Katalog Hansard

1. Tuan Sanisvara Nethaji Rayer a/l Rajaji [Jelutong] minta Perdana Menteri menyatakan adakah Malaysia menghadapi apa-apa risiko sekatan perdagangan dari Amerika Syarikat disebabkan oleh kelantangan YAB Perdana Menteri yang mempertahankan hak rakyat dan negara Palestin.

Enam negeri terkesan dengan banjir ketika ini iaitu Kelantan, Terengganu, Kedah, Perlis, Johor dan Perak. Setakat jam 9.32 pagi ini, jumlah mangsa banjir meningkat kepada 37,189 orang, membabitkan 11,385 keluarga di enam negeri. Sebanyak 322 pusat pemindahan sementara (PPS) telah dibuka keenam-enam negeri setakat ini dan saya ucapkan terima kasih kepada TPM I dan NADMA dan seluruh jentera termasuk kerajaan negeri yang memberikan kerjasama persiapan yang lebih baik tahun ini.

Mengikut negeri, Kelantan merekodkan mangsa banjir tertinggi membabitkan 30,582 orang, 9,223 keluarga. 157 PPS telah dibuka di sembilan daerah di Kelantan. Di bawah TPM I, NADMA telah diarah untuk memperkemas penyelarasan seluruh kekuatan jentera agensi persekutuan dan negeri untuk memastikan keselamatan serta kebajikan mangsa banjir.

Penduduk di kawasan terkesan menjadi keutamaan tertinggi sepanjang tempoh Monsun Timur Laut, November 2024 hingga Mac 2025.

Merujuk kepada soalan Jelutong, saya ingin menjelaskan bahawa hubungan Malaysia dengan Amerika Syarikat dari segi diplomatiknya, masih baik dan kita meneruskan dengan semua perkongsian komprehensif dan kerjasama dan termasuk pertemuan.

Termasuk umpamanya, pertemuan Menteri Luar dengan Sekretaris Negara Amerika Syarikat, Antony Blinken. Malah saya sendiri juga mengambil masa untuk berbincang dengan Antony Blinken walaupun dia akan meninggalkan jabatan. Tetapi hubungan itu melibatkan pelaburan, perdagangan dan kerjasama diplomatik.

Sepertimana yang kita faham, Januari hingga Oktober 2024, jumlah perdagangan dua hala antara Malaysia dan Amerika Syarikat telah meningkat 29.1 peratus kepada RM264.28 bilion.

[Tepuk] Ya, peningkatannya agak tinggi iaitu AS$57.76 bilion daripada RM204.78 bilion atau AS$45.09 bilion bagi tempoh yang sama tahun 2023. Projek-projek yang telah dijalankan dan sedang diuruskan ialah 1,321 dengan pelaburan keseluruhannya AS$39 bilion.

Kita juga bimbang tentunya dengan perkembangan-perkembangan terbaharu, termasuk tindakan terbaharu kenaikan tarif untuk Mexico, Kanada dan negara China. Setakat ini kita pantau, dia tidak melibatkan isu Dasar Luar Negara termasuk soal Gaza atau Palestin.

Ia melibatkan soal imbangan bayaran dan di antara kedua-dua negara di mana berlaku defisit sepertimana Presiden Donald Trump mengumumkan semasa kempen.

Kita sekarang menjalinkan semua hubungan dengan tim baharu sedaya-upaya kita.

Tetapi sebagai satu negara merdeka dan berdaulat, pendirian kita dalam isu-isu antarabangsa termasuk keganasan, kezaliman, penindasan, penjajahan di Palestin dan Gaza akan terus kita suarakan. Saya tidak fikir pertimbangan ekonomi sementara sangat penting boleh menjejaskan pendirian kita atau mengurangkan atau mengekang pendirian kita dalam menyuarakan hak tuntutan keadilan buat rakyat Palestin, khususnya di Gaza.

Terima kasih Tan Sri Speaker.

Terima kasih Yang Amat Berhormat Perdana Menteri atas penjelasan itu.

Pada tahun 2014, ketika Yang Amat Berhormat Perdana Menteri menjadi seorang Ketua Pembangkang, Yang Amat Berhormat Perdana Menteri juga telah menyatakan sokongan Yang Amat Berhormat Perdana Menteri dan telah menyuarakan kebimbangan Yang Amat Berhormat Perdana Menteri berkenaan dengan keganasan, kezaliman dan penindasan yang berlaku terhadap masyarakat Tamil di Sri Lanka.

Saya hadir dalam satu conference yang diadakan, Penang International Tamil Conference di George Town ketika itu dan saya melihat bahawa pendirian Yang Amat Berhormat Perdana Menteri menyuarakan hak masyarakat yang tertindas di seluruh negara ini merentasi agama, warna kulit, kaum dan sebagainya. Adakah pendirian ini pendirian kerajaan sekarang dan akan terus menjadi dukungan Yang Amat Berhormat Perdana Menteri dan kerajaan untuk menyuarakan hak masyarakat di mana-mana sahaja di seluruh dunia

Terima kasih Yang Berhormat Jelutong. Memang saya setuju bahawa dalam pengalaman sejarah hitam di Sri Lanka terutama tatkala mantan Presiden Rajapaksa. Namanya pun Rajapaksa. Penindasan terhadap etnik Tamil itu sangat meluas. Etnik Tamil itu termasuk majoriti Hindu dan Muslim. Saya pernah jumpa mereka tatkala memberikan ucapan Fonsenka Lecture di Colombo dan telah menyuarakan pandangan ini secara terbuka.

Walau bagaimanapun, kerajaan telah berubah dan kita alu-alukan pendirian kerajaan sekarang Sri Lanka yang menghentikan segala bentuk diskriminasi dan kezaliman ke atas rakyat etnik Tamil, Hindu dan Muslim di Sri Lanka. Pendirian ini adalah konsisten sepertimana kita lakukan untuk membela perjuangan Mandela di Afrika Selatan dan di mana-mana.

Malah, dalam pertemuan-pertemuan dengan pemimpin-pemimpin negara bila ada carcass ini berlaku walaupun tidak semuanya kita suarakan secara terbuka, saya mengambil peluang untuk menyuarakan dalam pertemuan empat mata dengan mana-mana pemimpin tentang kedudukan masyarakat yang tertindas atau dizalimi.

Terima kasih Yang Berhormat Tan Sri Speaker. Yang Amat Berhormat Perdana Menteri, Malaysia telah membuat pengecualian ataupun dengan izin, reservation kepada Perkara 9 Konvensyen Genosid pada tahun 1994 yang lalu yang mana ia memerlukan persetujuan negara dalam setiap kes untuk dirujuk di ICJ.

Jadi, ini telah menghalang Malaysia daripada memfailkan sebarang intervensi ke dalam kes di Mahkamah Keadilan Antarabangsa ini. Kita ketahui pada 29 Disember 2023, negara Afrika Selatan telah memfailkan aduan terhadap Israel di bawah ICJ ini atas pelanggaran Konvensyen Genosid yang mana Israel telah melakukan genosid yang jelas di Gaza itu. Jadi, setakat ini beberapa buah negara telah pun memfailkan permintaan rasmi dan termasuklah negara Nicaragua, Colombia, Mexico, Libya dan Palestin itu sendiri.

Jadi, soalan saya Yang Amat Berhormat Perdana Menteri, sekiranya dinyatakan tadi kita tidak ada sebarang risiko sekatan perdagangan daripada Amerika Syarikat, maka adakah Yang Amat Berhormat Perdana Menteri akan mempertimbangkan untuk Malaysia mengambil tindakan yang lebih tegas dalam menyatakan hak Palestin ini dan termasuklah kita berusaha untuk menarik balik pengecualian kepada Perkara 9 Konvensyen Genosid ini bagi membolehkan Malaysia secara rasmi memfailkan intervensi. Ataupun kita juga bersama dengan Afrika Selatan untuk perbicaraan di ICJ ini. Ataupun kita memfailkan tuntutan baru kepada Israel untuk mereka didakwa di atas genosid yang sedang berlaku.

Kedua Yang Amat Berhormat Perdana Menteri, saya juga memohon kenapa Yang Amat Berhormat Perdana Menteri melepaskan peluang untuk menghadirkan persidangan

UNGA, persidangan PBB pada September yang lalu dan ini telah pun memberi satu kerugian.

Walaupun saya tidak sikit pun mengurangkan kehebatan Menteri Luar kita yang hadir, namun kapasiti Yang Amat Berhormat Perdana Menteri sangat penting untuk kita menyatakan pendirian yang lebih tegas di UNGA ini dalam hal khususnya pelanggaran Israel terhadap negara Palestin itu. Terima kasih Menteri.

Terima kasih Yang Berhormat Sik. Soal pertamanya, soal genosid. Kita telah umumkan sebagai itu pendirian kita yang jelas. Saya menarik perhatian kerana dalam pertemuan kita minggu lalu saya telah sebut setelah kita tekankan soal genosid, Presiden Colombia yang menyusuli ucapan saya terus menyatakan dalam menyokong pendirian Malaysia, dia ingin menegaskan bahawa genocide is genocide.

Maknanya, minta supaya sidang G20 menerima kenyataan genosid itu. Jadi, sebab pendirian kita sangat jelas.

Soal umpamanya dengan Afrika Selatan dan Colombia. Dalam perbincangan saya dengan Presiden Ramaphosa, saya beritahu dengan apa juga cara termasuk menghantar wakil dalam sidang ICJ─ Menteri Luar sendiri hadir untuk menyatakan pendirian kita walaupun kita tidak boleh mengemukakan kerana bukan anggota. Ini Yang Berhormat Sik harus faham, dia terikat dengan Rome Statute. Setakat ini, Malaysia dalam soal iCERT dan Rome Statute ini ada kekangannya kerana beberapa peruntukan dalam Rome Statute itu yang tidak boleh diterima oleh sebahagian masyarakat kita terutama dalam dasar mempertahankan hak bumiputera, soal agama dan LGBT dan ini juga telah ditimbulkan oleh Majlis Raja-raja Melayu. Jadi, itu sahaja.

Tetapi, saya fikir dalam perbincangan saya dengan Presiden Afrika Selatan, Presiden Ramaphosa yang akan mengunjungi Malaysia dalam awal tahun depan, beliau menyatakan bahawa tidak menghalang sama sekali untuk Malaysia menyatakan dukungan bersama Selatan Afrika tetapi tidak mempunyai kedudukan yang sama kerana kita tidak menandatangani piagam Statue Rome. Itu jadi kekangannya.

Tetapi, saya fikir untuk memikirkan ke depan, boleh sahaja Jawatankuasa Pilihan bincang bersama di antara parti bagaimana boleh kita majukan isu ini sementara. Maknanya melihat semula peruntukan-peruntukan Rome Statue. Kalau ada kesepakatan kita boleh teruskan. Walaupun saya harus nyatakan bahawa kita ada sedikit kebimbangan melihat kepada suasana dan peruntukan Perlembagaan negara kita dan pendirian Raja-raja Melayu.

2. Dato' Sri Ikmal Hisham bin Abdul Aziz [Tanah Merah] minta Perdana Menteri menyatakan mengapakah kontrak sewaan pesawat helikopter untuk Angkatan Tentera Malaysia yang dilaksanakan secara pajakan tidak ditawarkan secara tender terbuka antarabangsa atau dilaksanakan secara Government to Government (GtoG).

Tanah Merah yang juga arif tentang perkara ini kerana dimulakan sejak 2015, juga 2017 dan 2021. Tapi saya setuju dengan Tanah Merah bahawa pada masa itu ia terikat hanya dengan Angkatan Tentera Malaysia. Tetapi dalam perkembangan terbaru, saya lakukan begini. Satu, kita mahu supaya rundingan itu rundingan yang agak telus yang melibatkan kerajaan dengan kerajaan dan tidak melalui mana-mana ejen.

Keduanya, kalau ada keperluan umpama satu jenis helikopter, apakah perlu tiap badan angkatan darat, laut, udara berunding secara berasingan termasuk badan-badan lain, umpamanya polis PDRM yang saya ingat ada dalam senarai, bomba. Jadi, kita ambil senarai kesemua yang memerlukan helikopter daripada masing-masing menjurus guna ejen dan berunding ataupun tender berasingan, kumpulkan semua supaya kos lebih terkawal. Jadi, ini yang pertama.

Malah Perdana Menteri Itali di Rio de Janeiro memang menyebut bahawa Kerajaan Itali yang punyai lebih daripada 30 peratus saham di Leonardo, memang senang dan akan beri jaminan supaya kerajaan akan memberikan semua kerjasama kerana dalam bentuk leasing ini, dia akan mengelakkan daripada beban kita dari segi maintenance yang menjadi masalah besar sekarang ini, bilion Ringgit satu tahun untuk keperluan bahan maintenance dan kerosakan-kerosakan semula jadi. Sebab itu saya setuju meneruskan keputusan leasing yang telah dibuat sebelumnya. Cuma kita perluaskan.

Tetapi dia tidak umpamanya direct nego kerana kita buat request for proposal. RFP ini di bawah kerjasama awam swasta yang kemudiannya diselaraskan oleh UKAS, meminta semua syarikat-syarikat yang ada keupayaan, empat yang utama, siapa yang memenuhi.

Akhirnya, yang hanya mampu dengan kewangan yang punya an air operator certificate, yang ada AOC ini, empat. Daripada empat itu, maka dipilih Weststar Aviation Services Sdn. Bhd.

yang telah mengemukakan tawaran melalui RFP ini.

Penilaian itu tertakluk kepada pertama, keupayaan modal yang agak tinggi. Modal yang diperlukan awal ialah RM122 juta. Ini tidak dipenuhi oleh banyak syarikat lain. Kemudian ada lesen air operator certificate, approved maintenance organisation. Kemudian, lesen directorate general technical airworthiness, lesen European Union Aviation Safety Agency kerana ada keperluan 135 juruterbang bertauliah dan lain-lain yang detail. Tetapi yang juga menarik ialah kerana sekarang ini Weststar sudah punya 28 helikopter dengan Leonardo daripada kontrak yang lama dan puluhan kontrak dengan Saudi menggunakan pengalaman yang ada.

Inilah maka sebabnya mengapa kita teruskan tetapi syarat kita ialah mengumpulkan semua dengan keperluan dalam negara iaitu TLDM, TUDM, tujuh untuk PDRM, 12 untuk

TUDM. Kemudian, Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia, mohon maaf, TDM dan Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM) dan satu untuk kegunaan JPM. Ini keperluan. Yang penting ialah maintenance, repair dan overhaul yang kalau kita lihat. Sebab itu Singapura, Indonesia, Filipina memilih kaedah leasing yang kita putuskan sekarang ini.

Kemudian, konsep pajakan ini syarikat perlu memastikan tahap ketersediaan dan kesiagaan helikopter yang dibekalkan pada tahap 85 peratus dan ini membantu. Kita tambah lagi satu syarat iaitu kerjasama dengan institut latihan kita termasuk universiti, UTM dan TUDM. Kemudian, mengambil kira persiapan penyediaan Malaysia sebagai hab. Dia ada sekarang di Itali, di Miami dan ketiga di Malaysia. Mungkin dipilih Melaka kerana berdekatan dengan Lapangan Terbang Batu Berendam yang kita setuju untuk jadikan sebagai pusat latihan untuk helikopter Leonardo.

Terima kasih Yang Amat Berhormat. Kita Yang Amat Berhormat, Tan Sri Yang di-Pertua, kita tak boleh ambil mudah hal-hal keselamatan dan kedaulatan negara. Tentera kita mesti dibekal dengan kelengkapan yang memenuhi keperluan operasi mereka. Melihat perkembangan geopolitik semasa dan impak akan datang, maka telah tiba masanya kerajaan untuk beri keutamaan lebih tinggi kepada pertahanan negara. Anggota tentera kita telah terbukti sanggup berkorban jiwa dan raga untuk negara.

Yang Amat Berhormat, saya mohon sangat-sangatlah, kelengkapan kepada anggota tentera, maaflah tak boleh cap ayam. Mestilah berkualiti, mesti ikut spec dan mesti ikut keperluan user atau perkhidmatan darat, laut dan udara. Semua pembekal akan mengatakan barang mereka barang yang terbaik. Namun hanya user yang benar-benar tahu keperluan mereka.

Tan Sri Yang di-Pertua, soalan tambahan saya kepada Yang Amat Berhormat ialah kenapa pendekatan pajakan aset dipilih berbanding perolehan biasa? Adakah keperluan agensi-agensi keselamatan atau pengguna telah diambil kira dalam pajakan aset ini? Sikit lagi ya Tan Sri Yang di-Pertua.

Yang Amat Berhormat, helikopter untuk military, ada military spec-nya. Mesti berupaya multitask, multitasking. Apakah helikopter yang dibekalkan kepada tentera ini telah menjalani ujian? Bolehkah buat under slump? Bolehkah bawa paratrooper? Bolehkah hantar ration? Bolehkah terbang di Sabah yang berbukit-bukit? Bolehkah buat search and rescue?

Bukan sekadar trip dari poin A atau ke poin B.

Akhir sekali Yang Amat Berhormat, memandangkan inilah kontrak perolehan aset yang paling mahal dalam sejarah negara, RM16.546 bilion. Kerajaan Filipina baru beli 32 pesawat helikopter Black Hawk hanya sekadar RM624 juta ataupun RM2.7 bilion sahaja.

Jadi, Yang Amat Berhormat, bolehkah cadangan penyewaan ini terlebih dahulu dibawa ke Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen yang terdiri daripada pihak kerajaan dan pihak pembangkang bagi pelaksanaan yang lebih telus.

Jawatankuasa ini boleh mengesahkan sama ada sewaan helikopter ini benar-benar jenis aset diperlukan dan penuhi spec pihak end user. Selepas itu sewa bolehlah diteruskan.

Semua pihak akan berpuas hati. Dato’ Seri akan dikenang PM yang terbaik, no more D, dapat A, A++ lagi Dato’ Seri. Terima kasih Yang Amat Berhormat.

Amende je ini? Jadi yang pilih dulu itu syarikat ini masa Yang Berhormat dan sebelumnya juga lagi. Spec ini betul, Yang Berhormat punya komen itu betul. Spec itu ditentukan oleh badan-badan ataupun TLDM, TUDM ikut keperluan mereka.

Tidak semua Leonardo itu dalam satu jenis. Bomba lain, dia kena bekalan air, yang lain bekalan senjata. Itu secara detilnya tentu dipersiapkan dan yang minta dan beri syarat ini ialah pasukan, bukan kerajaan. Maknanya sepertimana saya baca yang tadi TUDM, TLDM masing-masing mengemukakan keperluan mereka. Ini telah diambil kira oleh UKAS dalam memberikan recommendation kerana ini masuk operate dan maintain MRO.

Yang dibangkitkan juga ialah tentang sama ada dia ada keupayaan. Jadi, saya fikir ini ditentukan oleh badan-badan yang berkaitan ataupun agensi berkaitan. Mereka tetapkan specs dan specs itu mesti dipenuhi. Sebab itu Leonardo dia bangkitkan tentang keperluan dia buat beberapa penyesuaian untuk memenuhi permintaan pengguna dan saya tidak fikir dia jadi masalah.

Ini sebenarnya menurut dan malah kalau ditanya saya ya, mungkin tidak disenangi oleh setengah pihak, ini lebih telus. Kita buat G2G, no commission, no agents, direct bagi syarikat yang boleh. Dah tentunya kita bagi keutamaan syarikat negara. Kita tak pergi kepada syarikat luar negara dan syarikat dalam negara yang punyai rekod dan prestasi yang memuaskan. Baik.

Apakah ia boleh dibincang secara terbuka? Tidak ada negara di dunia ini Tan Sri Yang di-Pertua yang membincang soal keperluan teknikal keselamatan untuk bicara secara umum, tidak boleh. Saya tidak setuju kalau isu-isu pembelian senjata. Ini pun kita dah umumkan setakat yang boleh diumumkan tetapi apakah keistimewaan tiap helikopter itu untuk TUDM, untuk TDLM saya tidak fikir boleh dibahaskan oleh Jawatankuasa Parlimen. Itu pandangan saya.

Boleh nanti kalau perlu Yang Berhormat, minta Menteri Pertahanan atau Menteri Dalam Negeri teliti semula apa yang boleh disampaikan. Tetapi saya tidak fikir wajar untuk keselamatan negara untuk kita bincang secara teliti soal specs dan keperluan dan kekuatan masing-masing kelengkapan tentera kita.

Setakat ini, pada dasarnya Tan Sri Yang di-Pertua, kita lebih setuju cara ini, pertama, dia tidak jadi beban kewangan kepada negara. Walaupun setengah negara kita beli dengan lebih murah, tetapi kebanyakan kalau kita tengok maintenance dia dan akhirnya dia ada keperluan pesawat yang maintenance dia itu lebih mahal daripada pesawat pada peringkat awal.

Itu sebab mereka dikaji semula dan dianggap sebagai leasing MRO kerana mengurangkan beban dan tetapi syarat kita latihan mesti di sini, pemindahan teknologi di sini.

Sebab itu kita gunakan Lapangan Terbang Batu Berendam sebagai pusat latihan dan juga kilang, di mana yang mampu dilakukan. Itu syarat-syarat yang dikenakan.

Tetapi, prinsip ini setakat yang mampu kita boleh guna pakai walaupun pihak Angkatan Tentera Malaysia mengatakan ada keperluan segera yang harus dimiliki oleh negara yang tidak boleh menunggu soal leasing, makna beli secara langsung. Itu saya tidak fikir kita boleh putuskan untuk semua tapi pada dasarnya, saya fikir inilah untuk kelengkapan ketenteraan, kita pilih untuk sistem pajakan kerana ia lebih menjamin ketelusan dan elak kerugian dan tanggungan kewangan yang tidak menentu untuk tahun-tahun akan datang.

Saya nak ucapkan terima kasih atas peluang yang diberikan. Juga menyatakan sokongan terhadap apa yang dinyatakan oleh Yang Amat Berhormat Perdana Menteri bahawa urusan rundingan ini dibuat secara G2G kerana ini akan membolehkan negara kita untuk menjimatkan komisen. Di sini kerana ia menimbulkan banyak teka-teki.

Bolehkah buat satu perbandingan CBA (cost benefit analysis) daripada membeli yang baru berbanding dengan pajakan. Kerana khususnya apabila kita pajak, akan timbul pula sama ada kita akan gunakan helikopter yang sama kerana dengan peningkatan ataupun peralihan teknologi. Kalau kita guna helikopter yang sama untuk 15 tahun, ia akan jadi obsolete dengan izin.

So, adakah ada dalam terma atau rujukan itu pajakan, helikopter ini akan diganti dengan baru bukan gunakan yang sama. Kalau yang sama mungkin akan jadi lapuk.

Bolehkah dalam aspek ini, boleh buat itu CBA bahawa beli itu yang baru lebih mahal, lebih daripada RM16.5 bilion berbanding dengan pajakan untuk tempoh 15 tahun. Sekian, terima kasih.

Terima kasih Bagan yang arif bab ini. Tetapi pertama, keperluan dalam pembelian ini ialah untuk 15 tahun. Selepas itu, kita boleh miliki dengan harga yang agak murah dalam sekadar RM15 juta. Tetapi, saya ambil perhatian kerana teknologi berubah, kecanggihan berubah, keperluan berubah ini benar.

Sebab itu pembelian itu mengikut keperluan semasa dan saya tidak fikir kita berakhir keperluan helikopter untuk 15 tahun ini sahaja. Tentu dalam dua tiga tahun lagi kita akan tanya malah itu pendekatan saya. Menteri Pertahanan lebih arif bab ini kerana kita mengatakan bahawa Angkatan Tentera Malaysia harus berikan apa senarai keutamaan mereka selain daripada helikopter dan LCS ini umpamanya.

Sekarang ini dalam peperangan Rusia-Ukraine dan dalam pertempuran kita lihat baru-baru ini Iran-Israel dan Hezbollah, itu dron sudah menjadi sesuatu yang menjadi keutamaan yang bukan keutamaan puluh tahun yang lalu. Jadi, kita akan melihat. Saya setuju supaya kita sentiasa pantau dan lihat apakah keperluan-keperluan semasa kerana teknologi berubah dan menuntut kita juga membeli barangan yang canggih yang upaya kita lakukan.

Walaupun kita syukur alhamdulillah setakat ini, rantau ASEAN ini dianggap rantau yang di antara yang paling aman di dunia dan kepesatan pertumbuhan ekonomi yang paling pantas di dunia. Mudah-mudahan kita dipelihara daripada permasalahan yang dihadapi oleh banyak rantau lain.

Bismillahi Rahmani Rahim. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

[Membaca sepotong doa] Tuan Yang di-Pertua, pertama saya ingin ucapkan terima kasih atas keprihatinan Yang Berhormat.

Untuk makluman Tuan Yang di-Pertua dan juga Ahli Yang Berhormat, Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan dan pihak berkuasa tempatan senantiasa proaktif mengutamakan pengurusan dan pengawalan banjir kilat yang kerap melanda sebagai satu

[Dato' Indera Mohd Shahar bin Abdullah (Paya Besar) **mempengerusikan Mesyuarat****] Yang Berhormat bertanya tentang langkah kerjasama di antara kementerian dan juga pihak berkuasa tempatan. Saya ingin menjelaskan di sini bahawa langkah pemantauan di peringkat KPKT sebenarnya melibatkan dua peringkat. Pertama, melalui Jawatankuasa Pemandu bagi mengatasi masalah banjir kilat yang dipengerusikan secara bersama oleh KPKT dan juga PETRA iaitu Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air. Yang keduanya adalah melalui Jawatankuasa Task Force yang lebih berfokus untuk tindakan oleh jabatan-jabatan dan juga agensi-agensi pelaksana dan juga teknikal di lapangan.

Kedua-dua jawatankuasa ini berperanan untuk menyelaras cadangan dan pelaksanaan penyelesaian antara kerajaan negeri dan juga jabatan serta agensi-agensi teknikal yang melibatkan pelbagai agensi seperti mana Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS) di bawah PETRA, Jabatan Kerja Raya (JKR) di bawah Kementerian Kerja Raya, Jabatan Alam Sekitar (JAS) dan SW Corp di bawah Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan, termasuklah juga dengan setiausaha kerajaan negeri bagi memastikan sistem perparitan bandar dalam keadaan sistematik dan mampan.

Secara khususnya Tuan Yang di-Pertua, Jawatankuasa Task Force menumpukan kepada semua strategi yang telah dibangunkan oleh agensi-agensi berkaitan sebagai satu sumber rujukan berdasarkan kepada skop kerja masing-masing dengan kekerapan mesyuarat tiga kali setahun, Ahli Yang Berhormat. Contohnya, JPS mempunyai Kajian PISMA iaitu Pelan Induk Saliran Mesra Alam, JPSPN mempunyai Perjanjian Pengurusan Sisa Pepejal Pembersihan Awam, PBT pula mempunyai perancangan naik taraf struktur perparitan dan dibantu kewangan di peringkat bantuan-bantuan melalui BP1 ke KPKT dan JKR mempunyai pelan jalan raya.

Perkara yang dibincangkan bagi mengatasi masalah banjir kilat di kawasan-kawasan

Terima kasih Dato’ Yang di-Pertua.

Seperti mana yang kita dengar tadilah, maknanya saliran ini dia banyak tuan iaitu KKR, PETRA, KPKT dan KKW. Jadi, terdapat juga jawapan tadi menyatakan bahawa telah merancang bersama. Jadi saya ingin bertanya, dalam merancang bersama tersebut, bersama agensi-agensi tersebut, apakah dapatan ataupun tempoh masa hasil daripada perancangan agar ia boleh diselesaikan dalam jangka masa yang panjang?

Saya juga ada terbaca kaedah, di mana Jepun menggunakan sistem saliran 60 meter bawah tanah yang dikenali sebagai sistem pembetungan paling maju di dunia dan mereka ada juga teknologi yang alih air daripada apabila berlaku hujan, alih air daripada Tokyo hantar kepada Tokyo Bay. Itu di Jepunlah.

Jadi, kita – pertanyaan saya, kita sambung balik usaha ataupun cadangan Arau semasa menjadi Menteri Wilayah Persekutuan berkaitan teknologi ini, berkaitan teknologi Jepun ini agar ia digunakan di bandar-bandar di negara kita. Jadi, apa pandangan Yang Berhormat Timbalan Menteri?

Satu lagi akhirnya, saya juga ingin bertanya berkaitan peruntukan RM150 juta, bajet yang diumumkan dalam Belanjawan 2025. Bagaimana ia boleh digunakan segera bagi penyelesaian banjir-banjir negeri ketika ini untuk PBT nak tambah baik saliran dan juga untuk digunakan sebagai kerja-kerja pembersihan?

Tuan Yang di-Pertua, soalan berkaitan dengan cadangan yang disebutkan tentang cadangan Arau itu adalah perlu dipertimbangkan. Sedang pun dipertimbangkan tetapi dia memakan jumlah perbelanjaan yang cukup besar, Tuan Yang di-Pertua. Tetapi tak mengapa, itu memang di dalam perhatian kita. Bagaimana dari semasa

baru. Untuk yang lama ini Tuan Yang di-Pertua, bagi kawasan-kawasan perbandaran yang telah pun dibangunkan, infrastruktur salirannya akan dinaik taraf dari semasa ke semasa, termasuk yang disebutkan oleh Ahli Yang Berhormat tadi.

Namun, itu adalah tertumpu, diutamakan kepada kawasan-kawasan hotspots banjir dan berlakunya masalah-masalah banjir kilat. Adapun yang lama tetapi tidak berlaku banjir kilat contohnya, ia akan dilihat mengikut keperluan dari semasa ke semasa. Yang berkaitan dengan pocket development itu Tuan Yang di-Pertua, sebenarnya di peringkat KPKT melalui Jabatan Perancangan Bandar dan Desa, kita telah pun mengeluarkan arahan pemakaian Pelan Induk Saliran Mesra Alam (PISMA) untuk digunakan oleh semua PBT.

Pembangunan pocket development ini boleh dikawal melalui pelaksanaan PISMA yang telah pun dipersetujui oleh Majlis Perancangan Fizikal Negara ke-41 yang bersidang pada 17 April dan telah pun dikeluarkan pekelilingnya oleh Ketua Setiausaha Majlis Perancang Fizikal Negara pada 18 September 2023, Tuan Yang di-Pertua. Terima kasih.

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Tuan Yang di-Pertua, untuk makluman Ahli Yang Berhormat yang bertanya, Tanjong Manis. Permohonan naik taraf jalan yang diklasifikasikan sebagai redline dengan jajaran sepanjang 136.74 kilometer daripada Teluk Melanau ke Miri.

Jadi, sebanyak sembilan seksyen redline yang telah dimohon oleh JKR negeri Sarawak kepada kementerian ini untuk diangkat pada Rolling Plan Kelima Rancangan Malaysia Ke-12 seperti senarai berikut. Tuan Yang di-Pertua, izinkan saya memberi dalam bahasa Inggeris sebab tajuk-tajuknya memang dalam bahasa Inggeris.

Jadi yang berikut:-

Pertama, *The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway Redline, Section Lachau Overtaking Lane At Bukit Begunan Section Chainage 6+340 To Chainage 8+140.

Then, The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Durin (Julau Junction To Batang Rajang Bridge*

And Old Batang Rajang Bridge) dan Section Salim (Batang Rajang Bridge To Sibu Airport Roundabout).

The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Kemena (OTL Bintulu Section Chainage 42+460 To Chainage 44+237) Bintulu Airport Junction To Mile 5 And (OTL Bakun Section Chainage 10+085 To Chainage 11+760).

The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Sebiew, OTL At Niah Section (Chainage 43+340 To Chainage 45+341). Ini OTL Ini *Overtaking Lane At Niah Section (Chainage 54+247 To Chainage 55+879). OTL At Niah Section (Chainage 74+143 To Chainage 76+142).

The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Tudan (OTL At Beluru Section Chainage 3+683 To Chainage 5+154)*. *Jalan Pujut Lane To Kuala Baram.

The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Batu Kawa & Padawan* (Sungai Moyan Bridge To Serian, Mile 10 - Mile15, Kuching-Serian) The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Selangau ((OTL At Selangau Section (Chainage 19+330 To Chainage 20+880)) The Proposed Rehabilitation And Strengthening Works For The Existing Four Lanes Dual Carriageway – Redline - Section Balingian ((OTL At Balingian Section Chainage 27+630 To Chainage 28+975) Jadi untuk maklumat Ahli Yang Berhormat, dari sembilan seksyen yang dimohon tersebut hanya enam seksyen telah diluluskan iaitu Seksyen Lachau (Bukit Begunan), Seksyen Kemena (Bintulu dan Bakun), Seksyen Sebiew (Niah), Seksyen Tudan (Beluru), Seksyen Selangau dan Seksyen Balingian pada Rolling Plan Kelima Rancangan Malaysia Ke-12 dengan kos keseluruhan RM120 juta.

Kelulusan yang diberikan bagi seksyen ini adalah mengikut penilaian dan keperluan yang mendesak di seksyen tersebut. Manakala baki seksyen selebihnya akan dimohon pada Rolling Plan yang akan datang.

Kementerian ini berharap dengan penyiapan projek ini akan dapat memulihkan dan mengukuhkan lagi laluan berkembar empat lorong dua hala standard JKR 5 yang sedia ada untuk dipadankan dengan Lebuhraya Pan Borneo Sarawak yang sudah siap. Oleh itu, sambungan cekap (efficient connection), cekap akan dapat disediakan untuk pergerakan penduduk setempat dan barangan dapat sampai ke destinasi dengan cepat dan selamat yang akan dapat meningkatkan ekonomi masyarakat setempat. Sekian, terima kasih.

senarai seksyen-seksyen Yang Berhormat Menteri sebut, tiga seksyen yang ada dilalui oleh saya dalam pergi kawasan iaitu Lachau, Bukit Begunan, Durin, Julau dan juga Salim, Sibu Airport. Saya harap kerja-kerja naik taraf kepada seksyen-seksyen redline ini akan dapat dilaksanakan dengan seberapa segera. Terima kasih.

Soalan tambahan saya selain daripada kawasan redline di Pan Borneo Sarawak yang perlu dibaiki dan dinaik taraf, terdapat satu jajaran Pan Borneo di Sarikei berdekatan dengan Pekan Jakar yang masih belum siap sepenuhnya. Soalan saya, bolehkah Yang Berhormat Menteri memberitahu apakah sebab kelewatannya dan bilakah jajaran ini akan siap sepenuhnya kerana dia sepatutnya sudah siap pada Oktober tahun ini? Terima kasih.

Tuan Yang di-Pertua, ini nama Lachau ini sebut betul-betul Yang Berhormat. Baiklah Yang Berhormat untuk menjawab soalan tambahan ini.

Untuk makluman Ahli Yang Berhormat jajaran Projek Lebuhraya Pan Borneo di Sarikei yang dinyatakan oleh Yang Berhormat tadi adalah dalam pakej 06 iaitu Jambatan Awik ke Persimpangan Bintangor yang kini siap di tahap 98 peratus.

Memandangkan kerja-kerja pengalihan utiliti yang kini ataupun yang masih dilaksanakan. Jadi, pakej kerja 06 ini dijadualkan siap pada bulan Disember 2024 hanya dijangkakan sekarang dapat disiapkan sepenuhnya pada bulan Mac 2025 nanti.

JKR Sarawak selaku pegawai penguasa projek ini sedang memantau prestasi kerja kontraktor supaya pakej kerja 06 ini dapat disiapkan mengikut jadual baharu tersebut.

Masalah besar Yang di-Pertua adalah masalah pengalihan utiliti yang di tempat ini ataupun di jajaran ini agak sukar daripada yang lain. Jadi, sebab itu mahu tidak mahu ada kelewatan dalam kerja-kerja tersebut. Sekian, terima kasih.

Kita fahami bahawa lebuh raya itu merupakan suatu tulang belakang kepada Semenanjung dan juga kepada Borneo. Dalam hal ini saya ingin bertanya kepada kementerian berkenaan dengan kita difahamkan bahawa jumlah anggaran perbelanjaan untuk LPT3 telah pun menjangkau RM9.8 bilion berbanding RM2.8 bilion pada tahun 2009. Jadi hari ini sebagaimana kita ketahui Kelantan, Terengganu dalam keadaan banjir.

Adakah pengiraan ini diambil kira berdasarkan juga kepada situasi yang berlaku ketika 2014 di mana keadaan-keadaan kawasan-kawasan yang rendah yang telah mengalami banjir sebagaimana hari ini hampir semua terputus komunikasi antara Kelantan dengan negeri lain kerana kita punya jalan rendah?

Baik. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Sebab ini jauh daripada asal tapi yakinlah Yang Berhormat Tumpat, semua yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat tadi, kalau diizinkan, saya akan bagi penjelasan secara bertulis kepada Yang Berhormat ya. Baik. Sebab memang ini jauh daripada soalan asal, saya tak ada maklumat terperinci di sini.

Itu- betul Yang Berhormat. Itu saya boleh jawab.

Kita mengambil pengajaran daripada apa yang telah berlaku ya.

Oleh sebab itu saya di kementerian, saya dah berbincang banyak kali bersama pegawai untuk kita melihat bagaimana kita boleh meningkatkan- buat pembaikan kepada kaedah-kaedah ataupun cara kita melaksanakan satu-satunya projek yang begini untuk menangani masalah di mana kerap berlakunya banjir kerana paras jalan itu rendah. Memang itu kita dah ambil kira. Untuk projek-projek mendatang, kita akan design ataupun buat reka bentuk supaya kita menangani masalah banjir. Itu memang sudah dalam SOP JKR juga.

4. Dato' Sri Ikmal Hisham bin Abdul Aziz [Tanah Merah] minta Menteri Pertahanan menyatakan, masalah kekurangan pakar/subspecialist bidang perubatan di Hospital Angkatan Tentera (HAT) di seluruh negara serta strategi baharu yang diperkenalkan pada tahun ini untuk menarik kumpulan pakar perubatan kekal berkhidmat di HAT dalam usaha mengelakkan mereka berhijrah ke hospital swasta.

Kita juga harus melihat di peringkat perkhidmatan kesihatan kita bagaimana kita boleh meningkatkan lagi keupayaan kita. Ini kerana kita tahu bahawa Hospital Angkatan Tentera ini bukan sahaja memberikan perkhidmatan kepada anggota pertahanan kita, keluarga dan juga anggota veteran kita, tetapi sebahagian daripada masyarakat awam juga mendapat perkhidmatan dari Hospital Angkatan Tentera.

Sebab itu kalau kita lihat antara untuk memberikan keyakinan- antara perancangan kita adalah kita mahu mewujudkan sebuah pusat trauma di HAT Mizan itu sendiri kerana melalui proses itu, sebenarnya kita boleh meningkatkan lagi ruang-ruang perjawatan dan dalam masa yang sama melalui ruang perjawatan itu, akan ada peningkatan kepada perjawatan-perjawatan baharu yang boleh diisi oleh pakar-pakar kita.

Kedua, daripada segi penggunaan teknologi juga. Ini kerana kalau kita lihat sekarang ini di HAT Mizan, kita ada perkhidmatan robotic surgery kita dan dalam masa yang sama, kita juga membuat penilaian supaya robotic surgery kita ini juga dapat kita pertingkatkan lagi.

Jadi kalau kita melihat daripada segi bagaimana kita mahu memberikan keyakinan kepada Perkhidmatan Awam itu untuk mereka menambah perjawatan kita adalah bagaimana kita melihat penggunaan teknologi dan bagaimana kesannya dan dalam masa yang sama boleh juga membantu KKM itu dalam perkhidmatan kita. Itu sahaja jawapan.

Terima kasih. Tuan Yang di-Pertua, soalan tambahan. Saya ingin bertanya Yang Berhormat Timbalan Menteri, adakah berlaku kes yang mana hospital tentera tidak cukup pakar menyebabkan para pesakit dirujuk ke Hospital Besar Kuala Lumpur dan lain-lain? Minta penjelasan, terima kasih.

Terima kasih Yang Berhormat Bukit Bintang atas soalan yang dikemukakan. Macam saya sebut di peringkat awal tadi, kita di Hospital Angkatan Tentera, cabaran kita bukan kita tidak cukup kepakaran tetapi kita tidak cukup perjawatan itu sebenarnya. Sebab itu kita sentiasa bekerjasama dengan pihak KKM sendiri. Dalam bidang- bidang tertentu, kita sentiasa memberikan kerjasama di mana kita ada kepakaran, kita manfaatkan bersama dengan KKM. Begitulah juga kalau KKM punya kepakaran dan kita akan manfaatkan kepakaran di peringkat KKM. Itu biasanya kerjasama antara Hospital Angkatan Tentera dan juga Kementerian Kesihatan itu sentiasa kita hubung jalinkan. Itu sahaja jawapan.

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Kementerian Kesihatan prihatin berhubung kedudukan kawasan Magandai dan sekitarnya yang terletak jauh di pedalaman Sabah. Buat masa ini, penduduk di Magandai dan sekitarnya yang telah mencecah 1,291 orang menerima lawatan pasukan klinik bergerak dari Klinik Kesihatan Tandek dengan kekerapan sekali dalam sebulan.

Tambahan lagi, pelbagai aktiviti kesihatan juga dilaksanakan seperti program imunisasi, perkhidmatan kesihatan ibu dan anak, pengesanan awal penyakit berjangkit dan tidak berjangkit, rawatan awal kecemasan serta pendidikan kesihatan yang diberikan kepada penduduk pada setiap sesi lawatan yang memakan selama tiga hari dua malam.

Sehubungan dengan itu, KKM berpandangan, terdapat keperluan untuk menyediakan sebuah klinik kesihatan statik di kawasan tersebut agar pasukan kesihatan dapat memberikan perkhidmatan kesihatan secara berterusan di samping dapat menjaga keselamatan peralatan dan kebajikan petugas kesihatan.

Justeru, KKM sedang dalam proses mengenal pasti tapak berpotensi di Kampung Sonsogon Magandai. Lokasi ini didapati sesuai atau strategik kerana berada dalam lingkungan kampung dan ladang lain di sekitarnya. Walau bagaimanapun, perancangan ini perlu terlebih dahulu mendapat kelulusan kerajaan. Kementerian Kesihatan berharap perkara ini turut mendapat perhatian dan kerjasama daripada kerajaan negeri terutamanya dalam aspek ketersediaan lokasi dan penyediaan prasarana asas terutamanya jalan raya supaya manfaat pembangunan ini dapat dinikmati oleh penduduk di Magandai dan sekitarnya.

Juga untuk makluman Kota Marudu, saya berharap agar Yang Berhormat juga dapat membantu kami terutama di peringkat Jabatan Kesihatan Negeri Sabah sama ada untuk membantu mengenal pasti lokasi. Juga saya cukup yakin dengan usaha yang dijalankan oleh Yang Berhormat bersama dengan kerajaan dan Kementerian Kesihatan, kita mampu mengadakan klinik statik ini.

Untuk makluman Tuan Yang di-Pertua dan juga rakan-rakan di Parlimen, tempoh masa untuk kakitangan kami pergi melawat ke kawasan Magandai ini memakan masa dua ke-empat jam, tetapi perjalanannya adalah jalan tanah berbecak-becak.

Juga, kita memerlukan kos pengangkutan yang sangat-sangat tinggi sehinggakan kadang-kadang penduduk kampung mengatakan kita di KKM ini membayar sewaan kenderaan sehingga kita mungkin mampu untuk membina sebuah klinik. Mungkin anggota kerajaan di Kerajaan MADANI ini boleh memikirkan kaedah terbaik dan juga kaedah juga langkah-langkah yang dapat membolehkan.

Untuk makluman pada tahun ini sahaja di bawah Kerajaan Malaysia MADANI kita telah berjaya meroboh dan membina semula 21 buah klinik desa melalui Program Klinik Daif di bawah Kerajaan MADANI. Dengan model yang ada yang kita reka bentuk ketika ini saya yakin kita dapat membina klinik di kawasan Sonsogon Magandai. Sekian, terima kasih.

Terima kasih atas jawapan Timbalan Menteri yang begitu padu. Bagi pihak rakyat, Kota Marudu mengucapkan berbanyak-banyak terima kasih atas perancangan untuk pembinaan klinik baharu di Kampung Sonsogon Magandai. Saya sebagai Wakil Rakyat akan berusaha untuk membantu sekiranya diperlukan untuk mengenal pasti lokasi untuk pembinaan klinik kesihatan tersebut.

Dato' Yang di-Pertua, Kota Marudu ini sebenarnya terbahagi kepada dua daerah iaitu Parlimen Kota Marudu, Kota Marudu sendiri dan juga Daerah Kecil Matunggong. Daerah Kecil Matunggong sekarang pun sedang pesat untuk membangun.

Jadi, soalan kedua saya biarpun tidak dapat dijawab mungkin boleh dijawab secara bertulis. Adakah perancangan Kementerian Kesihatan untuk membina suatu hospital ataupun klinik kesihatan yang lengkap bagi Daerah Kecil Matunggong sebab ianya terletak di antara perantaraan Kudat dan juga Kota Marudu.

Jadi kalau ada kes emergency ataupun yang memerlukan rawatan amat sukar sedikit memerlukan masa untuk ke Hospital Kudat ataupun ke Kota Marudu. Kalau tidak ada

perancangan, saya mohon pada kerajaan untuk mempertimbangkan kepada Kementerian Kesihatan supaya dikaji dan kalau boleh dibina satu hospital ataupun klinik kesihatan yang lengkap untuk Daerah Kecil Matunggong. Terima kasih.

Terima kasih, Kota Marudu. Sepanjang tempoh dua tahun ini saya banyak menjelajah kawasan-kawasan di Sabah. Berkenaan tentang cadangan Yang Berhormat untuk mendirikan sebuah hospital di Daerah Kecil Matunggong ini kita akan lihat kesesuaian. Walaupun demikian, untuk makluman Yang Berhormat di bawah Kertas Putih Kesihatan kita kini sekarang beralih daripada perawatan kepada primary care ataupun kita lebih memberikan tumpuan untuk membina lebih banyak klinik-klinik komprehensif bagi menyediakan perkhidmatan primary care, dengan izin.

Walaupun demikian untuk makluman Kota Marudu juga, kita sedang sekarang memberikan fokus pembangunan Hospital Kota Marudu yang kini sekarang telah pun mendapat kerja awalan dan dijangkakan selepas siap sahaja kajian ini butiran-butiran lengkap bagi klinik ataupun Hospital Kota Marudu ini akan dilengkapkan menjelang RP kedua, Rancangan Malaysia Ke-13. Sekian, terima kasih.

Terima kasih, Speaker yang baik hati. Ini ada mengenai klinik di pedalaman, tetapi di Selangor. Kalau tidak boleh bagi jawapan sekarang ini bagi tulisan pun tidak apalah. Mengenai klinik kesihatan di satu pulau bersifat pedalaman yang dihuni 7,000 orang dan mencatat pengunjung pelancong 4,000 hingga 8,000 iaitu Pulau Ketam. Bila air surut, pesakit perlu turun dari jeti dari bot ini 90 degrees. Bila sudah itu nak tunggu masuk bot 30 minit, hendak masuk ke Port Klang lagi tunggu kereta dan ambulans dan sebagainya lagi bayangkan kalau dia kena sakit apendiks, hendak bersalin, sakit jantung dan sebagainya. Lebih-lebih lagi kalau waktu malam.

Jadi saya merujukkan jawapan di DUN Selangor 2022, Yang Berhormat. Klinik Kesihatan Pulau Ketam ini telah beroperasi sejak 1960 dan Unit Forensik JKR menyatakan bangunan klinik kuarters ini tidak selamat diduduki berikutan struktur tiang konkrit telah terhakis. Klinik ini tutup operasi 24 Disember 2018 dan terpaksa beroperasi di bangunan sementara Dewan Rukun Tetangga bersebelahan klinik tersebut.

Jadi mengikut laporan tersebut disahkan tidak ekonomik untuk dibaiki dan jangka hayat selepas dibaiki tidak dapat dipastikan berapa lama kerana sudah 62 tahun. Oleh yang demikian, Kementerian Kesihatan Malaysia telah membuat permohonan projek roboh dan bina baharu klinik kesihatan dengan kuarters Pulau Ketam pada RMKe-12 Rolling Plan 1 namun tidak mendapat keutamaan. Jabatan Kesihatan Negeri Selangor memohon semula projek ini dalam Rolling Plan yang akan datang.

Soalan Kapar, bilakah kementerian akan bina semula klinik dan kuarters Pulau Ketam ini bagi menjamin kesejahteraan penduduk dan petugas KKM? Saya sebut dalam perbahasan, tetapi Tenom punya aura Menteri tidak jawab.

Terima kasih, Yang Berhormat Kapar.

Sememangnya kegusaran setiap Ahli Parlimen untuk mendapatkan sebuah fasiliti kesihatan ini memang sangat-sangat mendesak dan juga kita sedang mengusahakan perkara tersebut.

Walaupun demikian, untuk soalan yang spesifik kita akan berikan satu jawapan bertulis secara komprehensif dan juga saya sendiri akan menyemak semula dan merujuk klinik tersebut untuk perancangan akan datang.

Terima kasih, Dato' Yang di-Pertua. Terima kasih, Yang Berhormat. Bagi menangani isu capaian Internet di kawasan bandar dan luar bandar, kerajaan melalui Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) telah menetapkan sasaran untuk menyediakan 100 peratus liputan Internet di kawasan berpenduduk menjelang 2025 di bawah Pelan Jalinan Digital Negara (JENDELA).

Kerajaan melalui MCMC juga akan menyediakan infrastruktur serta perkhidmatan komunikasi asas melalui Dana Pemberian Perkhidmatan Sejagat (USP Fund) bagi kawasan luar bandar serta pendalaman. Sehingga 31 Oktober 2024, bagi pencapaian di bawah JENDELA di seluruh negara, sebanyak 8.88 juta premis telah tersedia dengan capaian gentian optik, kelajuan jalur lebar mudah alih median adalah 105.75 mbps dan kadar liputan jalur lebar di kawasan berpenduduk adalah sebanyak 98.38 peratus.

Pelaksanaan Projek JENDELA Fasa 1 masih lagi dalam pelaksanaan. Setakat 31 Oktober 2024 sebanyak 1,385 daripada 1,661 menara telah siap dan daripada jumlah 1,385 menara yang telah siap hanya sebanyak 808 menara telah beroperasi. Saya ambil kesempatan ini untuk nyatakan sebelum ini dalam beberapa jawapan saya telah nyatakan bahawa saya berhasrat untuk memaklumkan kepada Ahli-ahli Yang Berhormat tentang telco mana yang telah menerima menara, tetapi belum melaksanakan.

Jadi saya sebut di sini. Celcom, Digi telah menerima 866 menara dan 366 menara masih dalam pelaksanaan, 193 menara telah lebih sembilan bulan. Maksudnya menara itu sudah siap sembilan bulan, tetapi 193 masih belum beroperasi. Maxis telah menerima 134

menara dan 96 masih dalam pelaksanaan, 10 lebih daripada sembilan bulan. U Mobile telah menerima 143 menara yang telah siap, 19 dalam pelaksanaan dan dua lebih daripada sembilan bulan. REDtone telah menerima 191 menara yang mana 45 masih dalam pelaksanaan dan empat telah melebihi sembilan bulan.

YTL Communications, YTL telah menerima 51 menara dan kesemua 51 menara YTL tidak ada satu pun yang telah beroperasi, 17 daripada menara ini telah lebih daripada sembilan bulan. Maksudnya YTL yang paling corot, saya minta maaf saya terpaksa sebut di sini daripada 51 menara yang telah diterima, kesemua 51 tidak siap.

Jadi, saya telah minta supaya MCMC meneliti menara yang menghadapi kelewatan.

Tindakan tegas akan dikenakan terhadap kontraktor sama ada bahagian pertama ataupun bahagian kedua, part one atau part two. Antara penalti yang boleh dikenakan di bawah notis pemberitahuan penamaan ataupun notification of approval kepada pihak pembina menara atas kegagalan menyiapkan menara dalam tempoh yang ditetapkan adalah liquidated damages, dengan izin, mengambil performance bond, penolakan tuntutan dan tindakan undang-undang di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia.

Pada masa ini, tindakan yang sedang dipertimbang adalah untuk mengenakan liquidated damages kepada pihak yang terlibat. MCMC kini sedang mendapatkan maklumat dan bukti-bukti ketidakpatuhan bagi membolehkan tindakan diambil ke atas kontraktor yang gagal menyiapkan menara dalam tempoh yang ditetapkan. Saya beri komitmen untuk memaklumkan semua Ahli Yang Berhormat, mana-mana menara JENDELA di kawasan Ahli- ahli Yang Berhormat yang tak siap lagi, saya hendak Ahli-ahli Yang Berhormat tahu, telco mana yang sepatutnya menyiapkan terutama kalau menara itu dah siap. Jadi, itu jawapan saya. Terima kasih.

Soalan tambahan saya, Yang Berhormat Menteri. Kita faham dengan projek JENDELA ini untuk memastikan liputan internet yang terbaik, tetapi kegagalan kontraktor-kontraktor ini untuk menyiapkan pencawang-pencawang ini dan adakah mereka terlibat sebagai kontraktor dalam Fasa 1 akan diberi peluang untuk Fasa 2? Itu yang pertama.

Yang keduanya, apakah komitmen daripada kerajaan untuk memastikan kelewatan ini tidak akan berulang selepas ini dan juga saya nak menjemput Yang Berhormat, marilah ke Kuala Kangsar kerana kampung saya sendiri pun masih lagi 3G. Saya duduk di kampung itu macam saya makan biskut Chipsmore. Kejap ada line, kejap tak ada line. Susah saya nak berinteraksi dengan rakyat saya. Mohon Yang Berhormat datang. Terima kasih.

8. Dato’ Dr. Ahmad Yunus bin Hairi [Kuala Langat] minta Menteri Kesihatan menyatakan:

(a) langkah menguruskan peningkatan kesesakan hospital awam akibat rakyat tidak mampu membayar amaun pembayaran bersama seperti dikehendaki oleh syarikat insurans; dan

(b) apakah mekanisme kawalan untuk mengekang penyedia penjagaan kesihatan swasta daripada memberi perkhidmatan dan preskripsi ubatan melebihi keperluan pesakit.

Berkenaan tentang isu copayment dan juga premium insurans ini, terdapat jawapan yang telah pun disediakan oleh pihak Kementerian Kewangan dan juga Yang Berhormat mungkin boleh merujuk persoalan tersebut ke arah kepada Kementerian Kewangan.

Walaupun demikian, untuk menangani isu-isu berkaitan tentang inflasi yang menyebabkan kenaikan nilai premium dan juga dakwaan bahawa terdapat overcharge ataupun fi yang berlebihan yang dikenakan oleh hospital swasta sehingga menyebabkan pesakit-pesakit terpaksa dirujuk semula ke hospital-hospital awam, antara salah satu kajian dan juga pelaksanaan yang sedang dilakukan dan pernah juga disebut di dalam media-media berkaitan dengan Yang Berhormat Menteri Kesihatan adalah di mana kita melihat rasional untuk pembangunan sistem DRG Kebangsaan ataupun diagnosis-related group (DRG) ataupun klasifikasi pesakit berdasarkan diagnosis, jenis rawatan dan sumber yang digunakan dalam satu episod rawatan. DRG ini adalah penting untuk penyediaan pembiayaan sektor kesihatan dengan mengira kos rawatan, kos pengurusan dan tarif kesihatan.

Kita juga sedang melakukan Casemix dalam sistem perawatan kita di hospital dan juga sedang giat untuk memikirkan apakah kaedah untuk kita melancarkan DRG ini di peringkat nasional untuk membolehkan hospital-hospital seperti hospital universiti, hospital tentera dan juga hospital swasta mengadaptasikan penggunaan DRG ini untuk menentukan kos supaya kos ini tidak berlebihan dan juga membolehkan golongan M40 ataupun B40 mendapat rawatan yang lebih jelas di sektor swasta, bukan hanya datang dengan perasaan gusar akan dikenakan dengan harga yang sangat berlebihan. Kita sedang memikirkan dan juga kita sedang memerhati dengan teliti situasi yang berlaku ketika ini. Terima kasih, Tuan Yang di-Pertua.

Terima kasih, Puan Yang di-Pertua. Jadi, soalan saya susulan daripada jawapan yang diberi oleh Timbalan Menteri tadi berkenaan caj premium takaful juga, kerana isu ini adalah isu viral di internet dan juga antara kalangan rakyat Malaysia kita ini.

Jadi, saya ingin petik perenggan pertama kenyataan media yang dikeluarkan oleh KPJ Healthcare Berhad baru-baru ini. “KPJ Healthcare Berhad achieved a historic milestone for the quarter ended 30th September 2024, recorded its highest-ever quarterly revenue of RM1.328 billion.” So, this KPJ Healthcare Berhad juga sebut bahawa quarterly income mereka meningkat secara mendadak kerana jumlah pesakit meningkat. Jadi, ini adalah jelas bahawa private healthcare system kita dapat keuntungan.

Ya. Jadi, apabila kami Ahli Parlimen runding dengan Bank Negara Malaysia- ya, kerana caj premium oleh syarikat takaful itu meningkat, jadi kita berunding dengan Bank Negara, tetapi Bank Negara juga sebut bahawa untuk kawalan servis perubatan ini di bawah kawal selia KKM.

Jadi, adakah KKM berbincang dengan Bank Negara supaya isu ini diselesaikan?

Bukan sahaja apabila kami berunding dengan Bank Negara, Bank Negara kata pula ini di bawah KKM. Apabila kami berunding dengan KKM pula, KKM cakap ini kena berunding dengan Bank Negara. Boleh tidak kedua-dua pihak duduk bersama untuk selesaikan isu ini?

Supaya, bukan sahaja rakyat tidak mengadu, saya rasa ramai Ahli Parlimen sini pun terjejas

Terima kasih, Yang Berhormat Kluang.

Memang itu adalah kegusaran yang sering kali saya dengar dan dapat ketika ini, Puan Yang di-Pertua. Seperti apa yang saya jawab sebentar tadi, kita sedang mengkaji rasional untuk memperkenalkan DRG ini di peringkat kebangsaan. Juga, kita telah pun memperkenalkan Casemix model ini di fasiliti-fasiliti dengan kita mempunyai kos-kos yang jelas untuk satu proses perawatan yang juga mungkin boleh dijadikan panduan sehinggakan tidak dijadikan overcharge oleh hospital-hospital swasta. Dan juga, ketika ini sememangnya kawalan di bawah CKAPS memang kita memantau dan juga Akta Fi, kita pantau.

Walaupun demikian, kita sedang berbincang dengan Kementerian Kewangan berkenaan tentang pelaksanaan konsep DRG ini dan perbincangan juga sedang giat dijalankan dan pada hari ini juga pegawai-pegawai kami sedang merancang dan berbincang dan juga membentangkan kaedah tersebut.

Walaupun demikian, kita juga akan memantau dan juga menggunakan kuasa-kuasa yang kita ada, penguatkuasaan-penguatkuasaan yang kita ada untuk melihat dakwaan- dakwaan berkenaan tentang caj-caj dan juga premium yang telah dinaikkan. Juga, sekiranya kalau KPDN dapat memantau harga beras, harga gula dan harga telur, saya rasa mungkin di bawah kuasa yang ada pada Bank Negara, Kementerian Kewangan dan juga KKM, mungkin kita akan pantau keperluan untuk melihat kos yang mendesak ini. Kerana, kita faham bahawa KKM pun tidak mempunyai kapasiti yang mencukupi untuk menerima pesakit-pesakit dengan bebanan kerja yang kita ada. Walaupun kita melakukan yang terbaik, tetapi kapasiti tersebut harus dikongsi oleh hospital swasta, tetapi dengan harga yang berpatutan.

Itu sahaja yang saya dapat jawab, Puan Yang di-Pertua.

Terima kasih, Tuan Yang di-Pertua dan Yang Berhormat. Pemasangan peranti STARLINK oleh kerajaan melalui MCMC pada ketika ini adalah secara proof of concept (POC) di lokasi yang terpilih di seluruh negara yang bertujuan untuk menilai kebolehlaksanaan atau, dengan izin, visibility penyediaan perkhidmatan jalur lebar STARLINK sebagai langkah interim bagi menyelesaikan isu-isu ketersambungan yang dihadapi di kawasan-kawasan yang menghadapi masalah liputan termasuk sekolah, universiti dan kawasan terpencil.

Bagi Parlimen Puncak Borneo, POC Starlink sedang dilaksanakan di Kampung Puak, Bau sehingga Jun 2025. Selain itu, perkhidmatan Starlink merupakan antara perkhidmatan Internet melalui satelit yang boleh dilanggan secara terus oleh seluruh rakyat Malaysia sama seperti MEASAT, Numix dan Reach Ten.

Setakat 31 Oktober 2024, liputan Internet dan komunikasi di kawasan berpenduduk di negeri Sarawak telah mencecah 90.09 peratus dan di Parlimen Puncak Borneo telah mencecah 87.29 peratus. Dalam usaha untuk menambah baik liputan Internet dan telekomunikasi di Puncak Borneo di bawah inisiatif JENDELA Fasa 1 setakat 31 Oktober 2024, 28 menara komunikasi baharu telah siap dibina dan beroperasi manakala tujuh menara dijangka beroperasi pada suku pertama 2025 yang diusahakan oleh CelcomDigi.

Jadi Yang Berhormat boleh berhubung dengan pihak CelcomDigi untuk tanya apa status menara-menara yang sudah siap, tapi belum lagi beroperasi. Janji mereka, janji CEO kepada saya tadi ialah menjelang suku pertama. So, you can dengan izin, follow up with them nanti insya-Allah. Manakala kesemua 145 buah stesen pemancar sedia ada telah dinaiktarafkan dan 6,021 dari 6,189 premis telah tersedia dengan capaian gentian optik. Baki inisiatif yang sedang dalam pelaksanaan dijangka siap secara berperingkat hingga penghujung 2025.

Selain JENDELA, Kerajaan Negeri Sarawak melalui Sarawak Multimedia Authority ataupun SMA dan Sarawak Digital Economy Corporation Berhad (SDEC) juga sedang melaksanakan inisiatif pembinaan 600 buah menara baharu yang di bawah projek SMART600 bagi menambah baik liputan Internet di Sarawak.

Setakat 31 Oktober, sebanyak 10 buah menara baharu telah siap beroperasi dan 11 buah menara masih dalam peringkat pelaksanaan di bawah inisiatif SMART600 di Puncak Borneo. Sebagai tambahan, MCMC kini sedang merangka penyelesaian penyediaan perkhidmatan Internet bagi baki 3 peratus di kawasan berpenduduk melalui JENDELA Fasa 2, 3 peratus di seluruh negara.

Faktor bentuk muka bumi dan kedudukan geografi seperti di kawasan bukit bukau juga menjadi cabaran bagi mendapatkan dengan izin, line of sight (LOS) selain daripada taburan penduduk yang berselerak dengan kepadatan rendah, tiada infrastruktur asas seperti jalan berturap dan punca bekalan elektrik yang stabil dalam pembangunan infrastruktur di sesuatu kawasan.

Perancangan JENDELA Fasa 2 memerlukan penilaian dan pertimbangan kaedah pemberian perkhidmatan yang sesuai atau dengan izin, fit for purpose serta keupayaan dana pemberian perkhidmatan sejagat ataupun USP funds untuk membiayai perbelanjaan modal dan perbelanjaan operasi projek ini.

Senarai lokasi awal bagi penyediaan Internet buat masa ini sedang dikenal pasti.

Teknologi yang akan diguna bagi pelaksanaan ini dijangka akan melibatkan fit for purpose solution yang boleh merangkumi pembinaan menara baharu dan juga penyediaan jalur lebar menggunakan teknologi satelit.

MCMC juga sedang meneliti perkembangan teknologi baharu termasuk direct to device dengan izin, yang menggunakan teknologi satelit low earth orbit bagi penyediaan perkhidmatan Internet yang boleh memberi manfaat kepada penduduk di luar bandar dan kawasan pedalaman.

Lokasi awal kawasan sasaran pelaksanaan buat masa ini masih sedang dipertimbang. MCMC juga sedang sentiasa meneliti dan bekerjasama rapat dengan pihak berkepentingan terutama Kementerian Utiliti dan Telekomunikasi Sarawak, Jabatan Tanah dan Survei serta SMA dalam pelbagai sesi mesyuarat, bengkel dan juga lawatan tapak sebagai salah satu kaedah fasilitasi untuk menyelesaikan isu dan cabaran di lapangan bagi memastikan keseluruhan inisiatif berjalan dengan lancar. insya-Allah MCMC juga akan melawat Parlimen Sibuti, sahabat saya. Bukan sepupu, bukan cousin dan selainnya, tapi kita akan usaha untuk selesaikan masalah juga di Sibuti, insya-Allah. Terima kasih.

Terima kasih Menteri atas segala inisiatif yang telah diadakan hanya di Parlimen Puncak Borneo. Saya mendengar tadi banyak usaha yang diberi dan dilaksanakan. Terima kasih banyak, tapi untuk itu saya juga ingin bertanya untuk projek Point of Presence atau pun POP atau dulu dikenali sebagai National Fiberisation Connectivity Plan ataupun NFCP yang juga di bawah inisiatif JENDELA. Apakah status pembinaan bagi seluruh negeri Sarawak setakat ini dan mengapa begitu lama untuk kami mendapat liputan Internet sedangkan di Malaysia ini merupakan nombor dua paling laju dalam speed 5G di Asia Pasifik?

Jadi, selain itu banyak juga menara JENDELA yang belum siap akibat kelewatan kontraktor dan saya ingin tahu, apakah masalah yang dihadapi oleh kontraktor ini dan kenapa terlalu perlahan untuk MCMC mengambil tindakan terhadap kontraktor yang tidak berprestasi ini ataupun non performing contractor? Itu saja.

Terima kasih Jerantut. Terima kasih Puan Yang di-Pertua. Starlink adalah aplikasi ataupun perkhidmatan yang boleh ditempah terus oleh mana-mana pihak dan tidaklah dimonopoli oleh MCMC ataupun kerajaan. Malah, boleh berhubung terus dengan pihak Starlink untuk mendapatkan peranti-peranti.

Saya difahamkan sebelum ini ada dua bentuk. Satu untuk kegunaan standard bagi satu rumah sebagai contoh, manakala satu adalah lebih bersifat high end bagi satu mungkin dalam lima, 10 biji rumah.

Pihak MCMC sedang meneliti seperti yang saya sebutkan tadi dalam jawapan bahawa kesesuaian penggunaan aplikasi Internet satelit seperti Starlink untuk melengkapkan kesalinghubungan di kawasan luar bandar dan sekiranya setelah meneliti data dan mengambil kira isu-isu berkenaan dengan keselamatan rangkaian memandangkan sekiranya kita semua bergantung hanya kepada satu pemberi perkhidmatan, itu juga akan menjadi sedikit risiko daripada segi keselamatan.

Jadi kita akan teliti apakah cara yang terbaik dan sama ada Starlink boleh dimanfaatkan contoh dalam JENDELA Fasa 2 nanti. Jadi, insya-Allah kita akan susuli. Saya akan minta jawapan disediakan dalam tempoh lima hari bekerja untuk Yang Berhormat Jerantut. Terima kasih.

Terima kasih Yang Berhormat Yang di-Pertua. Terima kasih Pasir Puteh dan saya turut simpati di atas menimpa banjir di kawasan Yang Berhormat. Saya percaya Yang Berhormat selepas ini akan bergegas balik untuk membantu mangsa banjir.

Pindaan Akta Kerja 1955 telah dibuat sebanyak 12 kali dan kali terakhir dipinda pada tahun 2022 yang berkuat kuasa mulai 1 Januari 2023. Menerusi pindaan ini, Kementerian Sumber Manusia (KESUMA) komited dalam menjaga dan memenuhi kebajikan golongan pekerja di negara ini. Sehubungan itu, KESUMA akan meneliti semula semua akta perburuhan termasuk seksyen 60E Akta Kerja 1955 mengenai kelayakan cuti tahunan menerusi reformasi undang-undang perburuhan.

Di bawah peruntukan seksyen 60E Akta Kerja 1955, seseorang pekerja berhak mendapat cuti tahunan berbayar seperti berikut:

(i) lapan hari bagi pekerja yang bekerja bagi tempoh kurang daripada dua tahun;

(ii) 12 hari bagi pekerja yang bekerja bagi tempoh dua tahun atau lebih tempoh kurang daripada lima tahun; dan

(iii) 16 hari bagi pekerja yang bekerja bagi tempoh lima tahun atau lebih.

Terima kasih Yang Berhormat Yang di-Pertua.

Terima kasih Yang Berhormat Yang di-Pertua. Terima kasih Pasir Puteh. Apa yang dikatakan oleh Yang Berhormat Pasir Puteh sebentar tadi bahawa dia ada terdapat perbezaan antara pekerja kerajaan yang di bawah pentadbiran JPA. Swasta adalah di bawah pentadbiran majikan itu sendiri. Saya berpendapat bahawa kita di pihak JPA mempunyai 1.7 juta orang pekerja dan swasta di antara lebih kurang dalam 7 juta. Sudah pastilah pekerjaannya ada perbezaan.

Saya ada sikit penafian kepada Yang Berhormat Pasir Puteh bahawa ketidakcekapan kurang pihak kerajaan, saya berpendapat ada sikit kurang benarlah. Sebenarnya, saya berada di kementerian, saya nampak anggota kerajaan boleh dikatakan cekap dalam melaksanakan tugas dan tanggungjawab. Sebab itu saya katakan bahawa dah 12 kali kita melaksanakan perubahan akta-akta ini, pindaan akta-akta ini. Maknanya pindaan ini melibatkan perkara-perkara kecil yang sering dibangkitkan oleh sama ada majikan ataupun perburuhan itu sendiri.

Lantaran itu, yang dinyatakan oleh Yang Berhormat sebentar tadi, kita sentiasa memperhalusi setiap masa di bawah akta-akta ini apabila adanya keperluan semasa. Antara inti pati utama pindaan Akta Kerja 2025 yang berkuat kuasa pada 1 Januari dan kita dah bagi kelebihan kepada swasta juga sebenarnya. Kalau dahulu hanya kita tumpukan kepada kerajaan sahaja, tapi sekarang kita dah tumpukan kepada pihak swasta juga yang mana meliputi Akta Kerja 1955 yang bergaji RM2,000 ke bawah kepada semua pekerja tanpa mengira had gaji, umpamanya salah satu. Sebenarnya banyak yang boleh dibahaskan yang kita dah bantu pekerja-pekerja di dalam swasta itu sendiri. Terima kasih Yang Berhormat Yang di-Pertua.

Terima kasih Puan Yang di-Pertua. Soalan tambahan saya Yang Berhormat Timbalan Menteri. Baru-baru ini, Kerajaan Negeri Johor telah mengumumkan bahawa semua syarikat swasta perlu berikan masa rehat dua jam pada hari Jumaat ya. Soalan saya ialah adakah arahan ini adalah sah atau selaras dengan Akta Kerja ataupun apa-apa akta di bawah KESUMA? Apa sanksi atau hukuman atau penalti sekiranya swasta ini, syarikat swasta tidak membuat demikian? Terima kasih.

11. Tuan Suhaizan bin Kaiat [Pulai] minta Menteri Ekonomi menyatakan, perkembangan terkini pelaburan di JSSEZ- Johor-Singapura Special Economic Zone yang akan memeterai perjanjian pada Disember 2024 dan apakah sektor ekonomi rakyat yang mendapat limpahan daripada pembangunan ini.

Terima kasih Pulai. Proses ini sebenarnya dia berkait.

Kalau kita hendak mewujudkan peluang pekerjaan yang menawarkan gaji yang tinggi, mereka memerlukan tenaga kerja yang berkemahiran tinggi. Kalau kita ingin menyediakan tenaga kerja yang berkemahiran tinggi terlebih dahulu, maka pelaburan-pelaburan seperti itu akan pergi ke negara lain. Jadi, ia perlu dilakukan secara bersepadu dan berfasa.

Konsep melalui JS-SEZ ini ialah supaya kita dengan cepat boleh menskalakan industri-industri yang kalau sebelum ini tidak ada di Malaysia. Kalau contoh yang baik ialah industri yang berasaskan semikonduktor dan pangkalan data yang ada di Malaysia sekarang ini hanyalah pemasangan dan semuanya daripada terutamanya yang mereka bentuk baik semikonduktor atau mereka bentuk pangkalan data dan juga pusat data. Yang itu semua di luar negara.

Jadi, dengan JS-SEZ harapan kita, kita akan mempercepatkan kehadiran syarikat- syarikat ini di Malaysia dan mewujudkan industri baharu, sudah tentu pada awalnya kita juga memerlukan tenaga kepakaran daripada negara asing. Bukan sahaja Singapura, tetapi daripada seluruh dunia dan pada tempoh lima atau 10 tahun pertama itu, kita memerlukan tenaga daripada graduan kita untuk dilatih dengan cepat supaya pada satu masa akan datang mereka akan mengambil tempat itu. Sebenarnya itulah proses yang telah berlaku dalam pembangunan industri-industri lain di Malaysia pun. Terima kasih Puan Yang di-Pertua.

Terima kasih Puan Yang di-Pertua. Terima kasih Yang Berhormat Menteri atas penjelasan berkenaan dengan perkembangan special economic zone ini. Apakah pandangan Yang Berhormat daripada segi menarik pelaburan ini sama ada yang lebih baik daripada pernah kita alami? Bagaimanakah kementerian melihat untuk interface antara multi national corporation dengan syarikat- syarikat besar dalam negara kita supaya mereka juga boleh jadi lebih besar daripada apa yang ada hari ini? Sama ada pendekatan itu ada dalam perancangan kementerian dalam usaha untuk membawa sama ada IOT ataupun AI ke dalam negara kita? Terima kasih.

12. Puan Hajah Salamiah binti Mohd Nor [Temerloh] minta Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah menyatakan:

(a) berapa peruntukan untuk JALB, BALB dab BELB untuk setiap negeri dan wilayah di seluruh negara; dan

(b) berapa untuk kawasan Parlimen Temerloh.

Maksudnya siap sepenuhnya. Jadi, bagi memastikan projek ini dilaksanakan dengan baik, kita mengadakan, orang kata mewujudkan Jawatankuasa Pemantauan di peringkat kementerian dan juga di peringkat negeri yang mana di peringkat kementerian dipengerusikan sendiri oleh TKSU. Manakala di peringkat negeri dipengerusikan oleh Timbalan KSU Pembangunan bersama dengan pengarah projek negeri.

Ini dua mekanisme yang digunakan kita untuk memastikan perancangan pelaksanaan projek berjalan dengan lebih teratur.

Namun begitu, untuk makluman Yang Berhormat bagi memastikan projek dapat dilaksanakan dengan lebih berkesan, kita sebenarnya mengharapkan setiap- cadangan- cadangan projek yang dikemukakan kepada KKDW mempunyai orang kata spec projek yang lebih jelas, lebih jelas maksudnya kertas brief dia lebih jelas. Yang ini lebih boleh mempercepatkan. Kalau tidak proses pelantikan konsultan, proses menentukan jajaran termasuk pengambilan tanah dan sebagainya akan menimbulkan isu dan permasalahan yang boleh memanjangkan tempoh pelaksanaan projek berkenaan.

Namun begitu, pihak kementerian dan juga- pihak kementerian cuba bekerjasama dengan kerajaan negeri khususnya agensi teknikal bagi memastikan perkara ini dipantau ataupun dilaksanakan dengan sebaiknya. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua.