bukti digital, dan juga berbagai-bagai penambahan kepakaran sebagainya. Memerlukan kepada peruntukan.

Yang keduanya, kekaburan dalam definasi permastautinan tetap dan permastautinan lazimnya. Pindaan ini memperkenalkan dua frasa penting iaitu permastautinan tetap Malaysia. dan permastautinan lazimnya di Malaysia. Bagaimana pendakwa nak membuktikan tentang permastautinan tetap Malaysia dan permastautinan lazim di Malaysia? Adakah berdasarkan kepada tempoh tinggalnya sini? Adakah berdasarkan kepada tempoh visanya?

Adakah berdasarkan rekod cukainya?

Adakah alamat tetap ataupun hubungan ekonomi dan sebagainya? Bagaimana pula tentang kedudukan expatriate yang lama, yang berada di negara kita? Bagaimana pula tentang kedudukan pelajar-pelajar antarabangsa? Bagaimana pula peserta-peserta My Second Home? Adakah mereka yang termasuk dalam kategori ini? Tanpa takrifan yang jelas ini, kita bimbang, takut ia mengalami masalah untuk dalam sesi untuk pembuktian nanti.

Isu yang ketiga, bidang kuasa bergantung kepada kerjasama antarabangsa.

Tindakan ini untuk memperluaskan bidang kuasa adalah sesuatu yang baik. Namun begitu, dalam hal penguatkuasa sebenar, dia bergantung dengan kerjasama daripada negara- negara lain. Malaysia mempunyai Akta Bantuan Bersama Dalam Perkara Jenayah 2002 [Akta 621]. Kita juga mempunyai pelbagai mekanisme, mutual legal assistance (MLA) dalam kerjasama ASEAN.

Persoalan saya ialah kepada Menteri, sejak daripada akta ini diperkenalkan pada tahun 2017, berapakah permohonan MLA yang melibatkan kesalahan seksual terhadap kanak-kanak yang telah dihantar. Dan berapakah yang berjaya? Dan berapakah juga permohonan ini yang ditolak? Dan adakah Malaysia mempunyai perjanjian ekstradisi yang mencukupi dengan negara-negara dikenal pasti sebagai destinasi pelancong seksual dari kalangan kanak-kanak?

Yang keempatnya, ialah pengalaman beberapa negara yang wajar untuk kita contohi.

Di United Kingdom, peruntukkan bidang kuasa luar wilayah di bawah Sexual Offences Act 2003, hampir sama dengan pendekatan yang dicadangkan dalam Akta 792. Namun, dalam tempoh dua dekad ini, hanya segelintir sahaja pendakwaan berjaya dilaksanakan, walaupun kes yang banyak berlaku, puluhan ribu yang berlaku terhadap individu-individu dan berisiko, yang melibatkan seksual terhadap kanak-kanak itu sendiri.

Sebaliknya, kita tengok Australia, mengambil langkah yang lebih jauh daripada itu.

Memperkenalkan mekanisme sekatan terhadap perjalanan mereka yang terlibat dengan skandal ini dan juga menerima bahan bukti digital seperti gambar, video dan bagi mengatasi kesukaran untuk membawa saksi mereka dari luar negara.

Justeru itu saya berpandangan, pendekatan kerajaan meminda akta ini adalah begitu tepat, dan akhir sekali kelima, perlindungan terhadap mangsa perlu berjalan seiring dengan hukuman terhadap pelaku, kerana pendekatan yang kita tidak boleh hanya boleh menghukum semata-mata, bahkan perlu juga dalam soal untuk penekanan kepada soal didikan yang melebihi daripada hukuman.

Kerana Bukit Aman sendiri mendedahkan kegiatan ini. Dia bukan bermula dengan ugutan, sebaliknya dengan pujukan dengan bahasa yang agak rare orang panggilkan, bahasa yang menarik kepada anak-anak ini, hubungan emosi kepada mangsa-mangsa dan sebagainya. Maka, akhirnya selepas itu barulah mereka akan mengenakan ugutan terhadap mangsa yang terlibat tadi.

Maka Dato’ Yang di-Pertua, terima kasih. Wabillahi taufiq wal hidayah, wassalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Assalamualaikum warahmatullahitaala wabarakatuh. Bismillahirrahmanirrahim. Terima kasih Yang di-Pertua di atas kesempatan diberikan kepada saya untuk turut berbahas di dalam perbahasan meminda Akta Kesalahan-Kesalahan Seksual terhadap Kanak-Kanak 2017.

Saya mohon menyokong pindaan akta Rang Undang-undang Kesalahan-Kesalahan Seksual terhadap Kanak-Kanak (Pindaan) 2026 [Akta 792] dan saya melihat bahawa tindakan yang diambil walaupun kesalahan ini dilakukan di luar daripada negara kita, yang berlaku melalui teknologi dan juga, platform digital yang mungkin sebelum ini ia tidak dapat dilakukan dengan sebaik mungkin.

[Tuan Yang di-Pertua **mempengerusikan Mesyuarat****] Jenayah seksual rentas sempadan melalui komunikasi seksual ataupun eksploitasi dalam talian, penstriman dan penyebaran kandungan seksual. Kita tidak mahu kanak-kanak di Malaysia dieksploitasi secara jenayah seksual.

Kalau kita lihat daripada data menunjukkan operasi penguatkuasaan daripada 2024 sehingga April 2026, mengesan lebih daripada 1.47 juta fail berkaitan bahan penderaan seksual kanak-kanak, laporan bahan penderaan seksual kanak-kanak (CSAM) dengan 117 individu ditahan di seluruh negara dan kita dapat melihat peningkatan kes jenayah seksual terhadap kanak-kanak. Statistik kanak-kanak di Malaysia merekodkan 1,567 kes kesalahan seksual terhadap kanak-kanak pada tahun 2023 dan ini meningkat lebih kurang dalam 26.5 peratus berbanding dengan tahun sebelumnya.

Dalam pindaan akta ini, saya kira antara yang pentingnya adalah berkaitan dengan pelaku dan juga kanak-kanak, sama ada dia seseorang berwarga Malaysia atau seseorang pemastautin tetap Malaysia atau seseorang yang mempunyai permastautinan lazimnya di Malaysia. Yang saya kira permastautinan lazimnya di Malaysia ini, agak mempunyai kekaburan dan saya hendak minta kepada Yang Berhormat Menteri untuk menjelaskan takrifan sebenarnya permastautinan lazim di Malaysia ini.

Kerana kita mahu seboleh-bolehnya, seluruh ataupun anak-anak, ataupun mereka yang terlibat ini, sama ada daripada mereka ini warganegara Malaysia ataupun bukan warganegara Malaysia, dan mungkin juga, termasuklah pendatang tanpa izin, mungkin juga anak-anak UNHCR yang mudah mungkin untuk dieksploitasi dalam jenayah seksual ini.

Kelakuan jenayah seksual kanak-kanak di Malaysia harus dibanteras secara total seboleh-bolehnya. Saya nak mencadangkan di sini supaya ada satu bentuk kawalan yang secara serius dilakukan oleh kerajaan agar jenayah seksual kanak-kanak ini yang melalui platform digital dapat kita tangani dengan sebaik mungkin.

Kalau kita melihat akta ini pun, tahun 2017 sehingga pada hari ini, saya kira kita mempunyai kekangan-kekangan yang cukup besar kerana melalui platform digital ini, ada sahaja lagi masalah-masalah jenayah seksual yang berlaku, yang kita boleh lihat daripada platform digital ini. Dan, saya melihat juga bahawa pendidikan di peringkat Kementerian Kesihatan Malaysia, sudah tiba masanya bagaimana kita hendak meletakkan soal pendidikan kepada anak-anak kita berkaitan dengan jenayah seksual, terutamanya dalam platform- platform media ini supaya akhirnya kita dapat menangani dengan sebaik mungkin.

Saya juga ingin tahu, berapakah jumlah mungkin jenayah-jenayah seksual rentas sempadan ini yang berlaku, tetapi kita tidak dapat mengambil tindakan disebabkan oleh kekangan daripada sudut akta yang kita ada sehinggakan kita mahu meminda akta yang sebaik ini.

Dan akhirnya, disebabkan kita juga sebagai wakil rakyat memainkan peranan yang cukup besar untuk menunjukkan kepada rakyat di luar sana, bagaimana kita ini adalah menjadi penghubung ataupun penyampai maklumat kepada masyarakat yang ada di luar sana supaya kita mengambil serius berkaitan jenayah seksual di dalam — kanak-kanak di dalam negara kita.

