Katalog Hansard

Tan Sri Yang di- Pertua, “Mengikut Peraturan Mesyuarat 12(1), saya mohon mencadangkan bahawa Mesyuarat pada hari ini tidak akan ditangguhkan sehingga selesai giliran Kementerian Kesihatan seperti yang tertera di nombor 7 dalam susulan giliran Yang Berhormat Menteri-menteri menjawab ke atas perbahasan Belanjawan 2026 Peringkat Dasar yang telah diedarkan dan selepas itu Majlis Mesyuarat akan ditangguhkan sehingga jam 10 pagi, hari Khamis, 30 Oktober 2025.”

Kita gulung esok.

Tan Sri Yang di-Pertua setelah berunding selama lima bulan bermula pada 6 Mei hingga 17 Oktober 2025 di mana Ahli Parlimen telah diberikan penerangan oleh Yang Amat Berhormat Perdana Menteri berkenaan pengenaan tarif timbal balas pada 5 Mei 2025 di dalam Dewan yang mulia ini serta oleh saya sendiri mengenai perkembangan rundingan pada 4 Ogos 2025 dan juga di dalam sidang media dan beberapa siri wawancara dengan media.

Akhirnya, alhamdulillah pada Ahad 26 Oktober Yang Amat Berhormat Perdana Menteri dan Presiden Amerika Syarikat Donald J. Trump telah menandatangani perjanjian Perdagangan Timbal Balas. Namun bak kata pepatah, rumah sudah siap, pahat masih berbunyi. Tak mengapa, kerajaan tidak takut pada kritikan, tapi biarlah ia berasaskan fakta, bukan tohmahan yang tidak berasas apatah lagi fitnah semata-mata.

[Ketawa] Perlu saya tegaskan rundingan ini bukan lah pilihan kita— yang kita minta.

Tidak seperti mana-mana rundingan perjanjian perdagangan lain, di mana rundingan ini diadakan apabila ada kemahuan kedua belah pihak. Ini adalah tarif unilateral yang dikenakan kepada kita dan juga peratus negara lain dan yang juga berdagang dengan Amerika Syarikat.

Suka atau tidak, kita terpaksa berhadapan realiti yang sudah kita jelaskan berulang kali adalah ini tidak adil sama sekali. Ada di kalangan Ahli Dewan yang mengatakan kita menyerahkan tengkuk dalam runding. Sememangnya ini adalah realiti geopolitik yang kita hadapi sebagai sebuah negara perdagangan terbuka berdepan kuasa ekonomi terbesar dunia yang merupakan pasaran eksport terbesar kita dengan jumlah perdagangan Malaysia-Amerika Syarikat pada tahun 2024 mencatat RM325 bilion di mana eksport Malaysia ke Amerika Syarikat berjumlah hampir RM200 bilion. Bagi tempoh Januari-September 2025 pula, jumlah eksport negara ke Amerika Syarikat adalah RM166.4 bilion.

Ini pasaran yang penting buat Malaysia. Mahu tidak mahu, kita perlu bangkit mempertahankan akses kepada pasaran ini walaupun berhadapan dengan tekanan

Dan sebagai sebuah kerajaan yang bertanggungjawab, kita tidak memberi alasan dan mencari salah tetapi kita terus bertindak pantas dengan penuh hemah dan bijaksana. Bangkit berunding untuk mempertahan kelangsungan perniagaan, melindungi punca pendapatan rakyat, mengekalkan pasaran eksport kita dan mempertahankan maruah negara. Ini secara praktikal, tegas dan berprinsip sebagai sebuah negara merdeka lagi berdaulat.

Atas dasar itu, saya ingin menjawab satu persatu kemusykilan yang dibangkitkan oleh Ahli-ahli Yang Berhormat tetapi sebelum itu, izinkan saya terlebih dahulu menjelaskan perkara-perkara pokok perjanjian perdagangan timbal balas dengan Amerika Syarikat ini.

Jadi Tan Sri Yang di-Pertua, kita perlu menginsafi bahawa hakikatnya perjanjian ini melibatkan punca rezeki jutaan rakyat Malaysia yang bangun setiap pagi pergi bekerja.

[Tepuk] Mencari rezeki merentasi pelbagai sektor seperti E&E, aeroangkasa, getah, koko, farmaseutikal. Kalau kita cuai, leka, tidak bertindak pantas dan tidak tegas bangkit mempertahankan hak kita, merekalah yang akan hilang kerja, hilang punca rezeki bukan kita yang duduk selesa dalam Dewan ini.

Oleh itu, apabila kita menilai perjanjian perdagangan timbal balas ini, ada beberapa fakta yang mesti difahami dengan jelas seperti berikut.

Tarif timbal balas telah dikenakan ke semua negara rakan dagang Amerika Syarikat, bukan sahaja kepada negara yang mencatatkan lebihan dagangan dengan Amerika Syarikat. Malah, negara-negara yang mempunyai defisit perdagangan dengan Amerika Syarikat seperti Singapura, Australia dan lain-lain. Mengimbas kembali pada 2 April 2025, Malaysia telah dikenakan tarif 24 peratus yang kemudiannya menaikkan kepada 25 peratus pada bulan Julai 2025 berikutan ketidakseimbangan perdagangan antara Malaysia dan Amerika Syarikat.

Pada waktu itu, Amerika Syarikat melihat wujudnya pelbagai halangan tarif dan bukan tarif terhadap import barangan Amerika Syarikat yang telah mengakibatkan Amerika Syarikat menghadapi defisit perdagangan yang tinggi dengan Malaysia. Walaupun pada masa itu, Malaysia berada di dalam situasi yang lebih baik berbanding negara-negara lain yang mengeksport barangan produk yang sama seperti Vietnam, Thailand dan Indonesia. Malaysia mengambil keputusan untuk memulakan proses rundingan dengan Amerika Syarikat seawal Mei 2025 bagi

mendapatkan kadar tarif yang lebih rendah agar barangan eksport Malaysia terus kekal berdaya saing.

Pendekatan ini juga dilihat boleh memberi kelebihan kepada negara berbanding dengan pilihan tidak berbuat apa-apa ataupun mengambil tindakan balas

(retaliation). Lebih-lebih lagi, pilihan untuk tidak berunding atau mengambil tindakan balas boleh menjejaskan pasaran eksport yang bernilai hampir RM200 bilion merentasi pelbagai sektor yang menyokong ekonomi Malaysia, termasuklah PKS selain boleh menjejaskan jutaan pekerja Malaysia.

Berdasarkan penilaian impak dan pelbagai senario berkemungkinan, rundingan dengan Amerika Syarikat mengambil pendekatan keseluruhan kerajaan dengan izin, whole-of-government yang merentasi pelbagai kementerian, agensi dan sektor swasta dengan matlamat untuk mencapai satu persetujuan yang memberi manfaat kepada kedua-dua negara. Ingin ditekankan, di sepanjang proses rundingan, Malaysia berpegang teguh kepada prinsip berkecuali, pendekatan whole- of-government dan sentiasa memastikan kepentingan dan kedaulatan negara terus dilindungi dan terpelihara.

Pasukan perunding tidak langsung berganjak pendirian di dalam perkara- perkara yang melibatkan isu-isu garis merah (the red lines) khususnya hak bumiputera, dasar perolehan kerajaan dan tuntutan pembukaan liberalisasi ekuiti sepenuhnya sektor-sektor strategik negara seperti tenaga dan telekomunikasi. Kalau ada yang mendakwa kononnya kita jual negara, saya cabar mereka tunjuk satu klausa yang melanggar atau melepasi garis-garis merah ini.

[Tepuk] Satu pun tiada, Yang Berhormat.

Sebenarnya Tan Sri Yang di-Pertua, kalau kita mahukan terma yang lebih baik, mudah saja. Berikan semua perkara garis merah yang kita berusaha sedaya upaya lindungi selama ini. Walaupun begitu, jika kita bagi kesemuanya, tiada jaminan kita akan berikan atau diberikan tarif yang lebih rendah, ini hakikatnya. Tetapi, kita tetap dengan pendirian kita. Pertahankan kepentingan negara, tidak berganjak walaupun seinci dalam mempertahankan garis-garis merah ini. Ini soal maruah dan kedaulatan negara dan sebagai rakyat Malaysia yang cintakan negara, kerajaan tidak akan sekali-kali mengizinkan kedaulatan kita diganggu-gugat.

[Tepuk] Perjanjian ini juga mengandungi klausa-klausa yang menjaminkan kedaulatan negara, di mana pelaksanaan perjanjian adalah berdasarkan kepentingan dan keselamatan ekonomi negara serta berlandaskan undang-undang dan peraturan domestik negara. Amerika Syarikat juga bersetuju supaya sebarang langkah yang ingin diambil pihaknya dalam menangani isu-isu ketidakseimbangan

perdagangan haruslah melalui mekanisme rundingan bagi mencari kesefahaman bersama.

Sebagai contoh, artikel yang disebut-sebut, Artikel 5.1.1 tidak sepatutnya dilihat sebagai Malaysia secara membuta tuli mengikut apa jua sekatan Amerika Syarikat yang dikenakan ke atas negara lain. Sebaliknya, peruntukan tersebut melalui fasa mengikut undang-undang dan peraturan domestik dan dalam garis masa yang boleh diterima oleh kedua-dua pihak, memberi Malaysia ruang undang- undang dan diplomatik untuk mengelak dari mengambil tindakan ke atas negara- negara lain.

Dengan kata lain, Malaysia hanya perlu berbincang dengan Amerika Syarikat dan sekiranya Malaysia perlu mengambil tindakan perdagangan, kita boleh berbuat demikian di bawah undang-undang dan peraturan domestik dengan garis masanya dan mekanisme sendiri. Peruntukan tersebut juga menekankan sebarang tindakan yang diambil oleh Malaysia haruslah isu yang merupakan dengan izin, shared economy concern iaitu isu yang menjadi masalah bersama bagi Malaysia dan Amerika Syarikat. Sekiranya perkara tersebut bukanlah satu isu yang menjejaskan Malaysia, kita tidak perlu risau dengan obligasi untuk mengambil tindakan atau sekatan yang sama seperti diambil oleh Amerika Syarikat.

[Tepuk] Ingin saya tegaskan, ini bukan lesen Amerika Syarikat untuk memaksa Malaysia mengambil tindakan yang sama. Sebaliknya, ini adalah komitmen bahawa jika hanya ada kebimbangan bersama, kita bincang sebagai rakan strategik. Kita runding bukan sesekali sebagai sebuah negara bawahan. Itu perbezaannya.

Hakikatnya jelas, hasil utama daripada rundingan yang mengambil masa enam bulan adalah kejayaan Malaysia menurunkan kadar tarif yang dikenakan Amerika Syarikat daripada 25 peratus kepada 19 peratus yang merupakan kadar terendah yang dikenakan kepada negara-negara ASEAN yang mempunyai lebihan dagangan dengan Amerika Syarikat.

Lebih merangsangkan, Malaysia turut berjaya mendapat pengecualian dari timbal balas 19 peratus ini bagi 1,711 barisan tarif ataupun tariff line ke atas produk- produk Malaysia yang dieksport ke Amerika Syarikat. Meliputi eksport utama Malaysia seperti minyak sawit, barangan berasaskan getah, produk koko, komponen dan alat ganti pesawat dan farmaseutikal yang secara kolektifnya menyumbang RM22 bilion atau lebih kurang 12 peratus daripada jumlah keseluruhan eksport negara ke negara Amerika Syarikat pada tahun lepas. Ini bukan satu angka yang kecil. Justeru, perjanjian ini memastikan akses yang berterusan bagi eksport barangan Malaysia ke pasaran Amerika Syarikat.

Sekiranya Perjanjian ART ini tidak segera dimeterai, Malaysia berhadapan dengan risiko Kerajaan Amerika Syarikat akan menaikkan semula kadar tarif kepada asal iaitu 24 peratus atau kadar pada yang jauh lebih tinggi 30 peratus, 40 peratus, 50 peratus ataupun mungkin 100 peratus. Kita tahu Amerika Syarikat mampu bertindak sedemikian dan telah dibuktikan di dalam rundingan dengan negara- negara lain.

Jika perjanjian ini tidak dimuktamadkan, besar kemungkinan kadar tarif akan menjadi lebih tinggi dan sekali gus akan menjejaskan daya saing eksport Malaysia ke pasaran Amerika Syarikat. Siapa yang akan menanggung beban ini nanti? Siapa yang akan menanggung rugi dan gulung tikar? Syarikat kita juga. Siapa yang akan kehilangan kerja dan punca pendapatan? Rakyat Malaysia juga.

Selain itu, ketidaktentuan ini akan menyebabkan pelabur tiada keyakinan untuk membuat pelaburan baharu atau mengembangkan pelaburan mereka di Malaysia. Kebolehramalan dan kebolehjangkaan adalah amat penting kepada komuniti perniagaan. Pelabur, Tan Sri Yang di-Pertua tidak melabur di negara yang kelihatan teragak-agak dan tidak bersedia melindungi pasaran eksportnya sendiri.

Jadi Tan Sri Yang di-Pertua, melihat pada konteks yang lebih menyeluruh, Malaysia terus menikmati manfaat tambahan susulan pemeteraian perjanjian ART ini termasuk sebagai sebahagian daripada pakej hasil rundingan ini, hubungan dua hala Malaysia-Amerika Syarikat telah dinaik taraf sebagai perkongsian strategik komprehensif dengan izin, comprehensive strategic partnership. Ini bukan simbolik, ini meletakkan Malaysia dalam kelompok kecil rakan kongsi utama Washington dan ia memberi kita line of sight terus kepada peluang pelaburan berteknologi tinggi, pemindahan teknologi dan akses rantai bekalan yang lebih selamat.

Dari segi hubungan perdagangan dan pelaburan, Malaysia kini dianggap sebagai rakan kongsi rantai bekalan yang dipercayai dengan izin, trusted supply chain partners yang dilihat akan melancarkan lagi aliran perdagangan barangan, termasuk barangan strategik dan berteknologi tinggi bagi mencapai matlamat Pelan Induk Perindustrian Baharu. Ini mampu mempertingkatkan lagi daya saing ekonomi kita, sekali gus menjayakan aspirasi kerangka ekonomi kita untuk menjadikan Malaysia antara 30 kuasa ekonomi terbesar dunia.

Sebagai rakan kongsi rantai bekalan yang dipercayai, Malaysia berpotensi tinggi untuk menarik lebih banyak pelaburan dari Amerika Syarikat dan pelbagai negara lain yang ingin mengeksport ke Amerika Syarikat. Sekali gus, mengukuhkan kedudukan Malaysia sebagai hab dan destinasi pelaburan terpilih di rantau ini.

Sebagai rekod, setakat Januari hingga Jun 2025, pelaburan yang diluluskan dari Amerika Syarikat mencatat RM10.4 bilion manakala secara kumulatif sehingga 2024, rekod pelaburan dari Amerika Syarikat adalah berjumlah RM218.2 bilion dan berdasarkan komitmen tinggi Malaysia melalui ART, Kerajaan Amerika Syarikat menyatakan akan memberi pertimbangan sewajarnya kepada Malaysia dalam penentuan hasil siasatan bagi sektor semikonduktor di bawah seksyen 232, Akta Pengembangan Perdagangan 1962. Yang ini dijangka dimuktamadkan pada akhir tahun ini.

Dengan kata lain, sektor semikonduktor Malaysia yang menyumbang RM56.2 bilion eksport ke Amerika Syarikat pada tahun lepas atau hampir 10 peratus jumlah keseluruhan import semikonduktor Amerika Syarikat kini berunding sebagai rakan nilai bekalan yang kritikal bukan sekadar vendor biasa.

Yang paling utama, perjanjian ini memberi kepastian dan kebolehanjangkaan di mana elemen-elemen ini adalah amat penting dalam dunia perniagaan dan pelaburan.

Dan izinkan saya sebut, bila negara-negara lain kelak merujuk Kerangka Malaysia-Amerika Syarikat ini sebagai penanda aras, jangan pula yang cuba menulis naratif seolah-olah Malaysia mengikut negara lain. Dalam kes ini, negara lain yang ikut Kerangka Malaysia.

[Tepuk] Jadi Tan Sri Yang di-Pertua, izinkan saya mengambil kesempatan ini untuk turut memberi maklum balas kepada isu-isu yang telah dibangkitkan oleh Ahli-ahli Yang Berhormat sekalian. Banyak tuduhan berlegar di media sosial, termasuk daripada individu-individu yang mungkin tidak pun membaca keseluruhan teks perjanjian, tetapi bercakap seolah-olah mereka berada di meja perundingan. Biar saya jawab satu persatu dengan fakta.

Pertama, pembelian berjumlah RM1 trilion dari Amerika Syarikat. Senarai perolehan di bawah perjanjian ini bukan perkara baru. Saya ada terangkan pada bulan Ogos yang lepas di Parlimen. Mungkin pada masa itu Ahli Parlimen Pasir Gudang tidak hadir, tapi tidak mengapa. Saya ulang semula hari ini.

Ingin saya tegaskan bahawa komitmen pertimbangan komersial di bawah seksyen 6 perjanjian ini tiada kena mengena dengan perbelanjaan kerajaan. Ini adalah kerana pembelian-pembelian yang bakal dilakukan oleh syarikat-syarikat berkenaan merupakan cadangan perolehan sedia ada syarikat dan tidak melibatkan sebarang dana daripada kerajaan.

Apa yang kita buat? Kita tanya pada syarikat MNC dan juga GLC di negara ini apakah perancangan pembelian mereka dari Amerika Syarikat. Dan kita senaraikan semua pembelian tersebut. Syarikat yang kita kalau tidak ada tarif pun, ya memang mereka akan beli juga kerana ini adalah perolehan yang telah dirancang.

Sebagai contoh, pembelian pesawat Boeing oleh Malaysia Aviation Group telah diumumkan pada bulan Mac 2025. Jauh lebih awal dari pengumuman tarif oleh Trump. Samalah juga dengan cadangan perolehan LNG oleh PETRONAS.

PETRONAS sebenarnya dari dulu lagi membeli LNG dari pelbagai negara termasuk Amerika Syarikat. Sebelum ini, sebelum pengumuman tarif pun PETRONAS dah beli LNG dari Amerika Syarikat. Tapi sebab kita tak kerja di PETRONAS, bila dengar pengumuman saja, terus melompat, sedangkan perkara ini bukan baru.

Perolehan ini merupakan sebahagian daripada strategi komersial bagi memastikan kestabilan bekalan serta memenuhi komitmen kontrak domestik dan antarabangsa. Langkah ini diambil khususnya memandangkan komitmen bekalan jangka panjang PETRONAS melebihi keupayaan pengeluaran sedia ada. Jadi sehubungan itu, perolehan LNG daripada negara pengeluar lain, termasuk dari Amerika Syarikat akan membolehkan PETRONAS mengoptimumkan bekalan dan memastikan penghantaran ataupun delivery yang stabil kepada pelanggan.

Ini bukan arahan politik dari Washington. Ini keputusan komersial PETRONAS untuk memastikan bekalan stabil, kontrak ditunaikan dan negara tidak berdepan krisis tenaga.

[Tepuk] Negara berdaulat mesti ada sumber dan pilihan tenaga yang pelbagai. Itu namanya keselamatan tenaga ataupun energy security, bukan kebergantungan.

Seperti yang Ahli-ahli Yang Berhormat sedia maklum, standard halal merupakan satu garis merah yang tidak pernah di kompromi oleh kerajaan di sepanjang rundingan Perjanjian ART. Ingin saya tegaskan bahawa kebimbangan atau dakwaan yang mengatakan Malaysia berkompromi dengan isu halal ini adalah tidak berasas.

Melalui perjanjian, proses kelulusan pengimportan produk halal dari Amerika Syarikat adalah kekal seperti sedia ada, iaitu dengan mematuhi keperluan standard halal Malaysia dan Akta Perihal Dagangan bagi tujuan perdagangan dalam Malaysia.

Perjanjian menetapkan hanya produk halal yang mendapat pengesahan halal dari Badan Pensijilan Halal Amerika Syarikat yang telah diiktiraf oleh Jabatan Kemajuan Islam Malaysia dan memenuhi keperluan halal Malaysia. Ini saja yang akan diperakukan dan dibenarkan bagi tujuan eksport ke Malaysia.

Ingin saya tekankan, pengiktirafan JAKIM ke atas mana-mana badan pensijilan halal di Amerika Syarikat adalah berdasarkan proses audit dan pengesahan yang ketat dengan menilai keupayaan dan tahap pelaksanaan pematuhan terhadap standard halal Malaysia. Ini bermakna, kawalan penuh terhadap standard, penentuan kriteria dan pengiktirafan halal kekal berada di bawah bidang kuasa JAKIM. Tiada sebarang kelonggaran terhadap piawaian atau prosedur halal Malaysia.

Jadi, kalau ada pihak yang cuba menakut-nakutkan rakyat kononnya standard halal kita akan ditentukan Amerika, saya nak tegaskan dalam Dewan ini, itu tidak benar ya. Standard halal Malaysia ditentukan oleh Malaysia, disahkan oleh JAKIM dan dipelihara oleh umat Islam di negara ini. Noktah, full stop.

Dari sudut perdagangan, pendekatan ini bertujuan memudah cara pentadbiran dan memfasilitasi urusan eksport-import tanpa menjejaskan integriti sistem halal Malaysia, mahupun kedudukan standard halal negara sebagai penanda aras antarabangsa secara berterusan.

Terdapat dakwaan juga bahawa Malaysia memberikan kelonggaran untuk membenarkan pengeksportan mineral kritikal dan REE ke Amerika Syarikat, di mana sesetengah pihak menyifatkannya sebagai satu desakan untuk keuntungan segera yang akan menggalakkan matlamat strategik ataupun yang menggagalkan, maaf.

Matlamat strategik negara.

Jadi untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat, Malaysia masih mengekalkan dasar melarang eksport REE mentah bagi memastikan pembangunan industri hiliran tempatan. Maknanya apa? Maknanya, nilai tambah mesti berlaku di Malaysia. Pekerjaan berkemahiran tinggi mesti diwujudkan di Malaysia. Teknologi pemprosesan mesti masuk ke Malaysia. Kita tidak lagi mahu menjadi negara yang hanya menggali dan menghantar keluar bahan mentah murah seperti masa silam.

Pada masa ini, Malaysia menggalakkan pelaburan asing dan perkongsian teknologi bagi aktiviti perlombongan REE mentah dalam membangunkan ekosistem industri domestik yang lebih bersepadu. Jadi sehubungan itu, Malaysia mengalu- alukan kerjasama strategik dengan pihak Amerika Syarikat mahupun negara-negara lain dalam pembangunan industri REE tempatan, terutamanya potensi kerjasama tripartite antara pihak Malaysia, Amerika Syarikat dan juga Australia.

Saya ulang. Kalau ada apa-apa pembangunan sumber strategik negara, ia akan berlaku mengikut undang-undang Malaysia, di tanah Malaysia, dengan

kawalan kedaulatan Malaysia.

[Tepuk] Ia bukan sesuka hati mengikut kehendak pelabur asing.

Saya juga ingin menjelaskan satu perkara penting supaya tidak berlaku sebarang kekeliruan atau diputar belit. Dasar kita bukan untuk menghalang perdagangan selama-lamanya. Dasar kita ialah untuk menghalang eksport bahan mentah murah yang tidak diproses supaya nilai tambah berlaku dahulu di Malaysia.

Seperti mana sektor lain seperti oil and gas, getah, koko, minyak sawit, Malaysia tidak menghalang eksport produk hiliran dan bahan yang telah diproses.

Prinsip yang sama terpakai kepada REE dan juga mineral kritikal. Selepas diproses di dalam negara mengikut undang-undang dan piawaian kita sendiri dan selepas nilai itu dicipta di sini, produk hiliran bernilai tinggi bolehlah dieksport sebagai sebahagian daripada rantaian bekalan global. Inilah caranya kita memastikan pekerjaan berkemahiran tinggi, teknologi pemprosesan dan nilai industri kekal di Malaysia, bukan disedut keluar sebagai biji mentah dengan harga murah.

Umumnya, pelaksanaan fasilitasi dan semua pelaburan di bawah perjanjian ini akan terus tertakluk dan dilaksanakan selaras dengan undang-undang dan dasar negara. Ia nya bagi memastikan sektor strategik kekal dilindungi dan dalam masa yang sama memperkukuhkan peluang baharu untuk rakyat dan juga industri domestik.

Jadi, Tan Sri Yang di-Pertua, berdasarkan faktor-faktor di atas serta kelonggaran yang diberikan oleh pihak Amerika Syarikat berbanding dengan tuntutan awal, perjanjian ini disifatkan sebagai kesepakatan yang memberi manfaat kepada kedua-dua pihak, termasuk sektor perniagaan dan eksport Malaysia. Kenyataan ini disokong oleh pelbagai persatuan industri tempatan.

Malah, ramai dalam komuniti industri memberitahu MITI secara terus terang.

Kalau rundingan ini gagal, mereka bukan hanya rugi keuntungan, mereka mungkin terpaksa menutup operasi dan memberhentikan pekerja Malaysia. Inilah realiti yang kami tangani setiap hari. Jauh dari platform politik mahupun retorik media sosial.

Saya juga ingin mengulangi bahawa pendekatan Malaysia dalam rundingan adalah berasaskan prinsip keterbukaan dan kepentingan jangka panjang nasional, berpaksikan kepada perlindungan bagi kelangsungan syarikat termasuk PKS dan rakyat Malaysia yang menimba rezeki melalui ekosistem sektor perniagaan dan pembuatan yang mana destinasi eksport adalah ke pasaran Amerika Syarikat.

Rundingan ini juga tidak bermaksud persetujuan mutlak ke negara terhadap semua syarat yang dikemukakan oleh Amerika Syarikat. Sebaliknya perjanjian ini menjanjikan ruang untuk Malaysia memastikan semua ataupun peluang untuk

berbincang dan berunding sentiasa terbuka, agar isu-isu dapat diselesaikan tanpa menjejaskan kepentingan dan kedaulatan negara. Dengan bahasa mudah, perjanjian ini bukan cek kosong kepada Amerika Syarikat. Ia adalah pagar. Pagar yang kita bina supaya apa-apa tindakan selepas ini mesti melalui rundingan, bukan ugutan unilateral.

MITI juga ingin terus menegaskan bahawa perjanjian ini bukan satu-satunya inisiatif yang dilaksanakan oleh kerajaan bagi menangani isu geoeconomic dan geopolitik global. Sebagai langkah jangka panjang, kerajaan sedar bahawa Malaysia tidak boleh bergantung kepada hanya satu atau dua pasaran atau rakan dagang utama sahaja. Justeru, kita sedang giat berusaha untuk terus mempelbagaikan destinasi pasaran eksport, di samping mengukuhkan kedudukan Malaysia di pasaran yang sedia ada. Jadi, pendekatan utama kita adalah melalui pengukuhan FTA sedia ada dan perundingan FTA yang baru seperti Republik Korea, UAE, AFTA yang berjaya dimuktamadkan pada tahun ini.

Tan Sri Yang di-Pertua, dalam memuktamadkan Perjanjian Tarif Timbal Balas dengan Amerika Syarikat ini, saya ingin merakamkan penghargaan dan mengucapkan juga jutaan terima kasih kepada pasukan penjawat awam dan juga pelbagai kementerian, jabatan dan agensi yang membantu dan dirujuk sepanjang proses rundingan.

[Tepuk] Sememangnya, penjawat awam ini terdiri dari pelbagai latar belakang, kepakaran dan pengalaman. Selama lebih enam bulan, mereka telah bertungkus- lumus menggembleng usaha, bersengkang mata dan memerah keringat untuk memastikan kepentingan negara terus terjamin. Maruah kita terus terbela dalam kita dihimpit kemelut tarif timbal balas ini. Bayangkan, perbezaan waktu 12 jam dengan Washington, D.C di Amerika Syarikat. Bermakna pasukan kita di Malaysia terpaksa berunding di waktu malam dan awal pagi, ketika rakyat Malaysia kebanyakannya sedang lena dibuai mimpi. Sesudah bersengkang mata, mereka masuk bekerja menjalankan tugas hakiki pula di siang hari.

Tan Sri Yang di-Pertua, berbalik semula kepada prosesnya. Setelah berunding, hasil rundingan dengan rakan sejawat di Amerika Syarikat perlu dirujuk kepada kementerian-kementerian yang berkenaan untuk mendapat maklum balas dan kemudian diangkat untuk dibincang dan diputuskan dalam Kabinet.

Saya sendiri pernah mengatur perbualan telefon di antara Presiden Trump dan Perdana Menteri pada pukul 6.00 pagi. Sememangnya proses rundingan ini rumit dan amat mencabar. Seperti yang saya pernah jelaskan sebelum ini, perjanjian

tarif balas unilateral ini adalah sesuatu yang dengan izin Tan Sri Yang di-Pertua, adalah unprecedented.

Ahli-ahli Yang Berhormat perlu faham, kita bukan berunding FTA yang biasa yang selalunya mengambil masa bertahun-tahun. Rundingan FTA yang paling pantas yang pernah dicapai pun mengambil 18 bulan, satu setengah tahun. Kita berunding dalam keadaan Malaysia dikenakan tarif. Tekanan masa bukan ditentukan oleh Putrajaya, tekanan masa itu datang dari Washington.

Inilah sebabnya rundingan ini menjadi antara yang terpantas dan paling rumit dalam sejarah rundingan perjanjian perdagangan negara. Justeru, kejayaan memuktamadkan perjanjian ini jelas menunjukkan komitmen tertinggi para penjawat awam dalam memastikan kepentingan negara terus terbela.

Jujur saya akui, saya cukup kecewa apabila ada di dalam Dewan ini dan di luar sana yang mempersenda dan memperkotak-katikkan usaha pasukan para perunding kita.

[Tepuk] Saya faham, kalau ada serangan yang bermotifkan politik kepada pimpinan kerajaan tapi janganlah kita memperlekehkan usaha dan pengorbanan para penjawat awam yang telah berusaha memastikan kedaulatan negara terus terjamin.

[Tepuk] Ada di kalangan Ahli Yang Berhormat yang menyebut perjanjian ini menggadaikan negara tercinta kita. Saya ingin bertanya kembali, adakah Yang Berhormat maksudkan para penjawat ini juga mahu menggadaikan negara?

Cukuplah berpolitik dan berhujah dengan fakta.

Tan Sri Speaker, Tan Sri Speaker, kalau saya boleh. Terima kasih penjelasan Tan Sri Speaker, berkaitan dengan pertanyaan esok.

Jadi, saya mohon kepada Tan Sri Speaker untuk Menteri MITI esok, bagi masa sepanjang-panjangnya untuk Menteri MITI berbahas. Be fair to him and be fair to us.

Ya, selari dan senada dengan Putrajaya, saya dah hantar usul semalam dan saya harap kalau Tan Sri boleh bagi persidangan khas esok, Menteri MITI bagilah seluas-luas masa supaya kami boleh grill dia sampai kami puas hati. Setuju semua?

Pada 15 hari bulan, saya ada menghantar surat kepada Tan Sri berkaitan dengan usul berkaitan dengan Penerangan oleh Menteri Wilayah dan telah diterima oleh Pejabat Tan Sri pada 16 hari bulan. Saya ingin apa ni, saya belum menerima apa- apa respons berkaitan usul berkenaan.

Aturan Urusan Mesyuarat dibacakan bagi menyambung semula perbahasan yang ditangguhkan atas masalah, “Bahawa Rang Undang-undang Perbekalan 2026 ini dibacakan kali yang kedua sekarang” dan “Bahawa Usul yang berikut dirujuk kepada Jawatankuasa sebuah-buah Majlis” “Bahawa Dewan ini, mengikut subseksyen 4(3) Akta Kumpulan Wang Pembangunan 1966 [Akta 406], membuat ketetapan iaitu suatu jumlah wang sebanyak tidak lebih dari lapan puluh tiga bilion ringgit

(RM83,000,000,000) dibelanjakan daripada Kumpulan Wang Pembangunan bagi tahun 2026, dan bagi tujuan dan butiran Perbelanjaan Pembangunan yang dinyatakan di bawah Maksud Pembangunan atau (“P”) dalam senarai Anggaran Perbelanjaan Persekutuan 2026, yang dibentangkan sebagai Kertas Perintah 12 Tahun 2025, adalah diuntukkan di bawah Maksud-maksud yang berkenaan jumlah-jumlah yang bersetentangan dengan butiran- butiran itu di ruangan enam dan tujuh senarai tersebut.” [28 Oktober

Sebagai Menteri yang pertama di bawah Jabatan Perdana Menteri, saya akan menjawab beberapa isu yang melibatkan agensi saya iaitu Hal Ehwal Undang- undang Jabatan Perdana Menteri. Dan bagi pihak Jabatan Peguam Negara, saya akan jawab bagi pihak Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) bagi pihak, Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) bagi pihak, Petroleum Nasional Berhad

(PETRONAS) bagi pihak, Jabatan Audit Negara bagi pihak dan bagi pihak juga Parlimen Malaysia. Bagi memastikan kelancaran sesi penggulungan, saya menyusun dan mengelompokkan isu yang dibangkitkan kepada beberapa tema.

Yang pertama, yang berkenaan usaha kerajaan dalam menangani isu buli yang telah diajukan oleh Yang Berhormat Jeli dan Yang Berhormat Ampang ya.

Kerajaan terus menzahirkan iltizam untuk memperkukuh sistem perundangan dan tadbir urus negara melalui agenda-agenda reformasi yang menyeluruh.

Dalam konteks ini, cadangan Yang Berhormat Ampang untuk penubuhan Suruhanjaya Kanak-kanak Nasional merupakan satu saranan yang sangat baik, bertepatan serta wajar dipertimbangkan khususnya mengambil kira situasi semasa negara yang semakin terkesan dengan pelbagai isu berkaitan keselamatan, kebajikan dan perlindungan kanak-kanak. Kerajaan akan meneliti dengan lebih dekat cadangan ini termasuk dari segi mandat, struktur, perundangan dan implikasi kewangan agar ia tidak bertindih dengan institusi yang sedia ada.

Buat masa ini, Tan Sri Yang di-Pertua, fungsi berkaitan dengan hak kanak- kanak sedang dilaksanakan oleh Pesuruhjaya Kanak-kanak di bawah SUHAKAM, yang berperanan menasihati kerajaan, memantau pelaksanaan di bawah Convention on the Rights of the Child (CRC) serta menyiasat aduan pelanggaran hak kanak- kanak.

Justeru, kerajaan berpendapat penambahbaikan kepada peranan dan autonomi Pesuruhjaya Kanak-kanak di bawah SUHAKAM perlu terus diperkukuh sebagai langkah segera sambil kajian lanjut mengenai model institusi yang terbaik bagi perlindungan hak kanak-kanak diteruskan berasaskan amalan terbaik antarabangsa dan kesesuaian dengan konteks negara.

Tambahan pula, jawatan Pesuruhjaya Kanak-kanak dalam negara kita sekarang dibuat berdasarkan seksyen 6A Akta SUHAKAM [Akta 597] yang secara tidak langsung bermaksud tanggungjawab ini bukan sahaja untuk memberi tumpuan khusus kepada isu kanak-kanak tetapi juga mengambil kira kerangka, tanggungjawab dan mandat seluruh SUHAKAM, termasuk pemajuan hak asasi manusia secara holistik.

pendekatan berasaskan hukuman kepada pendekatan pencegahan, perlindungan dan pendidikan demi kesejahteraan generasi muda kita.

Dan di dalam akta ini, kerajaan telah bersetuju bahawa ia memfokus kepada kes-kes sivil sahaja. Walhal kes-kes jenayah akan berterusan dalam prosedur yang ada di bawah Kanun Keseksaan, di bawah prosedur-prosedur jenayah yang ada, termasuk juga peranan yang dimainkan oleh PDRM. Itu dalam kes jenayah. Tapi ini lebih kepada penekanan pada kes-kes sivil sahaja.

Sekali lagi saya ingin memberikan jaminan di dalam Dewan ini bahawa Kerajaan MADANI komited untuk membentangkan rang undang-undang ini pada Mesyuarat Parlimen kali ini sebagaimana yang telah dijanjikan.

Tan Sri Yang di-Pertua, seterusnya Yang Berhormat Sri Aman bertanya tentang projek pembinaan mahkamah di daerah Sri Aman. Menjawab persoalan ini, saya ingin menyatakan bahawa projek ini telah diluluskan di bawah Rolling Plan yang Keempat (RP4) Rancangan Malaysia Kedua Belas. JKR, Jabatan Kerja Raya selaku agensi pelaksanaan telah menyelesaikan proses pemilihan kontraktor serta memuktamadkan elemen teknikal melalui sesi pre-award clarification pada 9 September 2025. Surat setuju terima dijangka dikeluarkan pada penghujung Oktober 2025 dan kerja pembinaan akan bermula pada insya-Allah November 2025.

Dalam konteks yang lebih luas, saya turut mengambil kesempatan ini untuk menekankan kepada Ahli-ahli Yang Berhormat bahawa agenda memperkasakan mahkamah dalam negara kita melalui inisiatif dengan izin, access to justice. Prinsip asas sebuah negara yang adil ialah jaminan bahawa setiap warganegara mempunyai akses kepada keadilan tanpa mengira latar belakang atau kedudukan.

Justeru, Kerajaan MADANI terus berusaha untuk mewujudkan dan meruntuhkan. Sebenarnya untuk meruntuhkan segala halangan yang boleh menyekat rakyat daripada mendapat pembelaan sama ada berpunca daripada kos, kerumitan proses mahupun faktor geografi. Itu sebabnya kalau kita perhatikan pada ucapan Belanjawan 2026 yang telah diperuntukkan, sebanyak RM165 juta bagi pembangunan dan penyelenggaraan mahkamah secara fizikal, melambangkan komitmen kerajaan dalam memperkukuh cabang institusi kehakiman.

bahasa teknologi anak-anak muda, cabaran real time. Maknanya sekarang yang saya cakap ini, inilah cabaran yang berlaku.

Menyedari cabaran inilah di mana Yang Amat Berhormat Perdana Menteri telah menyebut untuk tahun 2026 memperuntukkan peluasan mahkamah bergerak di Semenanjung yang merangkumi perkhidmatan seperti mahkamah kanak-kanak bergerak.

Harapan yang paling utama oleh Kerajaan MADANI, Tan Sri Yang di-Pertua ialah saya telah sebut dalam Dewan ini banyak kali bahawa cabaran sebagai contoh dalam kes jenayah seksual kanak-kanak dan apa-apa kes melibati kanak-kanak.

Antara cabaran yang paling besar ialah penarikan pensaksian kanak-kanak.

Kanak-kanak bila dibawa kepada mana-mana institusi yang formal, Ketua Hakim Malaya kita sendiri bercakap pada saya secara peribadi bahawa mereka mengkaji bila van saksi diturunkan pada kanak-kanak, kenyataan statement diberi oleh kanak-kanak lebih mudah, lebih pantas dan tanpa adanya perasaan cemas berbanding dengan dibawa ke mahkamah.

Itu sebabnya kalau kita lihat saya ucap terima kasih kepada Ketua Hakim kita yang baru, Ketua Hakim Malaya, Ketua Hakim Sabah dan Sarawak, Presiden Mahkamah Rayuan bahawa inilah hala tuju yang mana mahkamah nak pakai pada tahun 2026. Kewujudan mahkamah bergerak, kewujudan van saksi kanak-kanak, lori bilik bicara, kelengkapan ICT VNJ, kelengkapan ICT VNEJ, supaya bila kes-kes yang menyebabkan fokus kepada kes-kes kanak-kanak ini boleh menjadi kepada aspek utama supaya tak adanya kes dibuang atas tajuk pensaksian itu tidak mencukupi.

Saya dah sebut dalam Dewan ini daripada kajian banyak kes, terutama sekali yang melibatkan kanak-kanak, kes-kes jenayah bila dah jadi dewasa seperti biasa mereka tidak mahu meneruskan pensaksian.

Baru-baru ini saya rasa pada 24 hari bulan Tan Sri Yang di-Pertua minggu lepas, Yang Amat Arif, Ketua Hakim Melaya, telah merasmikan Garis Panduan Khas Pengendalian Kes-Kes Kesalahan Seksual Terhadap Kanak-Kanak 2025.

Saya telah– akan memberikan dokumen ini kepada semua Ahli-ahli Yang Berhormat, [Sambil menunjukkan sebuah buku] belah kerajaan dan belah pembangkang bahawa dalam ‘Special Guideline for Handling Child Sexual Abuse Cases’ yang digubal bersama dengan UNICEF, ia adalah kepada semua agensi yang menyentuh apabila kanak-kanak terlibat.

Dia bukan sahaja kita tengok dalam aspek-aspek mahkamah sahaja tetapi dalam semua aspek bila kanak-kanak terlibat, yang mana saya minta Yang Berhormat-Yang Berhormat, Ahli-ahli Parlimen bila mereka berbicara di kawasan ya,

Takkanlah Ahli-ahli Parlimen yang bertanggungjawab untuk meluluskan belanjawan tidak boleh memberikan komitmen yang besar dan mempersoal kerajaan tentang komitmen kerajaan kepada institusi Parlimen. Jadi, belanjawan ini saya harap yang diguna pakai oleh Parlimen. Saya cukup yakin dengan kepimpinan kedua-dua Speaker akan memberikan definisi sebenarnya atas maksud semak dan imbang.

Seiring dengan kelulusan Akta Perkhidmatan Parlimen. Kerajaan bersetuju bahawa Perkhidmatan Parlimen ditubuhkan, Parliament Services ditubuhkan sebagai satu perkhidmatan yang berasingan daripada perkhidmatan awam. Sudah tentu Tan Sri. Tan Sri tadi saya dengar tegur, ‘jangan kita meremehkan peranan penjawat awam’. Tapi tidak bermakna mereka yang bersama Parlimen Malaysia bukan penjawat awam. Mereka juga penjawat awam. Tetapi bezanya ialah mereka dibayar oleh Parlimen Malaysia.

Dan ini juga antara persepsi yang boleh diukur sebagai persepsi semak dan imbang sebab mereka dalam kategori yang berlainan. Yang mana bagi saya melalui pengasingan ini, Parlimen bolehlah dilihat mempunyai autonomi penuh dalam hal ehwal pentadbiran, pengurusan perjawatan dan kewangan. Sebab saya percaya Tan Sri Yang di-Pertua, apa gunanya bercakap tentang kebebasan, kalau kewangan itu dikawal? Apa gunanya cakap tentang kebebasan, kalau perjawatan tersebut dikawal?

Itu sebab Tan Sri sekali lagi saya nak merekodkan terima kasih kepada Tan Sri kedua-dua Speaker Dewan Rakyat dan Dewan Negara, memberikan komitmen dan semua Ahli-ahli Yang Berhormat yang menyokong kepada semak imbang yang akan memberikan elemen demokrasi yang sebenarnya kepada negara kita pada masa-masa yang akan datang.

Jadi, doktrin pemisahan kuasa inilah antara cabangan eksekutif, legislatif dan kehakiman akan membawa negara kita untuk dihormati di mata dunia. Saya dengar tadi Menteri Zafrul bercakap itu bukan mudah, eh. Saya dengar cara negotiation yang mereka buat, Tan Sri. Ini nak membawa negara kita pada tahap diyakini. Dan Tan Sri, kalau kita tengok tentang pembangunan, contohnya pelaburan Tan Sri, kalau sistem kehakiman tidak bebas, sistem Parlimen tidak bebas, siapa yang nak melabur Tan Sri? Mereka tak akan yakin, sebab mereka akan menganggap ini adalah demokrasi kanggaru, hanya berlakon-berlakon demokrasi.

pengasingan pemisahan kuasa oleh kerajaan. Jadi, ini adalah antara detik bersejarah dalam memperkukuh kebebasan institusi Parlimen, menjadikan Malaysia antara negara di rantau yang berjaya melaksanakan autonomi institusi legislatif secara menyeluruh.

Terima kasih Tan Sri Speaker, terima kasih kepada Menteri. Menteri, kalau kita lihat bajet untuk Parlimen Malaysia untuk tahun depan, ialah adalah RM183 juta. Ada peningkatan, terima kasih. Tetapi kalau kita bandingkan keseluruhan bajet berbanding dengan peruntukan yang diberikan kepada Parlimen, ia hanya sekadar kosong– kurang daripada 0.1 peratus.

Jadi, saya nak minta kepada kerajaan supaya memberikan lebih banyak peruntukan kepada Parlimen Malaysia. Tan Sri Speaker, saya perjuangkan untuk Parlimen ya. Dan juga Menteri, kalau kita lihat peruntukan yang diberikan kepada APPGM iaitu Kumpulan Rentas Parti Parlimen Malaysia ialah RM15 juta satu saja satu APPGM RM15 juta. Tetapi, peruntukan yang diberikan kepada Jawatankuasa Pilihan Khas (JKPK) ialah RM5 juta tetapi perlu dikongsi oleh 10 jawatankuasa.

Jadi, kalau kita campur lagi dengan Dewan Negara ialah 13 jawatankuasa jadi 13 jawatankuasa hanya kongsi RM5 juta. Ertinya purata satu jawatankuasa dapat kurang daripada RM500,000 sahaja.

Jadi, dalam bab ini saya harap supaya pihak kerajaan boleh kaji semula.

Kenapa beri kepada APPGM satu sahaja dapat RM15 juta. Sedangkan Ahli Parlimen ada 172 orang Ahli Parlimen yang menyertai jawatankuasa pilihan khas. Tapi kita hanya dapat sekadar RM5 juta. Jadi, saya harap supaya dapat pertimbangkan semula.

Terima kasih Yang Berhormat Menteri. Saya setuju, autonomi Parlimen dan autonomi Ahli Parlimen itu sangat kritikal dalam kita memperkasakan sistem demokrasi di Malaysia sebab itu Muar on record menyokong pindaan Perlembagaan yang dibawa oleh kerajaan, Parliamentary Services Act.

Salah satu perkara yang mustahak untuk kita memastikan Parlimen dan Ahli Parlimen itu berautonomi adalah untuk memastikan bahawa setiap Ahli Parlimen tidak kira di pihak kerajaan atau pembangkang, ada peruntukan bagi pejabatnya.

Sebagai contoh, untuk ada pegawai penyelidik, supaya ada orang yang boleh tolong untuk pastikan bahawa tidak ada berita palsu yang akan dikongsikan di dalam Parlimen. Kalau tidak, akhirnya Ahli Parlimen itu khususnya kalau di meja pembangkang terpaksa mencari dana daripada sumber-sumber yang mungkin bermasalah atau terpaksa menabur janji jikalau berada dalam kerajaan, it will be quid pro quo.

Sebab itu kalau kita lihat di negara maju, walaupun mungkin peruntukan kebajikan itu kerajaan kata tak apalah, we hold back first tetapi peruntukan pejabat Parlimen yang boleh park bawah institusi Parlimen by claim sebagai contoh kalau ingin menggajikan dua, ke tiga pegawai penyelidik yang tolong jaga juga pusat khidmat. At least there will be autonomy in funding dan akhirnya Ahli Parlimen itu dapat berdiri bersuara tanpa perlu membuat janji-janji yang tidak begitu baik dan akhirnya suaranya terjejas.

Ahli Parlimen kerajaan saya difahamkan dapat setiap tahun RM400,000 untuk pusat khidmatnya, Ahli Parlimen pembangkang RM0. Saya harap boleh dipertimbangkan, start first, park bawah Parlimen, bawah Speaker supaya peruntukan by claim untuk pegawai penyelidik bawah Parlimen ini dapat diguna pakai bagi Ahli Parlimen pembangkang. Terima kasih.

Yang Berhormat Menteri, saya nak tambah sikit. Saya setuju dengan jawapan Yang Berhormat Menteri tadi agar orang kata fleksibel dan juga memberi kesan yang baik. Saya juga setuju jugalah kalau select committee itu minta ditambah tapi jangan kurangkan pula SDG sebab SDG–APPGM SDG saya rasa Yang Berhormat Timbalan Menteri pun follow daripada awal. Saya ucapkan tahniah dan terima kasih. Banyak membantu untuk delivery system sebenarnya bagi pihak kerajaan sebab dia bersifat bipartisan dan konsep dia turun ke lapangan melalui rakan solusi yang dilantik.

Cumanya, Ahli Parlimen ini sebagai mediator, sebagai dia punya penghubung antara rakan-rakan solusi dan juga pihak kerajaan. Jadi, tak timbullah soal pembangkang ke kerajaan ke, tapi benda itu sampai pada rakyat. Dan saya mencadangkan juga supaya benda itu dijadikan sebagai model untuk kerajaan menentukan delivery system kepada rakyat. Itu saja. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Semua Yang Berhormat cakap, semua saya setuju tapi keputusan dia, bila akta ini dilaksanakan secara menyeluruh, dua-dua Speaker adalah penentu dia. Sama ada bilik besar ke bilik kecil ke dan sebagainya.

Tapi saya nak tegur sikitlah, Tan Sri, satu benda yang saya perhati di United States. Dia tak boleh jumpa orang politik tanpa melalui satu proses undang-undang.

Saya rasa Undang-undang FIRA. Walhal dalam negara kita, kita ini terlampau bebas jumpa dengan macam-macam daripada embassy, daripada politician luar negara, investor. Kita sebagai orang politik di Malaysia begitu bebas. Ada negara dia mengawal orang politik ini, berjumpa pun tak boleh tanpa kebenaran. Sebab mereka takut bahawa adanya unsur sabotaj melalui Ahli Parlimen.

Itu sebabnya memang Yang Berhormat sebut tentang mengenai SDG. SDG itu memang macam-macam dia buat. Selain daripada dia bincang, dia pun meletak kepada development fund dalam kawasan-kawasan tertentu. Itu memang peranan.

Itu sebab bajet dia mungkin besar. Mungkin dia membantu Kementerian Ekonomi pada masa dulu. Tetapi masa depan kita di Parlimen ini, kitalah sebagai Ahli Parlimen yang perlu membuatkan penentuan, Tan Sri Yang di-Pertua.

Saya juga nak melihat kepada soalan daripada Yang Berhormat tentang— Yang Berhormat Kota Melaka tentang AGPP. Saya dah jawab banyak kalilah, mungkin lihat pada Hansard saya. Saya dah sebut bahawa Kabinet telah bersetuju dan kita hanya sekarang ini kena wujudkan satu jawatankuasa teknikal.

Dan wakil daripada Timbalan Menteri saya pula, mungkin satu parti dengan Yang Berhormat Kota Melaka, bolehlah bincang. Dia pun nak beritahu saya bahawa minat beliau nak menjadi Pengerusi kepada Jawatankuasa Teknikal. Kita akan kaji semula sebab Jawatankuasa Teknikal ini sangat penting sebab yang sangat penting dalam elemen pemisahan ini, Jabatan Peguam Negara sendiri setuju. Inilah langkah yang sangat-sangat penting bagi kita dan Kabinet pun melihat itu sebagai satu langkah yang begitu positif. Dan saya harap kita dapat lihat pada tahun 2026 sebagai tahun pencapaian untuk melaksanakan fasa demi fasa.

Dan dengan dua minit yang saya tinggal ini, saya nak cuba jawab tentang isu yang dibawa tentang SPRM. Saya jawab bagi pihak, Tan Sri. Yang Berhormat Kudat, Temerloh, Padang Serai dan Kota Belud. Ada dalam Dewan?