Kita tidak mahu walaupun gambarannya bukan kepada kanak-kanak, tetapi berlaku kepada wakil rakyat kita di dalam Malaysia ini. Bukan sahaja sekadar hanya tuduhan, tetapi ia disabitkan dengan kesalahan dan dihukum terlibat dalam jenayah sosial dan ini gambaran yang tidak baik, saya kira, kepada seluruh rakyat di dalam negara kita.

Ini bukan cerita, ini berlaku di dalam negara kita. Saya tidak membabitkan kepada mana-mana parti politik, tetapi wakil rakyat yang mewakili satu politik yang ada di dalam negara kita pada hari ini. Setakat itu perbahasan saya Yang di-Pertua. Saya ucapkan terima kasih. *Wabillahi taufiq wal hidayah, assalamualaikum warahmatullahi taala wabarakatuh.

[Tepuk]*

Bismillahirrahmanirrahim. Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua kerana memberi peluang kepada saya untuk turut sama mengambil bahagian dalam perbahasan RUU Kesalahan-Kesalahan Seksual terhadap Kanak-Kanak

(Pindaan) 2026.

Pertama kali, saya ingin menyatakan sokongan penuh terhadap hasrat kerajaan untuk terus memperkukuhkan perlindungan undang-undang terhadap kanak-kanak daripada ancam jenayah seksual yang semakin kompleks dalam era digital hari ini. Umum mengetahui kanak-kanak hari ini terdedah kepada risiko seksual secara dalam talian, pemerasan seksual manipulasi emosi, grooming, penyebaran imej intim tanpa kerelaan dan eksploitasi seksual rentas sempadan. Justeru itu, pindaan yang dibawa pada hari ini adalah tepat pada masanya.

Tan Sri Yang di-Pertua, penggantian seksyen 3 untuk meluaskan pemakaian luar wilayah merupakan tindakan yang bakal menutup lompang perundangan sedia ada. Walau bagaimanapun, undang-undang yang baik tidak akan mencapai objektifnya jika penguatkuasaan masih berdepan dengan kekangan kapasiti dan kepakaran.

Kelemahan penguatkuasaan bukan sahaja menyebabkan kes lambat disiasat, malah boleh mengakibatkan bukti digital hilang, mangsa semakin trauma dan pelaku boleh terus bebas mengulangi perbuatan mereka. Cabaran penguatkuasaan dalam kes sebegini sangat berbeza. Kemahiran dalam forensik digital, analisis data peranti, pengesanan akaun palsu serta kerjasama rentas negara mainkan peranan yang cukup besar.

Sudah tiba masanya rantaian tindakan pantas dan selaras diwujudkan segera antara agensi yang berkaitan. Apabila sesuatu laporan diterima, kita mesti ada mekanisme tindak balas segera dan koordinasi yang jelas antara PDRM, pendakwa raya, hospital, JKM dan juga pihak sekolah.

Selain itu, saya berpandangan bahawa penguatkuasaan juga perlu disokong dengan satu sistem pemantauan prestasi yang jelas. Tanpa ukuran prestasi yang telus, kita sukar mengetahui sama ada masalah utama terletak pada undang-undang sumber manusia, teknologi atau koordinasi antara agensi dalam memerangi jenayah seksual terhadap kanak- kanak.

Seterusnya Tan Sri Speaker, dunia hari ini berdepan dengan satu realiti baharu iaitu peningkatan penggunaan teknologi kecerdasan buatan generatif (deepfake) dan segala macam teknologi yang telah membuka ruang cukup luas kepada pemangsa seksual. Lebih membimbangkan, teknologi AI mampu menghasilkan imej atau video palsu yang kelihatan sangat meyakinkan, termasuklah kandungan seksual menyerupai kanak-kanak.

Walaupun kandungan itu tidak melibatkan mangsa sebenar, kesannya tetap serius kerana boleh digunakan untuk memalukan, mengugut dan menormalisasikan eksploitasi seksual terhadap kanak-kanak. Dalam erti kata lain, bahaya teknologi ini bukan sahaja terhad kepada penciptaan bahan tetapi ia nya juga ada penyebaran, penyimpanan, pertukaran dan penggunaannya sebagai alat ugutan.

Justeru itu saya ingin bertanya, adakah definisi kesalahan dalam undang-undang sedia ada cukup luas untuk merangkumi bahan eksploitasi seksual kanak-kanak yang dijana secara sintetik melalui AI ataupun deepfake? Jika tiada, saya berpandangan bahawa kerajaan perlu meneliti dengan serius keperluan untuk mewujudkan kesalahan khusus berkaitan bahan eksploitasi seksual kanak-kanak yang dihasilkan secara sintetik.

Hal ini cukup penting supaya undang-undang kita tidak ketinggalan berbanding perkembangan teknologi jenayah. Jika kita serius mahu melindungi generasi masa depan, maka undang-undang, penguatkuasaan dan keupayaan teknikal mesti bergerak seiring dengan perkembangan teknologi semasa.

Perkara yang terakhir Tan Sri Speaker, jika kita benar-benar melindungi kanak-kanak, maka pendidikan pencegahan adalah benteng terbaik dan mesti menjadi sebahagian daripada strategi utama negara. Saya berpandangan bahawa pendidikan keselamatan seksual yang bersesuaian dengan umur perlu diperkukuh di sekolah, di rumah dan di dalam komuniti.

Kanak-kanak perlu diajar dalam bahasa yang mudah, sesuai dengan tahap perkembangan supaya mereka tahu membezakan sentuhan selamat dan tidak selamat, memahami hak terhadap tubuh badan sendiri serta berani berkata ‘tidak’ dan melapor apabila berasa tidak selesa.

Namun pendidikan pencegahan ini tidak boleh berhenti pada pengetahuan asas sahaja. Dalam konteks hari ini, kanak-kanak juga perlu dididik tentang keselamatan digital.

Mereka perlu faham bahawa semua orang dalam talian adalah seperti yang mereka dakwa.

Gambar peribadi tidak boleh dikongsi sewenang-wenangnya dan permintaan untuk menghasilkan perbualan kepada ibu bapa atau guru adalah tanda amaran yang serius.

Dalam hal ini, saya mencadangkan kepada Kementerian Pendidikan, Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat, serta agensi penguat kuasa membangunkan modul pendidikan perlindungan kanak-kanak yang standard untuk dilaksanakan secara berkala.

Selain itu, ibu bapa mesti dijadikan rakan strategik dalam pencegahan. Kerajaan perlu memperluaskan kempen kesedaran kepada ibu bapa tentang kawalan ibu bapa dan pemantauan penggunaan peranti.

Akhir sekali Tan Sri Speaker, jenayah seksual terhadap kanak-kanak merupakan jenayah yang meninggalkan kesan sepanjang hayat kepada mangsa. Pindaan undang- undang ini merupakan satu langkah yang penting. Namun kejayaannya memerlukan pendekatan yang lebih menyeluruh, melibatkan penguatkuasaan, pendidikan pencegahan yang berkesan serta kerjasama erat antara kerajaan dan masyarakat.

Saya berharap segala persoalan dan cadangan yang dikemukakan mendapat pertimbangan pihak kerajaan demi memastikan setiap kanak-kanak di negara kita dapat membesar dalam persekitaran yang selamat, bermaruah dan bebas daripada sebarang bentuk eksploitasi seksual. Dengan itu, saya menyokong RUU Kesalahan-Kesalahan Seksual terhadap Kanak-Kanak (Pindaan) 2026.

Muafakat dan penyatuan membawa berkat, Barisan Nasional menang di Johor dan Negeri Sembilan demi rakyat. Sekian, terima kasih.

Terima kasih kepada Tan Sri Speaker. Bismillahirrahmanirrahim. Saya juga sepertimana rakan-rakan tadi berdiri untuk menyokong rang undang-undang ini kerana dalam soal keselamatan kanak-kanak tidak ada ruang untuk kita berkompromi.

Namun, saya datang dengan beberapa teguran membina supaya pindaan ini benar- benar memberi kesan iaitu bukan sekadar menambah baik teks undang-undang, tetapi memberi kesan yang signifikan terhadap pencegahan jenayah seksual kanak-kanak ini.

Walaupun pindaan ini hanya melibatkan seksyen 3 Akta 792, kesannya amat besar.

Ia memperluaskan extraterritorial jurisdiction iaitu bidang kuasa luar wilayah supaya Malaysia boleh mengambil tindakan terhadap kesalahan seksual terhadap kanak-kanak yang berlaku di luar negara apabila pelaku atau mangsa mempunyai hubungan yang signifikan dengan Malaysia.

Saya menyokong prinsip ini kerana dalam dunia tanpa sempadan pada hari ini, tangan undang-undang Malaysia tidak boleh lagi terhenti di pintu keluar KLIA. Tetapi persoalan yang lebih penting ialah adakah kita hanya memperluaskan bidang kuasa atau kita juga memperkukuhkan keupayaan untuk menguatkuasakannya kerana dalam bidang kuasa tanpa keupayaan menyiasat hanyalah keadilan di atas kertas.

Hari ini jenayah seksual terhadap kanak-kanak bukan lagi jenayah yang berlaku di lorong gelap. Ia berlaku dalam telefon pintar, di media sosial, di permainan dalam talian, di aplikasi sembang. Pemangsa hari ini tidak perlu mendekati mangsa secara fizikal. Mereka membina kepercayaan selama berbulan-bulan melalui online grooming kemudian menggunakan ugutan, pemerasan seksual melalui gambar atau video intim sebelum mengeksploitasi mangsa. Inilah wajah baru jenayah seksual.

Menurut kajian, Disrupting Harm in Malaysia oleh UNICEF dan INTERPOL, dianggarkan lebih 100,000 kanak-kanak pengguna Internet berumur 12 tahun hingga 17 tahun di Malaysia mengalami sekurang-kurangnya satu bentuk eksploitasi seksual dalam talian dalam tempoh setahun. Lebih membimbangkan, ramai mangsa tidak membuat laporan kepada pihak berkuasa. Ini bermakna angka rasmi yang kita lihat hari ini hanyalah the tip of the iceberg. Apa yang tidak dilaporkan mungkin jauh lebih besar.

Sebab itu, kalau tadi Yang Berhormat Jelutong sebut banyak kes yang dilaporkan di negeri Kelantan, saya ucap terima kasih kepada PDRM dan penguatkuasaan yang cekap dan pantas. Jadi, cadangan dia tadi tak relevan. Dia kata kena hantar banyak lagi penguat kuasa. Penguat kuasa dah bagus sehingga boleh mencegah dan membongkarkan kes-kes yang berlaku kerana dalam data yang disebut ini 100,000 lebih yang mungkin terlibat yang tidak dilaporkan. Yang dilaporkan hanya jumlah yang kecil.

Sebab itu, kalau kita nak bercakap tentang penguatkuasaan, macam Bagan Serai sebut tadi, kita hairan dengan penjenayah-penjenayah ini yang memfokuskan kepada kanak- kanak ini. Juga, kita hairan bagaimana di Pulau Pinang, bekas ADUN DAP boleh terlibat dengan perkahwinan sejenis, yang terlibat dengan LGBT. Ini dilaporkan oleh media. Sampai sekarang apa keputusan siasatan daripada Majlis Agama Islam Pulau Pinang.

Setuju. Setuju, masukkan dalam ucapan saya, raja pencelah. Sebab itu saya berpandangan pindaan ini tidak boleh dilihat sebagai pindaan teknikal semata-mata. Ia mesti menjadi sebahagian daripada reformasi keseluruhan sistem perlindungan kanak-kanak.

Dari sudut undang-undang, pindaan ini selari dengan protective principle iaitu prinsip yang membolehkan sesebuah negara melindungi rakyatnya walaupun jenayah berlaku di luar wilayahnya. Sebagaimana yang disebutkan oleh ramai tadi, United Kingdom melalui Sexual Offences Act 2003, Australia dan juga Singapura juga mempunyai peruntukan yang hampir sama.

Namun pengalaman negara-negara tersebut menunjukkan bahawa cabaran sebenar bukan menggubal undang-undang tetapi ialah untuk membuktikan kes itu di mahkamah supaya pesalah itu dikenakan tindakan. Bagaimana bukti digital diperoleh?

Bagaimana saksi luar negara dipanggil? Bagaimana data daripada platform digital disahkan? Bagaimana rantaian bukti atau chain of custody dikekalkan? Bagaimana proses Mutual Legal Assistance dan ekstradisi dipercepatkan? Kalau semua ini tidak diperkukuhkan, pindaan ini akan cantik dalam warta tetapi sukar untuk diterjemahkan kepada sabitan di mahkamah.

Saya juga ingin mendapatkan penjelasan daripada menteri mengenai pemastautin lazim (habitual resident) yang dimaksudkan dalam pindaan ini. Apakah ukuran yang akan digunakan? Tempoh menetap? Pekerjaan? Keluarga? Status cukai? Definisi yang jelas amat penting supaya tidak timbul pertikaian teknikal yang akhirnya memberi kelebihan kepada tertuduh.

Tuan Yang di-Pertua, saya ingin mengemukakan empat cadangan. Pertama, kerajaan perlu memperkukuhkan kepakaran forensik digital kerana penjenayah pada hari ini menggunakan pelayan luar negara aplikasi yang disulitkan dan teknologi yang semakin kompleks. Pegawai penyiasat juga mesti berkembang seiring dengan kecanggihan jenayah.

Yang kedua, kerajaan perlu mewujudkan kerjasama yang lebih pantas dengan syarikat-syarikat teknologi antarabangsa dalam pembuktian jenayah digital ini. Yang ketiga, kita mesti mengelakkan secondary victim session iaitu kanak-kanak yang menjadi mangsa terpaksa mengulangi kisah traumanya berkali-kali kepada polis, doktor, pegawai kebajikan pendakwa raya dan mahkamah supaya proses keadilan tidak boleh menjadi satu lagi bentuk penderaan terhadap mangsa. Keempat, pendidikan keselamatan digital mesti diperkasakan, anak-anak perlu diajar mengenali grooming, eksploitasi seksual dalam talian dan cara mendapatkan bantuan mencegah sentiasa lebih murah daripada merawat.

Saya menyokong pindaan ini, tetapi janganlah kita sekadar memanjangkan tangan undang-undang ke luar negara, pastikan tangan itu cukup kuat untuk menjejak penjenayah, cukup cekap untuk mengumpul bukti, cukup pantas untuk menyelamatkan mangsa dan cukup tegas untuk memastikan tiada seorang pun pemangsa kanak-kanak terlepas hanya kerana kelemahan sistem kerana apabila negara gagal melindungi seorang kanak-kanak yang rosak, bukan sekadar masa depan seorang anak tetapi masa depan sebuah generasi. Terima kasih, Tuan Yang di-Pertua.

*Bismillahirrahmanirrahim.

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.* Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Ahli-ahli Yang Berhormat sekalian, kanak-kanak adalah amanah suci yang wajib kita lindungi. Namun, apabila kita meneliti senario semasa, kita mendapati landskap ancaman terhadap golongan rentan ini telah berubah secara drastik.

Jika dahulu ancaman bersifat fizikal adalah setempat, hari ini jenayah siber telah meruntuhkan sempadan domestik. Pemangsa kini menggunakan algoritma media sosial, ruang sembang permainan video, online grooming dan platform digital untuk melakukan online grooming, pengantunan digital. Statistik menunjukkan lonjakkan kes pemilikan bahan penganiayaan seksual terhadap kanak (CSAM) malah kecerdasan buatan (AI) kini disalahgunakan untuk mencipta kandungan palsu deep fake yang mengeksploitasi anak- anak kita. Oleh itu, keperluan pindaan RUU ini bukan lagi satu pilihan melainkan satu fardu kifayah perundangan yang mendesak.

Undang-undang sedia ada yang digubal bertahun-tahun lalu tidak lagi kalis di masa hadapan. Kita sedang berhadapan dengan penjenayah yang licik, yang menyorok di sebalik skrin dan rangkaian web, rangkaian gelap (dark web) mengeksploitasi di setiap ruang kosong dalam technicality perundangan lama kita. Pindaan ini hadir sebagai perisai yang moden untuk menutup rapat setiap lompang tersebut secara agresif dan ofensif.

Tuan Yang di-Pertua, bagi menjawab cabaran zaman, izinkan saya membentangkan tiga perkara penting yang menjadi teras utama dalam RUU pindaan ini. Yang pertama, perluasan takrifan jenayah seksual digital dan kecerdasan buatan (AI). Pindaan ini secara khusus mengiktiraf dan menjenayahkan penghasilan, pemilikan atau penyebaran imej seksual kanak-kanak yang dijana oleh teknologi AI. Sesiapa yang menciptakan kandungan eksploitasi digital, walaupun bukan gambar kanak-kanak sebenar, tetapi menyerupai kanak- kanak akan di hukum sama berat dengan pesalah fizikal.

Yang kedua, pemberatan hukuman dan sekatan pasca banduan. Kita menaikkan kadar hukuman penjara minimum dan bilangan sebatan mandatori.

Bagi saya habiskan. Penjelasan hak keterangan mangsa. Memansuhkan keperluan beban pembuktian yang terlalu membebankan psikologi kanak-kanak. Proses memberi keterangan di mahkamah diwajibkan menggunakan tadbir, skrin ataupun pautan video langsung bagi mengelakkan trauma kali kedua (secondary victimization).

Isu pelaksanaan pemangsa pemastautin (PR) di luar negara. Seterusnya timbul persoalan pragmatik yang amat penting, sejauh manakah pindaan undang-undang ini boleh dilaksanakan jika pemangsanya merupakan pemastautin tetap (PR) Malaysia tetapi tidak tinggal lagi di dalam negara? Tuan Yang di-Pertua, jawapannya adalah sangat boleh dan boleh dilaksanakan melalui mekanisme undang-undang yang kita panggil prinsip bidang luar kuasa wilayah (extraterritorial jurisdiction).

Di bawah elemen baru pindaan ini, kita memperluas bidang kuasa mahkamah domestik untuk melangkaui sempadan fizikal geografi negara. Memandangkan suspek memegang status pemastautin tetap (PR) Malaysia, mereka masih lagi terikat dengan undang-undang negara ini, bagi jenayah berat tertentu. Pelaksanaannya dilakukan menerusi tiga instrumen utama.

Yang pertama, Akta Bantuan Bersama dalam Perkara Jenayah (MLA). Kerajaan boleh memohon bantuan perundangan daripada negara tempat pemangsa bermastautin untuk mengumpul bukti, melakukan serbuan dan perampas peranti digital pesalah. Perjanjian ekstradisi ataupun Red Notice INTERPOL melalui kerjasama polis antarabangsa, pesalah dikesan melakukan grooming atau eksploitasi siber terhadap kanak-kanak di Malaysia boleh ditangkap di luar negara dan diekstradisi, dihantar pulang secara rasmi ke Malaysia untuk dibicarakan di mahkamah negara kita.

Ketiganya, sekatan status imigresen. Pindaan ini membolehkan pembatalan serta merta status pemastautin tetap (PR) dan pasport mereka menjadikan status mereka sebagai pendatang haram di negara asing tersebut sekali gus memaksa proses pengusiran pulang ke tanah air. Kita hantar mesej yang jelas, berlarilah ke hujung dunia sekali pun, lengan undang-undang Malaysia cukup panjang untuk mengheret anda ke muka pengadilan.

Tuan Yang di-Pertua, seterusnya kita harus sedar bahawa undang-undang hanyalah mekanikal panel hukuman yang bertindak selepas jenayah berlaku. Benteng paling ampuh sebelum jenayah terjadi adalah melalui kepentingan pendidikan dan juga pemahaman agama. Agama mendidik kita konsep tentang ihsan iaitu kesedaran tertinggi bahawa Tuhan sentiasa memerhati gerak geri kita sama ada di dalam nyata mahupun di bilik siber yang gelap.

Pemahaman agama yang syumul (menyeluruh) wajib diterapkan bermula dari institusi-institusi keluarga. Ibu bapa tidak boleh lagi menganggap pendidikan, batas tubuh badan atau keselamatan seksual sebagai subjek yang taboo ataupun memalukan. Dalam Islam, ini sebahagian daripada tuntutan hifz al-nafs menjaga jiwa dan kehormatan dan juga hifz al-nafs menjaga keturunan. Kanak-kanak perlu dididik tentang maruah diri manakala golongan dewasa perlu diasuh dengan konsep akauntabiliti dosa dan pahala dalam melayari Internet. Agama adalah kompas moral yang akan memadamkan api nafsu haiwani sebelum ia diterjemahkan menjadi tindakan jenayah.

Jadi apakah implikasi RUU ini terhadap masyarakat kita? Yang pertama, ia akan melahirkan ekosistem perlindungan kolektif. Ia mengubah minda masyarakat terhadap sikap apatis (menjaga tepi kain sendiri) ke budaya saling melindungi. Setiap ahli masyarakat akan menjadi mata dan telinga bagi pihak berkuasa.

Yang kedua, pemulihan keyakinan sosial. Ibu bapa akan mempunyai keyakinan semula terhadap institusi pendidikan, pusat jagaan dan ruang siber kerana tahu sistem perundangan berdiri teguh sebagai pelindung anak-anak mereka.

Ketiga, isyarat kosong toleransi (zero tolerance) mewujudkan kesan gerun di track effect yang memaksima kepada sesiapa sahaja yang berniat buruk terhadap kanak-kanak.

Yang terakhir Tuan Yang di-Pertua, pindaan rang undang-undang ini melangkaui batas ideologi politik. Inilah benteng kemanusiaan. Jangan kita biarkan masa depan anak- anak kita tergadai disebabkan kelalaian kita hari ini. Demi maruah dan anak cucuk kita, demi air mata mangsa-mangsa yang tidak berdosa, saya mohon pindaan RUU ini disokong dan diberikan kekuatan. Terima kasih.

Terima kasih Tan Sri Speaker kerana memberi ruang dan juga peluang kepada Bukit Bendera untuk mengambil giliran untuk berbahas. Jadi, izinkan saya mulakan bukan dengan satu seksyen ataupun dengan fasal tetapi dengan satu nama yang sepatutnya membuat kita semua di dalam Dewan ini berasa malu iaitu Richard Huckle.

Lelaki warga British ini datang ke Malaysia menyamar sebagai seorang guru, sebagai seorang jurugambar dan selama 10 tahun dia merogol dan mencabuli anak-anak kita, bayi, kanak-kanak bawah umur 13. Jadi, catatan peribadinya sendiri merekodkan seramai 200 orang kanak-kanak dan apabila keadilan akhirnya datang, ia datang dari sebuah mahkamah di London bukan di Kuala Lumpur. Mahkamah Britain yang menjatuhkan hukuman penjara seumur hidup ke atasnya, bukan mahkamah kita.

Jadi Tuan Yang di-Pertua, biar saya cakap terus terang. 200 orang anak Malaysia menjadi mangsa dan kita terpaksa menunggu pendakwa raya negara orang untuk bertindak bagi pihak anak-anak kita sendiri. Jadi, itu merupakan satu kegagalan dan rang undang- undang yang kita bahaskan hari ini akan cuba menutup kelompongan itu.

Di sini Bukit Bendera menyokong rang undang-undang ini. Jadi, pindaan kepada seksyen 3 Akta 792, ia membawa satu perubahan yang penting. Sebelum ini bidang kuasa luar wilayah kita hanya terpakai apabila pesalahnya merupakan warganegara Malaysia. Jadi, mulai sekarang melalui seksyen 3(b) yang dicadangkan, Malaysia boleh mendakwa sesiapa sahaja termasuklah warga asing.

Jadi apabila mangsanya seorang kanak-kanak Malaysia, jadi buat pertama kalinya undang-undang kita mengikut mangsa bukan sekadar pasport pesalah. Dan melalui seksyen 3(a), ia turut diperluaskan kepada pemastautin tetap dan mereka yang menetap di negara ini.

Ini adalah langkah yang betul. Ini adalah kesinambungan kepada reformasi yang sudah dimulakan oleh Kerajaan Perpaduan pada tahun 2023 dan 2024.

Tetapi Tuan Yang di-Pertua, izinkan saya bersuara menuntut lebih demi anak-anak kita. Inilah rang undang-undang yang tidak sepatutnya ditolak oleh sesiapa pun di dalam Dewan ini. Tiada seorang pun mempunyai alasan untuk tidak bersetuju kerana hakikatnya begini. Undang-undang yang cantik di atas kertas tidak bermakna apa-apa jika pemangsa masih boleh terlepas di dunia nyata.

Jadi, rang undang-undang ini menyatakan ia tidak melibatkan apa-apa perbelanjaan tambahan. Jadi, saya ingin bertanya kepada kerajaan, macam mana? Bidang kuasa merentas sempadan menuntut penyiasat yang terlatih, kepakaran forensik digital, perjanjian bantuan bersama dalam perkara jenayah dan perjanjian ekstradisi.

Jadi, bidang kuasa tanpa penyiasat bukan perlindungan. Bidang kuasa tanpa ekstradisi ya bukan perlindungan dan bidang kuasa tanpa satu sen di belakangnya hanyalah satu kenyataan akhbar sedangkan anak-anak Malaysia berhak mendapat lebih daripada kenyataan akhbar itu.

Jadi, saya ingin bertanya dengan berapa buah negara kita ada peraturan sebegitu dan adakah ia mencukupi ya untuk jenayah di bawah Akta 792? Dan apa sebenarnya maksud pemastautin lazimnya di Malaysia kerana istilah yang kabur akan menjadi celah yang diambil kesempatan oleh peguam bela?

Dan biar saya berterus terang tentang satu batasan, pindaan ini hanya terpakai bagi kesalahan yang dilakukan selepas ia berkuat kuasa. Jadi, ia tidak boleh menjangkau kes-kes yang telah lalu. Sebab itu kita tidak boleh berpuas hati, jadi kelompongan yang lebih besar masih ternganga luas.

Penguatkuasaan jenayah dalam talian yang lemah di mana hanya empat kes mendekati kanak-kanak untuk tuduhan seksual ataupun dengan izin, child grooming dilaporkan pada 2023 sedangkan ancaman sebenarnya menyentuh ribuan daftar pesalah seksual yang masih tidak boleh disemak oleh ibu bapa dan pihak sekolah dan juga perlindungan saksi kanak-kanak yang belum dilaksanakan sepenuhnya di setiap mahkamah negeri.

Jadi Tuan Yang di-Pertua, kes Richard Huckle ini sepatutnya kekal sebagai satu peringatan yang membakar kita. Bukan kerana ia berlaku di negara orang tetapi berlaku kepada anak-anak kita di tanah air kita sendiri dan ketika itu kita tak mampu nak bertindak.

Jadi, hari ini kita memperluaskan lagi bidang kuasa tetapi bidang kuasa hanyalah janji di atas kertas sehinggalah tiba hari ia benar-benar menyelamatkan seorang anak.

Bukit Bendera menyokong rang undang-undang ini sepenuh hati. Namun, sokongan saya bukan satu noktah. Ia satu tuntutan kerana setiap anak Malaysia di dalam— luar negara, luar negeri, berhak sebuah negara yang sanggup memburu pemangsa mereka sehinggalah ke hujung dunia dan itulah ukuran sebenar sesebuah kerajaan yang mengambil berat tentang anak-anak kita. Dan itulah yang saya tuntut di Dewan yang mulia ini pada hari ini. Dengan itu, Bukit Bendera menyokong. Terima kasih.

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Salam sejahtera. Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua kerana izinkan saya untuk turut membahaskan pindaan rang undang-undang kesalahan jenayah kanak-kanak. Tan Sri Yang di-Pertua, kanak-kanak ialah amanah ibu bapa dan mereka adalah pewaris masa depan negara.

Jika kehidupan mereka dicemari dan dirosakkan sejak kecil, yang rugi bukan sahaja anak itu sendiri tetapi seluruh masyarakat. Sebab itulah kesalahan terhadap kanak-kanak tidak boleh dipandang ringan, khususnya kesalahan yang mencederakan maruah keselamatan dan masa depan mereka juga masa depan kita semua dan negara dan dunia amnya.

Tan Sri Yang di-Pertua, kalau kita lihat statistik sejak tahun 2021 hingga 2025, 4,079 kes keganasan dan berjumlah 3,042 pula kes gangguan seksual kanak-kanak telah direkodkan dan mungkin ini ada kes-kes yang tidak direkodkan. Oleh itu, kesedaran betapa pentingnya rang undang-undang ini mesti disedari oleh semua ibu bapa, pemimpin, bahkan seluruh anggota masyarakat di negara kita.

Tan Sri Yang di-Pertua, rang undang-undang ini secara prinsipnya wajar dan perlu disokong untuk — dalam pindaan ini. Pindaan ini menggantikan seksyen 3 Akta Kesalahan- Kesalahan Seksual terhadap Kanak-Kanak 2017 [Akta 792] bagi meluaskan pemakaian luar wilayah akta tersebut. Di bawah peruntukan sedia ada Akta 792, hanya terpakai bagi kesalahan yang dilakukan di luar Malaysia oleh warganegara Malaysia terhadap mana-mana kanak-kanak.

Pindaan 2026 memperluaskan kepada tiga kategori utama:

(i) warganegara Malaysia,

(ii) pemastautin tetap Malaysia; dan

(iii) seseorang yang mempunyai pemastautin lazimnya di Malaysia.

Pindaan ini juga membolehkan tindakan diambil terhadap mana-mana orang yang melakukan kesalahan di luar Malaysia terhadap kanak-kanak yang mempunyai kaitan dengan Malaysia sama ada sebagai warganegara Malaysia, pemastautin tetap Malaysia atau kanak-kanak yang mempunyai pemastautin lazimnya di Malaysia.

Dari segi niat, pindaan ini bergerak ke arah yang betul. Jenayah seksual terhadap kanak-kanak hari ini tidak lagi terhad kepada sempadan fizikal negara. Ia boleh berlaku melalui perjalanan rentas negara, platform digital, rangkaian komunikasi antarabangsa, hubungan kuasa, keluarga rentas negara serta eksploitasi terhadap kanak-kanak Malaysia yang berada di luar negara.

Maka, undang-undang tidak boleh berhenti di pintu imigresen. Perlindungan terhadap kanak-kanak mesti mengikut mangsa dan pelaku, bukan hanya lokasi jenayah. Tan Sri Yang di-Pertua, namun di sebalik niat yang kuat, RUU ini masih mempunyai beberapa kelemahan pelaksanaan yang perlu dijawab oleh kerajaan.

Masalahnya bukan ada prinsip— bukan pada prinsip peluasan bidang kuasa tetapi pada persoalan bagaimana bidang kuasa itu hendak dilaksanakan dengan jelas, adil, berkesan dan berpaksikan mangsa? Inilah poin yang patut diberikan, dibangkitkan di Dewan.

Tan Sri Yang di-Pertua, sebelum itu Tan Sri Yang di-Pertua, saya nak ingin bertanya sejak Akta 792 ini di kuat kuasa pada 2017, berapakah banyak kah kes telah dibuka di bawah seksyen 3 berkaitan pemakaian luar wilayah dan daripada jumlah itu berapa yang telah disiasat, didakwa dan di— ditentukan, ditetapkan sabitan?

Tan Sri Yang di-Pertua, fasal 2 rang undang-undang menggantikan seksyen 3 Akta 792, seksyen baru ini memasukkan kategori seseorang yang mempunyai pemastautin lazimnya di Malaysia. Sebagai pelaku yang boleh dikenakan tindakan bagi kesalahan di luar Malaysia, kategori yang sama juga digunakan bagi kanak-kanak mangsa yang berada dalam perlindungan akta ini.

Tan Sri Yang di-Pertua, risiko dan kelemahannya? Kelemahan utama ialah istilah pemastautin lazimnya di Malaysia tidak diberikan takrif yang jelas dalam RUU ini. Istilah ini penting kerana ia menentukan siapa yang boleh didakwa di Malaysia dan kanak-kanak mana yang dilindungi oleh akta ini apabila kesalahan berlaku di luar negara.

Jika istilah ini dibiarkan terlalu terbuka, ia boleh menimbulkan ketidaktentuan dalam pendakwaan. Adakah seseorang pekerja asing tinggal lama di Malaysia termasuk dalam kategori ini? Bagaimana pula pelajar antarabangsa, pasangan kepada rakyat Malaysia pemegang pas kerja, pelarian, pemohon suaka atau individu yang tinggal secara berulang alik antara Malaysia dan negara lain? Berapa lama seseorang mesti berada di Malaysia sebelum dianggap mempunyai pemastautin lazim? Enam bulan? Setahun? Beberapa tahun?

Adakah niat untuk menetap di Malaysia perlu dibuktikan?

Dalam undang-undang jenayah, ketidakjelasan definisi boleh membawa dua risiko.

Pertama, pendakwaan mungkin menjadi sukar kerana pihak pembelaan boleh mencabar status pemastautin lazim tersebut. Kedua, kuasa undang-undang menjadi terlalu luas jika tiada pagar tafsiran yang jelas. Undang-undang yang bertujuan melindungi kanak-kanak mesti kuat, tetapi kekuatan yang datang daripada ketepatan, bukan daripada kekaburan.

Tan Sri Yang di-Pertua, fasal 2 memperluaskan pemakaian luar wilayah Akta 792.

Maksudnya, kesalahan yang berlaku di luar Malaysia boleh diuruskan seolah-olah dilakukan di dalam Malaysia jika terdapat kaitan yang dinyatakan dalam seksyen 3. Pindaan ini memberikan bidang kuasa kepada Malaysia, tetapi bidang kuasa sahaja tidak cukup.

Kesalahan yang berlaku di luar negara memerlukan bukti, saksi, rekod perjalanan, rekod komunikasi, laporan pihak berkuasa asing, bukti digital, keterangan perubatan serta kerjasama antara agensi. Semua ini tidak automatik hanya kerana Parlimen meluluskan peluasan seksyen 3 ini.

Tan Sri Yang di-Pertua, suka saya mengingatkan di sini bahawa ingatlah pesanan Allah SWT dalam Ayat 41, Surah ar-Rum, [Membaca sepotong ayat al-Quran] , yang bermaksud, “Telah melebar berbagai kerosakan dan bala bencana di darat dan di laut akibat daripada perbuatan manusia”. Tan Sri Yang di-Pertua, sebab itulah kita berharap supaya semua Ahli Parlimen dalam Dewan ini memberikan sokongan yang padu bagi kita melaksanakan penguatkuasaan rang undang-undang kelakuan jenayah seksual pada kanak-kanak ini bagi kita memastikan supaya anak-anak ini akan menjadi masa depan, harta pada masa depan negara, bangsa dan juga tanah air kita. Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua.

Bismillahirrahmanirrahim Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua di atas seruan yang diberikan kepada Kepala Batas untuk membahaskan rang undang-undang ini.

Saya mulakan dengan firman Allah SWT dalam Surah at-Tahriim, ayat 6 yang bermaksud, “Wahai orang-orang yang beriman, peliharalah diri kamu dan ahli keluarga kamu daripada api neraka”. Ayat ini bukan hanya berbicara tentang pendidikan agama bahkan merupakan amanah besar supaya setiap anak dipelihara daripada segala bentuk kebinasaan termasuk eksploitasi, penderaan dan jenayah seksual. Apakah kita benar-benar telah melakukan segala yang termampu untuk melindungi anak-anak?

RUU ini merupakan satu perkembangan yang amat signifikan. Jenayah seksual terhadap kanak-kanak kini semakin bersifat rentas sempadan. Pelaku boleh bergerak dari satu negara ke negara yang lain, mangsa pula mungkin boleh berada di negara yang lain.

Sekiranya undang-undang kita tidak bergerak seiring, maka penjenayah akan sentiasa mencari ruang dan peluang kelemahan sistem.

Jenayah ini boleh berlaku kepada siapa sahaja tanpa melihat negeri, latar belakang politik mahupun mangsa. Jadi, usahlah bersifat sombong ataupun bongkak, mendabik dada, menyalahkan itu dan ini dan menjadikan itu sebagai kempen murahan untuk pilihan raya negeri Johor ini. Bak kata pepatah, “sebelum bercakap, cermin dahulu”.

Tan Sri Yang di-Pertua, yang pertama tanggungjawab melindungi kanak-kanak.

Undang-undang yang baik tidak akan membawa makna sekiranya penguatkuasaan masih lemah. Malaysia wajar memperkukuhkan kerjasama dengan INTERPOL dan juga Singapore serta negara-negara lain bagi memastikan bukti digital, saksi dan proses ekstradisi dapat dilaksanakan secara berkesan. Kebanyakan kanak-kanak tidak sedar bahawa mereka sedang dieksploitasi.

Hal ini disebabkan mereka keliru akan perbuatan si pelaku sama ada usapan, pelukan, perkongsian imej seksual itu adalah kerana kasih sayang ataupun gangguan seksual terhadap mereka. Si pelaku mungkin menunjukkan kelakuan yang baik menyebabkan kita sebagai ibu bapa kadang-kadang mudah tertarik atau selesa dengan kehadiran si pelaku.

Sebagai seorang ibu, Kepala Batas membayangkan bagaimana jika anak yang kita izinkan bercuti ke luar negara misalnya menjadi mangsa? Bagaimana jika anak yang mengikuti ibu bapanya bekerja di luar negara dieksploitasi? Bagaimana jika seorang anak- anak Malaysia menjadi mangsa di bumi asing, sedangkan pelakunya merasakan dirinya selamat hanya kerana jenayah itu berlaku di luar negara?

Yang kedua, pencegahan awal perlu diberi perhatian yang serius. Hari ini ramai pemangsa tidak lagi menyentuh mangsa secara fizikal pada peringkat awal. Mereka memerangkap melalui media sosial, membina kepercayaan dan melakukan grooming. Para pemangsa kemudiannya mengeksploitasi emosi kanak-kanak tersebut dan akhirnya mereka memusnahkan kehidupan kanak-kanak. Adakah terdapat modul pendidikan tentang bahayanya online grooming? Kepala Batas ingin tahu, apakah program-program pencegahan awal pendidikan seksual terkini yang diperkenalkan di sekolah ataupun pusat asuhan kanak-kanak? Apakah modul penguasaan digital serta kesedaran mengenai bahaya online grooming akan dimasukkan secara lebih teratur dalam kurikulum sekolah? Adakah para guru dan pegawai kaunseling diberikan latihan khusus untuk mengenal pasti tanda-tanda awal kanak-kanak menjadi mangsa eksploitasi seksual?

Yang ketiga, perhatian selepas trauma. Sabda Rasulullahlah SAW yang bermaksud, “Bukan dari kalangan kami orang yang tidak mengasihi yang muda dan tidak menghormati yang tua”. Kepala Batas berharap agar kerajaan tidak hanya memberi perhatian kepada si pelaku, bahkan mangsa juga memerlukan pemulihan, rawatan psikologi, kaunseling, bantuan pendidikan dan pemulihan sosial.

Trauma seksual tidak berakhir selepas keputusan mahkamah dibacakan, kadangkala ia menghantui mangsa sepanjang hayat seperti trauma psikologi yang boleh menyebabkan kecelaruan identiti ataupun memiliki berbilang identiti. Kesan daripada itu menyebabkan kanak-kanak dulunya seorang mangsa, tapi mungkin boleh berubah menjadi mangsa.

Misalnya, apa yang digambarkan melalui drama siri Ahyan, Good Boys Go to Heaven, yang cuba menggambarkan betapa besarnya implikasi gangguan seksual ini terhadap seorang kanak-kanak.

Yang keempat, pemantauan dan keberkesanan pelaksanaan selepas pindaan.

Kepala Batas ingin menegaskan bahawa kejayaan sesuatu undang-undang diukur daripada petunjuk prestasi utama ataupun KPI. Sehubungan dengan itu, Kepala Batas ingin tahu, apakah terdapat KPI yang akan diperkenalkan bagi menilai impak pindaan ini? Cadangan KPI yang boleh dipertimbangkan ialah yang pertama peningkatan kadar sabitan bagi kes-kes kesalahan seksual terhadap kanak-kanak.

Yang kedua, pengurangan jumlah kes eksploitasi seksual kanak-kanak khususnya yang melibatkan platform digital dan jenayah rentas sempadan.

Yang ketiga, pengurangan tempoh penyiasatan dan pendakwaan supaya mangsa memperoleh keadilan dengan efektif.

Yang keempat, peningkatan kerjasama antarabangsa seperti bantuan perundangan bersama dan operasi bersama bagi memburu penjenayah merentas sempadan.

Kepala Batas mencadangkan pembentangan laporan tahunan KPI tersebut secara berkala bagi proses penilaian di peringkat Parlimen.

Yang kelima, perlindungan terhadap anak warganegara dalam proses permohonan kewarganegaraan. Kepala Batas ingin menyentuh sedikit berkaitan kanak-kanak yang tiada kewarganegaraan ataupun dengan izin, stateless. Pada sidang lepas, Kepala Batas ada bertemu dengan seorang ibu yang berusaha untuk mendapatkan kewarganegaraan anak- anaknya. Suami seorang warganegara Turki, ibu warganegara Malaysia, anak dilahirkan di Amerika. Malangnya, setiap anak ini belum diberikan kewarganegaraan biarpun sebagai seorang anak Malaysia. Persoalannya, mohon penjelasan, apakah nasib mereka ini sekiranya berlaku serangan ataupun pelecehan seksual sedangkan ibu atau ayah mereka adalah warga Malaysia?

Berdasarkan kewarganegaraan ibu ataupun ayah mereka, bolehkah akta ini melindungi anak yang sedang dilanda cabaran mendapatkan kewarganegaraan? Sekiranya itu adalah anak kita, sudah pasti akta ini diharap dapat menjadi tempat si ibu dan si anak ini berpaut dalam mendapat keadilan.

Tuan Yang di-Pertua, Imam Ghazali ada menyebut, anak-anak adalah amanah. Hati mereka bersih, suci dan menerima apa sahaja yang dicorakkan kepadanya. Hari ini kita membahaskan fasal undang-undang yang bukan sahaja secara berilmiah tetapi penuh rasa kasih sayang demi masa depan generasi kita. Tiada seorang ibu dan kanak-kanak yang patut hidup dalam ketakutan, tiada seorang ibu yang patut tidur dengan kebimbangan bahawa anaknya tidak lagi dilindungi oleh undang-undang hanya kerana berada di luar sempadan negara. Malaysia mempunyai sempadan geografi tetapi Malaysia tidak mempunyai sempadan dalam mempertahankan maruah dan keselamatan anak-anak.

Kepala Batas pasti, rakyat di Kepala Batas turut menyokong pindaan ini tanpa sempadan agama, bangsa dan juga fahaman politik. Mudahan akta ini akan memberi nilai tambah kepada kesejahteraan hidup rakyat di negara ini. Maka, dengan lafaz Bismillah, Kepala Batas menyokong RUU ini. Sekian, terima kasih.

Bismillahirrahmanirrahim.

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam sejahtera.

Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua kerana memberikan ruang kepada saya untuk mengambil bahagian dalam perbahasan Rang Undang-undang Kesalahan-kesalahan Seksual terhadap Kanak-kanak (Pindaan) 2026. Sebagai Ahli Parlimen, saya berdiri pada hari ini untuk menyatakan sokongan penuh terhadap pindaan ini kerana saya percaya, perlindungan terhadap kanak-kanak bukanlah satu pilihan tetapi satu tanggungjawab yang wajib dipikul oleh setiap daripada kita.

Tan Sri Yang di-Pertua, anak-anak adalah khazanah paling berharga pada negara kita. Mereka adalah generasi pewaris masa hadapan yang sepatutnya membesar dalam keadaan selamat, disayangi dan dilindungi. Namun, dalam keghairahan kita mengejar arus pendigitalan dan teknologi terkini, kita sering terlupa bahawa pemangsa seksual juga berkembang seiring dengan teknologi.

Jenayah seksual terhadap kanak-kanak hari ini bukan lagi sekadar berlaku secara fizikal. Ia telah berevolusi menjadi ancaman rentas sempadan yang kejam, licik dan sukar dikesan. Pemangsa kini tidak memerlukan sentuhan fizikal untuk merosakkan kehidupan seorang kanak-kanak. Mereka hanya memerlukan telefon pintar, akaun media sosial palsu dan sedikit kemahiran memanipulasi emosi mangsa. Hari ini jenayah seperti online grooming, pemerasan seksual dan penyebaran bahan penderaan seksual kanak-kanak berlaku dengan hanya satu klik sahaja.

Tan Sri Yang di-Pertua, apabila kita berbicara mengenai eksploitasi dan amang seksual terhadap kanak-kanak, negara kita sebenarnya masih belum sembuh daripada beberapa episod hitam yang mencederakan hati rakyat Malaysia.

Kita masih mengingati bagaimana operasi global mendedahkan dakwaan eksploitasi kanak-kanak secara sistematik yang mengejutkan seluruh negara. Kita juga menyaksikan bagaimana individu yang berpengaruh dan kedudukan dalam masyarakat boleh memanipulasi kanak-kanak demi kepuasan nafsu mereka sendiri. Baru-baru ini pula negara digemparkan dengan kes seorang penjaga rumah kebajikan di Batu Caves yang didakwa atas belasan pertuduhan amang seksual, fizikal dan luar tabii terhadap kanak-kanak seawal usia lapan tahun.

Semua kes ini memberikan satu pengajaran yang jelas kepada kita. Pemangsa seksual tidak mempunyai wajah tertentu. Mereka boleh terdiri daripada individu yang dihormati masyarakat, orang yang dipercayai keluarga, penjaga institusi, guru, kenalan ataupun individu yang langsung tidak dikenali di alam maya.

Lebih membimbangkan, ancaman iaitu ancaman di ruang siber. Melalui Operasi Cyber Guardian 2026 yang dijalankan hasil kerjasama tujuh negara iaitu Malaysia, Singapura, Thailand, Brunei, Hong Kong, Korea Selatan dan Jepun, sebanyak 101 lokasi sasaran telah diserbu di seluruh negara dan 69 individu berjaya ditahan.

Namun, angka yang paling mengejutkan ialah pihak polis berjaya mengesan hampir 500,000 fail digital, termasuk lebih 200,000 fail child sexual abuse material yang mengandungi bahan penderaan seksual kanak-kanak. Lebih membimbangkan, empat operasi utama PDRM sejak 2024 telah mengesan lebih 1.47 juta fail CSAM. Membuktikan bahawa jenayah ini bukanlah lagi kes terpencil tapi telah berkembang satu industri jenayah rentas sempadan yang terancang.

Tan Sri Yang di-Pertua, setiap satu fail ini bukan sekadar nombor dalam statistik.

Setiap satu fail ini mewakili seorang kanak-kanak, seorang anak yang menjadi mangsa, seorang anak yang maruahnya dirampas, seorang anak yang mungkin akan menanggung trauma sepanjang hayat. Jika kita gagal bertindak hari ini, maka sebenarnya kita membiarkan penderaan ini berulang setiap kali bahan ini dikongsi dan diedarkan oleh seluruh dunia.

Tan Sri Yang di-Pertua, tetapi bayangkan pula bagaimana seorang pemangsa di luar negara. Mereka menggunakan media sosial untuk melakukan online grooming terhadap kanak-kanak Malaysia. Mereka mengugut mangsa supaya menghantar gambar lucah.

Mereka menyimpan dan menjual gambar tersebut melalui rangkaian antarabangsa.

Dan di bawah seksyen 3 Akta 792 yang sedia ada, bidang kuasa luar wilayah hanya terpakai kepada warganegara Malaysia sahaja. Ini bermaksud, sekiranya pelaku merupakan warga asing yang berada di luar negara, mangsanya ialah anak-anak Malaysia, terdapat kekangan dari sudut bidang kuasa undang-undang itu. Sebab itulah saya menyifatkan pindaan melalui fasal 2 yang menggantikan seksyen 3 Akta 792 ini sebagai satu pindaan paling penting dalam rang undang-undang ini.

Pertama, bidang kuasa luar wilayah ini diperluaskan kepada pemastautin tetap dan individu yang lazimnya bermastautin di Malaysia. Kedua dan paling signifikan, Malaysia kini mempunyai kuasa untuk mengambil tindakan terhadap mana-mana individu, termasuklah warga asing yang berada di luar negara sekiranya mangsa mereka merupakan warganegara dan pemastautin tetap Malaysia. Ini kita menghantar mesej yang jelas. Malaysia tidak lagi menjadi sebuah negara yang mampu melihat kanak-kanak dieksploitasi dari jauh.

Sebaliknya, Malaysia memilih untuk mengejar pemangsa melalui saluran undang-undang walau di mana mereka berada.

Tan Sri Yang di-Pertua, namun ingin saya tegaskan, pindaan undang-undang semata-mata ini tidak mencukupi. Jenayah seksual terhadap kanak-kanak berubah lebih pantas daripada undang-undang itu sendiri. Hari ini kita berhadapan dengan teknologi AI, deepfake, image synthetic dan identiti palsu yang digunakan untuk memanipulasi mangsa.

Grooming tidak lagi berada dalam tempoh beberapa jam. Ada yang mengambil masa berbulan-bulan sehingga mangsa menganggap pemangsa sebagai sahabat, abang atau individu yang boleh dipercayai. Sebab itu kita memerlukan pendekatan yang lebih menyeluruh.

Sehubungan itu, saya ingin mengemukakan beberapa cadangan iaitu kerajaan perlu memperkukuhkan kerjasama antarabangsa melalui mekanisme mutual legal assistance

(MLA), INTERPOL serta perkongsian risikan digital bersama-sama negara lain supaya siasatan rentas sempadan dapat dilaksanakan dengan pantas dan berkesan.

Kedua, saya mencadangkan data nasional pesalah seksual kanak-kanak boleh diakses secara terbuka oleh seluruh rakyat Malaysia. Mereka yang pernah disabit kesalahan seksual terhadap kanak-kanak tidak seharusnya diberikan peluang untuk kembali bekerja dalam persekitaran yang memberikan akses kepada kanak-kanak, walaupun hanya sekali kesalahan yang dijumpai.

Kerajaan juga perlu mewajibkan semakan latar belakang jenayah seksual terhadap semua individu yang bekerja atau menjadi sukarelawan di rumah kebajikan, taska, tadika, sekolah, pusat tahfiz, institusi agama, kelab sukan dan mana-mana organisasi yang melibatkan kanak-kanak.

Kanak-kanak perlu diajar sejak kecil mengenai budaya online grooming, privacy digital, keselamatan media sosial dan cara mendapatkan bantuan sekiranya menjadi mangsa.

Dan dunia hari ini, pendidikan keselamatan digital adalah sama penting dengan pendidikan membaca dan menulis. Keadilan yang lambat juga memberikan satu bentuk ketidakadilan kepada mangsa yang terpaksa mengulangi trauma mereka setiap kali proses perbicaraan ditangguhkan.

Dan juga saya menyeru, syarikat media sosial dan platform digital supaya meningkatkan kerjasama dengan Kerajaan Malaysia dalam mengesan akaun pemangsa, mempercepatkan penurunan kandungan serta menyerahkan maklumat kepada pihak berkuasa apabila terdapat unsur eksploitasi seksual terhadap kanak-kanak.

Yang terakhir Tan Sri Yang di-Pertua, saya juga ingin menyentuh aspek advokasi. Di Bentong mahupun di seluruh negara, ibu bapa perlu diberi kesedaran bahawa ancaman terhadap anak-anak hari ini bukan lagi menunggu mereka di luar rumah tetapi hari ini ibu bapa memberikan telefon pintar kepada anak-anak atas alasan pembelajaran dan komunikasi. Tetapi malangnya, telefon yang sama inilah boleh menjadi pintu masuk kepada pemangsa seksual. Ancaman ini kini berada dalam bilik tidur anak-anak kita di hujung jari mereka.

Oleh itu, ibu bapa, guru, masyarakat dan kerajaan mesti berganding bahu membina budaya perlindungan kanak-kanak yang lebih kukuh. Ini adalah satu janji jutaan kepada kanak-kanak Malaysia bahawa keselamatan, maruah dan masa depan mereka akan dipertahankan tanpa mengira sempadan.

Oleh itu Tan Sri, sebuah negara yang benar-benar bertamadun, bukan diukur melalui bangunan pencakar langit yang tinggi atau kemajuan teknologinya. Sebuah negara yang maju diukur melalui sejauh mana ia melindungi golongan yang paling lemah. Dengan itu Tan Sri, saya menyokong sepenuhnya rang undang-undang ini. Sekian, terima kasih.

Assalamualaikum.

Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua. Tanjong Karang bangkit untuk menyatakan sokongan sebulat suara dan penuh tegas terhadap Rang Undang-undang Kesalahan-kesalahan Seksual terhadap Kanak- kanak (Pindaan) 2026.

Anak-anak kita bukan sekadar masa depan negara. Mereka adalah amanah dan cerminan kepada moral serta nilai kemanusiaan yang kita pegang hari ini. Apabila kita berbicara tentang keselamatan kanak-kanak, tidak ada ruang untuk kompromi. Tidak ada ruang untuk berpolitik dan sama sekali tidak ada ruang untuk berlengah.

Tuan Yang di-Pertua, akta sedia ada telah banyak membantu tetapi landskap ancaman terhadap kanak-kanak telah berubah secara drastik.

Pindaan pada tahun 2026 ini bukan sekadar satu keperluan kosmetik malah ia merupakan satu benteng perundangan yang sangat mendesak demi menutup lompang- lompang undang-undang yang dieksploitasi oleh pemangsa seksual pada alaf digital ini.

Tan Sri Yang di-Pertua, hujah saya yang pertama tertumpu pada evolusi jenayah digital. Kita kini berada pada tahun 2026. Teknologi kecerdasan buatan (AI) dan aplikasi deepfake kini bukan lagi sekadar fiksyen sains. Ia adalah realiti yang amat menakutkan.

Pemangsa kini tidak perlu berada secara fizikal bersama kanak-kanak kita untuk mencabuli maruah mereka. Cukup sekadar sekeping gambar biasa beruniform sekolah yang dimuat naik di media sosial, teknologi AI mampu mengubahnya menjadi kandungan pornografi kanak- kanak dalam masa beberapa saat.

Oleh itu, saya amat menyambut baik peruntukan baharu dalam pindaan ini yang memperluaskan takrifan bahan penganiayaan seksual kanak-kanak untuk merangkumi kandungan buatan digital dan manipulasi maklumat. Ini adalah langkah berani. Kita menghantar isyarat yang jelas kepada dunia, sama ada kandungan itu melibatkan kanak- kanak sebenar atau rekaan algoritma AI, selagi ia mengeksploitasikan imej kanak-kanak, ia adalah jenayah berat yang akan dihukum dengan sekeras-kerasnya.

Tan Sri Yang di-Pertua, hujah saya yang kedua adalah mengenai jenayah sexual grooming atau gangguan seksual di dalam talian. Taktik pemangsa hari ini semakin licik.

Mereka menyamar sebagai rakan sebaya dalam permainan video dalam talian (online gaming platforms), aplikasi penstriman dan bilik sembang peribadi. Mereka membina kepercayaan, manipulasi emosi sebelum akhirnya menjerat mangsa ke kancah eksploitasi fizikal.

Pindaan 2026 yang memperketatkan elemen pembuktian bagi kesalahan di bawah seksyen 11 Akta 792 adalah sangat-sangat bertepatan. Kita tidak boleh menunggu sehingga gangguan fizikal berlaku baru undang-undang ingin bertindak. Pencegahan mesti bermula dari saat niat jahat itu dizahirkan dalam bentuk teks digital.

Namun, Tuan Yang di-Pertua, undang-undang yang tegas tanpa penguatkuasaan yang pintar adalah sia-sia belaka. Saya ingin menggesa Kementerian Dalam Negeri dan Unit Siasatan Jenayah Seksual Wanita dan Kanak-kanak untuk diberikan bajet tambahan bagi meningkatkan keupayaan forensik digital mereka. Kita memerlukan sistem amaran awal digital dan kerjasama erat dengan penyedia platform antarabangsa untuk menurunkan kandungan toksik ini dengan serta-merta.

Tuan Yang di-Pertua, apabila kita meminda undang-undang ini, fokus utama kita bukan sahaja kepada menghukum sang pelaku tetapi juga tentang memulihkan sang mangsa. Trauma akibat gangguan seksual kepada kanak-kanak meninggalkan parut emosi seumur hidup. Saya ingin menarik perhatian Dewan yang mulia ini kepada aspek perjalanan mahkamah bagi kanak-kanak. Pindaan ini menyentuh tentang penambahbaikan kemudahan mahkamah jenayah seksual terhadap kanak-kanak.

Saya menyokong penuh usaha memperluaskan penggunaan teknologi live link atau pautan langsung supaya mangsa kanak-kanak tidak perlu berhadapan mata dengan pemangsa mereka di dalam kandang tertuduh. Proses memberi keterangan tidak sepatutnya menjadi satu proses trauma kedua atau, dengan izin, secondary victimization bagi kanak- kanak ini.

Selain itu, saya memohon agar diperkasakan skim sokongan psikologi mandatori yang dibiayai oleh kerajaan untuk mangsa dan keluarga mereka bagi memastikan proses pemulihan mereka berjalan secara holistik.

Tuan Yang di-Pertua, sebelum Tanjong Karang mengakhiri perbahasan ini, izinkan saya memberikan satu syor tambahan kepada pihak kementerian. Sambil kita meminda undang-undang ini di Parlimen, kita juga wajib memperkasakan literasi siber di peringkat sekolah. Kanak-kanak perlu diajar tentang digital body safety apa yang boleh dikongsikan dan apa yang tidak boleh dikongsikan di Internet. Ibu bapa juga tidak boleh lepas tangan dan bersikap naif dengan memberikan gajet tanpa kawalan. Undang-undang adalah jaringan keselamatan. Tetapi, pendidikan di rumah adalah benteng yang pertama.

Tuan Yang di-Pertua, Ahli-ahli Yang Berhormat, hari ini sejarah bakal mencatatkan sama ada kita memilih untuk menjadi sebuah negara yang responsif terhadap keselamatan anak-anak kita atau sebuah negara yang membiarkan mereka menjadi mangsa kerakusan teknologi dan manusia bertopeng syaitan. Janganlah kita tunggu sehingga anak cucu kita sendiri menjadi mangsa baru kita mahu menginsafi kelompongan yang ada. Detik ini, suara kita, undi kita dan komitmen kita dalam Dewan yang mulia akan menentukan keselamatan anak-anak di luar sana.

Dengan tekad yang bulat demi masa depan anak-anak Malaysia, Tanjong Karang menyokong penuh Rang Undang-undang Kesalahan-Kesalahan Seksual terhadap Kanak- Kanak (Pindaan) 2026 ini untuk diluluskan. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua.