Katalog Hansard

Terima kasih, Yang Berhormat Menteri. Baru-baru ini, MCMC ada menyatakan bahawa 5G adoption hanya lebih kurang 74 percent seperti mana yang Yang Berhormat sebut tadi, walaupun liputan 5G ini telah mencapai melebihi 70 peratus, iaitu 70.2 peratus berdasarkan kepada information yang telah diberikan oleh Yang Berhormat Menteri.

Dengan pelaburan begitu tinggi oleh DNB, saya jangkakan akan tiba masanya kerajaan terpaksa melihat sustainability DNB sebagai satu entiti perniagaan. Ini adalah kerana kerajaan telah memberi jaminan kepada hampir, saya difahamkan berbilion-bilion ringgit untuk menjamin pinjaman-pinjaman yang dibuat oleh DNB. Soalan saya. Dalam keadaan yang tidak menentu ini, kerana adoption rate yang terlalu rendah, kemudian komitmen kewangan yang begitu tinggi yang digerenti oleh kerajaan, adakah Yang Berhormat merasakan perlu untuk membuka perkhidmatan 5G ini kepada syarikat kedua? Sedangkan, yang kita ada hari ini saya rasa mengambil masa yang begitu lama untuk jadi sustainable entity kepada syarikat ini.

Terima kasih, Yang Berhormat. Terima kasih, Tan Sri Yang di-Pertua. Untuk makluman Yang Berhormat, memang kalau kita lihat, salah satu daripada fokus di pihak DNB sebelum ini adalah memastikan bukan hanya kawasan-kawasan berpenduduk tetapi fokus juga kepada kawasan-kawasan perindustrian, antara lain kerana 5G paling boleh dimanfaatkan oleh syarikat-syarikat yang seperti syarikat- syarikat automotif dalam penghasilan produk-produk tertentu yang mungkin bersifat hi-tech seperti semikonduktor dan sebagainya. Tetapi, untuk tujuan penggunaan oleh rakyat, sekiranya ada keperluan dan tidak ada, saya akan panjangkan.

Untuk makluman Yang Berhormat juga, Insya-Allah pada 23 hingga 25 Oktober nanti, sekali lagi pihak SKMM akan membuka kaunter. Jadi, saya pelawa Insya-Allah sekiranya Tan Sri Yang di-Pertua benarkan nanti, 23 hingga 25 Oktober saya pelawa semua Ahli-ahli Parlimen untuk memanjangkan isu-isu. Kita akan buka kaunter SKMM di Parlimen sekali lagi.

2. Dato’ Seri Hamzah bin Zainudin [Larut] minta Perdana Menteri menyatakan inovasi baharu Ekonomi MADANI yang berbeza dengan Dasar Wawasan Kemakmuran Bersama 2030 bagi menjayakan sasaran meletakkan Malaysia di kedudukan 30 ekonomi terbesar dunia dengan mengambil kira persekitaran global serta cabaran semasa dan mendatang.

Saya telah jelaskan sebentar tadi bahawa sementara kita ada juga memanfaatkan pandangan-pandangan Bank Dunia tetapi kita juga faham bahawa ada kekangannya kerana kefahaman mereka tentang soal agama, nilai dan permasalahan tempatan itu tidak sepantas pemikir dan juga ahli-ahli ekonomi tempatan.

Keduanya, sepatutnya mana-mana negara, walaupun kita mengambil kira beberapa pandangan pakar-pakar internasional, termasuk Bank Dunia, jangan hanya menjiplak dan kemudian menjadikan ini sebagai agenda negara sepertimana yang berlaku dalam Wawasan Kemakmuran Bersama, yang juga dipakai oleh kerajaan Yang Berhormat dahulu. Itulah sebabnya mengapa kita buat anjakan. Anjakan ini saya katakan kerana berteraskan nilai.

Dalam Wawasan Kemakmuran Bersama, tidak ditekankan soal nilai. Tidak ditekan kuat tentang tata kelola, tidak ditekan kuat tentang permasalahan tempatan, umpamanya apa yang berlaku di Malaysia kerana itu hanya kerangka universal, global.

Ada baiknya tetapi kelemahannya kerana tidak memberikan penekanan tentang permasalahan semasa. Jadi, ini termasuk dalam isu yang disebut oleh Yang Berhormat Pulai dan juga sebelum itu oleh Yang Berhormat Larut tentang kos sara hidup. Dia tidak membangkitkan isu umpamanya, apakah yang kita warisi, berapa banyak hutang yang kita warisi, berapa defisit yang kita warisi. Jadi, rancangan sekarang mesti mengambil kira masalah-masalah tersebut dan dia tidak menjadi suatu permulaan daripada satu lompongan atau vacuum.

Maka, sebab itu saya masih mahu menekankan bahawa bagi Malaysia sekarang dan Insya-Allah masa depan, di kalangan generasi pelanjut, anak-anak muda, bila merangka apa- apa dasar, jangan hanya berpuas hati dengan istilah-istilah yang memukau dari acuan Barat tetapi ada kekuatan untuk memberikan takrifan dan nilai tempatan yang berakar kepada fahaman agama dan akhlak di negara kita.

3. Dato’ Sri Doris Sophia anak Brodie [Sri Aman] minta Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup menyatakan strategi dan usaha terkini pihak kementerian dalam mengawal kenaikan mendadak harga barang khususnya barang keperluan utama rakyat sejak akhir-akhir ini.

Terima kasih kepada Yang Berhormat Sri Aman di atas soalan tadi. Untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat, kerajaan ambil berat ya berkenaan dengan kenaikan harga barang dan kerajaan sentiasa cakna berkenaan dengan isu ini terutamanya kesan kepada golongan berpendapatan rendah.

Tuan Yang di-Pertua, ini merupakan satu fenomena global kerana pada hari ini di mana-mana sahaja kenaikan harga barang ini melanda pengguna di seluruh dunia termasuk negara-negara maju seperti Amerika Syarikat, Kanada, Britain dan Singapura, Indonesia dan Australia. Maksudnya Malaysia tidak terkecuali. Kita juga tahu bahawa ada beberapa punca masalah ini adalah faktor di luar kawalan kita iaitu seperti perang Ukraine dan Russia, seperti tukaran mata wang, seperti negara-negara yang ban ataupun menghalang menyekat eksport barangan makanan mereka dan sebagainya.

Jadi, apabila ada negara pengeksport yang mengenakan larangan mengeksport kerana masalah dalaman seperti climate change contohnya, perubahan cuaca dan juga kadang-kadang ada sebab politik, maka langkah sekatan eksport itu mempengaruhi harga komoditi dari negara eksport yang lain. Jadi, kesan geopolitik antarabangsa dan nilai tukaran mata wang asing yang dipengaruhi oleh mata wang Amerika memberi kesan terhadap pengeluaran dan harga barangan yang diimport. Jadi, ini satu faktor yang kita di luar kawalan kita.

Tuan Yang di-Pertua, namun begitu dari sudut dasar, kerajaan sentiasa mengambil inisiatif untuk memastikan bahawa kita lakukan yang terbaik untuk mengurangkan impak kepada rakyat-rakyat terutamanya di peringkat B40 dan M40. Jadi, kita ada beberapa strategi.

Pertamanya, seperti yang kita biasa sampaikan dalam Dewan ini berkenaan dengan kawalan harga barang. Di mana kita kawal harga barang dan kita meletakkan harga siling serta memberikan subsidi kepada beberapa harga barang-barang yang kita kawal seperti minyak masak, ayam dan telur dan sebagainya RON95, diesel, LPG dan sebagainya.

Kemudian kita juga meletakkan harga kawalan tanpa subsidi kepada gula dan minyak masak botol. Di masa yang sama, kita juga meletakkan harga maksimum pada musim perayaan.

Tuan Yang di-Pertua, Program Penyeragaman Harga juga antara strategi yang kita gunakan untuk menyeragamkan harga di mana kerajaan menanggung kos penghantaran daripada port ataupun pelabuhan kepada pelabuhan dan kawasan pedalaman.

Tuan Yang di-Pertua— izinkan saya teruskan Tuan Yang di-Pertua? Saya hendak teruskan kepada Akta Kawalan Harga dan Antipencatutan 2011 yang memberikan punca kuasa kepada kementerian untuk menyoal ataupun untuk meneliti, menyiasat berkenaan

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua.

Terima kasih Yang Berhormat Menteri atas jawapan yang saya rasa agak memuaskan.

Namun, saya ada satu lagi soalan tambahan.

Adakah pihak enforcement ataupun pihak kementerian mempunyai jadual ataupun program pemantauan yang tetap walaupun tadi Yang Berhormat Menteri ada menyebut membuat pemantauan dan sebagainya tetapi saya ingin tahu adakah program ataupun jadual pemantauan yang tetap, kerap dan komprehensif terhadap peniaga-peniaga bagi mengelakkan harga barang dijual tidak mengikut harga yang berpatutan dan sekali gus membanteras aktiviti pencatutan dan monopoli oleh sesetengah pembekal ataupun pengeluar? Terima kasih.

4. Datuk Seri Takiyuddin bin Hassan [Kota Bharu] minta Perdana Menteri menyatakan:

(a) garis masa dan langkah kerajaan dalam melaksanakan pemisahan kuasa Peguam Negara dan Pendakwa Raya; dan

(b) berapa anggaran implikasi kewangan yang diperlukan bagi melaksanakan polisi ini.

Sebagai langkah ke hadapan, pada 12 September 2023 saya telah mempengerusikan mesyuarat berkenaan usaha reformasi pengasingan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya yang bertujuan antara lain untuk mendapatkan input dan membincangkan terma rujukan serta cabaran-cabaran yang dihadapi dalam melaksanakan usaha reformasi tersebut. Mesyuarat ini dihadiri oleh beberapa Ahli-ahli Yang Berhormat termasuk dari blok pembangkang.

Sebagaimana Ahli Yang Berhormat sedia maklum, kerajaan telah bersetuju agar dua pasukan ditubuhkan bagi terus menggerakkan agenda ini secara berfasa. Mengambil kira kompleksiti dan cabaran terlibat. Fasa pertama, Pasukan Petugas Khas Kajian Komparatif sedang menjalankan kajian berdasarkan keterangan dengan izin, evidence-based research ke atas beberapa buah negara bagi meneliti dan merangka model yang paling sesuai dalam konteks Malaysia dengan mengambil kira Shawcross Principle dengan izin dan the doctrine of independent aloofness dengan izin.

Negara yang sedang dikaji mengamalkan sistem perundangan berasaskan demokrasi berparlimen yang mengamalkan sistem adversarial dan mempunyai pelbagai struktur pentadbiran iaitu Persekutuan, negeri, kesatuan dan sebagainya.

Untuk makluman Ahli Yang Berhormat, pada 10 Oktober 2023 iaitu esok, saya akan mempengerusi mesyuarat yang seterusnya untuk mendengar pembentangan hasil kajian awal berdasarkan pendekatan doctorial mengenai pelaksanaan pengasingan peranan Pendakwa Raya dan Peguam Negara di sembilan buah negara iaitu England dan Wales, India, New Zealand, Australia, Kanada, Afrika Selatan, Ireland, Kenya dan Amerika Syarikat.

Tuan Yang – Tan Sri Speaker, saya ingin juga menekankan di sini bahawa dalam fasa kedua, Pasukan Petugas Khas Teknikal bagi kajian ini akan meneliti secara komprehensif mengenai implikasi perundangan, perjawatan dan kewangan yang menyediakan laporan interim untuk dipertimbangkan Jemaah Menteri.

Untuk makluman Ahli Yang Berhormat, implikasi kewangan yang terlibat bagi melaksanakan inisiatif ini adalah tertakluk kepada model yang akan dikenal pasti berdasarkan dengan izin evidence-based research yang telah saya nyatakan sebentar tadi. Ini meliputi kos bagi perjawatan sedia ada, perjawatan baharu, fasiliti bangunan selenggara, utiliti, aset kenderaan, teknologi maklumat. Oleh yang demikian, adalah dengan izin premature untuk saya untuk menentukan implikasi kewangan yang spesifik pada peringkat ini Yang Berhormat dan akhir sekali fasa ketiga, sedikit masa Tan Sri Speaker ya.

Sesi libat urus bersama-sama dengan Kerajaan Negeri Sabah dan Sarawak serta pihak pemegang taruh termasuk agensi penguat kuasa seperti Polis Diraja Malaysia, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah, Jabatan Kastam Diraja Malaysia, Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia. Selain daripada Majlis Peguam, Persatuan Peguam Sabah, advocates and solicitors association di Sarawak, ahli-ahli akademik, pakar rujuk Perlembagaan Persekutuan akan juga diadakan oleh Pasukan Petugas Khas Teknikal dalam masa terdekat, terima kasih.

Terima kasih Yang Berhormat Menteri terutamanya kerana telah meneruskan dasar kerajaan dahulu iaitu pada tahun 2020 dan tahun 2021, kerajaan dulu telah pun mengambil dasar yang sama, pengasingan peranan AG dan juga DPP ini.

Tan Sri Yang dipertua, saya yakin Yang Berhormat Menteri aware ataupun memahami bahawa Perkara 145 berhubung dengan pelantikan Peguam Negara ini ada pindaannya tahun 1957 ia berbunyi, *“Yang di-Pertuan Agong hendaklah selepas berunding dengan Suruhanjaya Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan melantik daripada kalangan anggota Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan seorang Peguam Negara.

Yang hendaklah seorang yang berkelayakan menjadi Hakim Mahkamah Persekutuan”.* Pindaan yang berkuat kuasa 16 September 63 berbunyi, “Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Perdana Menteri melantik seorang yang layak menjadi Hakim Mahkamah Persekutuan sebagai Peguam Negara bagi Persekutuan”. Soalan saya, apabila pindaan yang hendak dibuat kerajaan sekarang ini hendak guna peruntukan yang mana? Adakah atas nasihat Suruhanjaya Perkhidmatan Kehakiman Perundangan ataupun kekal dengan pelantikan AG atas nasihat Perdana Menteri.

Kedua, adakah selepas pindaan ini dibuat, jawatan Peguam Negara ataupun Peguam Negara itu sendiri akan menjadi salah seorang ahli Kabinet Ex-Officio. Sebagaimana sekarang ini di peringkat negeri, Penasihat Undang-undang Negeri menjadi Ex-Officio EXCO di dalam Majlis Mesyuarat Kerajaan, mohon jawapan. Terima kasih.

Bukan Bosku ya, abangku. Tan Sri Speaker, sebenarnya nak melakukan pengasingan ini, saya sebut tadi tiga fasa yang kami lihat, perbezaan antara Kerajaan Perpaduan Madani ini ialah kami cakap kami buat*.

[Tepuk]* Jadi, itu sebabnya antara komitmen yang pertama ialah model negara yang kami hendak rujuk ini untuk menjawab soalan kedua daripada Yang Berhormat Kota Bharu itu ialah apa model yang kita nak tengok.

Saya bagi sebagai contoh Yang Berhormat Tan Sri Speaker, England dengan Wales mengambil masa lebih kurang lapan tahun untuk mewujudkan Director of Public Prosecution dan Crown Prosecution Service yang mengambil alih pendakwaan daripada polis. Kemudian, kalau kita tengok di Kenya pula, Director of Public Prosecution pada 2011, selepas Perlembagaan baru bagi Kenya berkuat kuasa pada 2010, Perlembagaan baru ini tersebut di digubal selepas pilihan raya Kenya pada tahun 2007.

Kalau kita tengok pula daripada negara-negara yang kita berhadapan, di Kanada Peguam Negara boleh mengeluarkan arahan berkenaan dengan permulaan pendakwaan ataupun tindakan yang khusus tetapi apa-apa arahan hendaklah secara bertulis di wartakan dan dalam Canada Gazette sebagai contoh.

Kemudian di Australia pula, Peguam Negara masih mempunyai kuasa untuk memulakan atau menamatkan pendakwaan awam dan mengambil alih pendakwaan yang dijalankan oleh pihak persendirian. Di Ireland pula, Peguam Negara masih mempunyai fungsi

di bawah beberapa undang-undang tertentu yang mana boleh dilaksanakan pendakwaan tanpa macam-macam kebenaran.

Di India pula Peguam Negara boleh dengan demi kepentingan keadilan membuat permohonan kepada Supreme Court untuk memindahkan pendengaran dan rayuan kes jenayah. Maksudnya yang saya sebut di sini, Kerajaan Perpaduan Madani tidak akan, kata orang ‘cakap hari ini, buat semalam’. Kami akan melakukan tiga fasa yang disebutkan tadi dalam jawapan saya bahawa soalannya ialah Perkara 145 yang disebut Yang Berhormat Kota Bharu tu, adakah akan dipinda? Adakah akan diberikan sebahagian daripada kuasa kepada Peguam Negara? Kita di Sabah, Sarawak sekarang, Peguam Negara kita ialah Peguam Negara negeri yang khas, mempunyai servis dia sendiri.

Kemudian pula, yang saya jawab dalam fasa ketiga ialah beberapa agensi penguat kuasa kemungkinan pada hari ini mahukan kuasa pendakwaan terhadap kuasa mereka mendakwa tersendiri. Pada hari ini, setakat ini, kuasa pendakwaan hanya tertakluk kepada Peguam Negara di bawah Perkara 145. Itu sebab, soalan yang ditanya oleh Yang Berhormat Kota Bharu ingin saya menyatakan ialah kita memang dalam perjalanan, perjalanan ini akan memakan masa.

Tetapi komitmen kita ialah apabila kita berbincang Ahli-ahli Yang Berhormat di dua- dua belah pihak akan dibawa bersama setiap tahap perbincangan untuk menunjukkan komitmen dari kerajaan ini supaya pindaan ini, perubahan ini akan dibuat secara tulus dan diberikan penekanan kepada tata kelola supaya rakyat diutamakan. Terima kasih Tan Sri Speaker.

Terima kasih Tuan Speaker. Tuan Speaker, kami semua dengar berkenaan dengan perlunya untuk kita asingkan kuasa di antara Peguam Negara dan juga Pendakwa Raya. Jadi, soal yang berbangkit di luar sana adalah apakah pentingnya dan perlunya untuk pengasingan kuasa ini? Apakah tujuannya yang secara spesifik? Apakah objektif yang kita ingin capai melalui pindaan ini?

Jadi, soalan saya kepada Menteri adalah soalan itu, apakah objektif pengasingan kuasa di antara Peguam Negara dan Pendakwa Raya dan soalan seterusnya, setelah kita membuat pindaan-pindaan ini, misal kata kalau kita lihat objektif itu adalah untuk mengelakkan daripada ada campur tangan dari sudut eksekutif dan sebagainya. Apakah mekanisme yang akan kita bawa dalam pindaan ini untuk pastikan bahawa selepas kita ada pengasingan kuasa ini Tuan Speaker, masalah yang kita ingin hapuskan itu dan elakkan itu, tidak akan berulang lagi, itulah soalan saya kepada Menteri. Terima kasih.

Terima kasih Yang Berhormat Damansara.

Sebenarnya Tan Sri Speaker, itulah yang mana kajian ini perlu kita lakukan kerana sebenarnya, soalan yang perlu kita tanya ialah adakah kuasa Peguam Negara yang ada dengan kita sekarang di bawah Perlembagaan ini mencukupi kah ataupun adakah budi bicara Peguam Negara perlu mempunyai kuasa terhad? Bererti soalannya, Damansara, adakah

Keduanya dalam kajian ini juga kita pun akan mempersoalkan, adakah isunya pelantikan ataupun adakah isunya termination, dengan izin? Kalau pelantikan itu dilihat sebagai satu proses yang dapat menjamin ketelusan, kemungkinan dalam kajian bila dibawa kepada Jemaah Menteri setelah berbincang dengan Ahli-ahli Parlimen ialah adakah kita melihat bahawa dalam aspek termination, pemberhentian itu dilakukan secara lebih terbuka seperti yang dilakukan kepada hakim-hakim kita, melalui satu proses standard kepada High Court Judge sebagai contoh.

Semua soalan-soalan ni, kita akan lakukan dalam kajian kita yang saya sebut tadi, sebab soalan yang ditanya oleh Yang Berhormat Damansara tu dan juga Kota Bharu tu memang betul. It depends on apa sebenarnya objektif yang kita hendak tengok daripada proses ini. Tetapi saya perlu menekankan di sini ialah kita tidak boleh lari bahawa akan dikenakan kos kepada negara kita, sebab dalam mana-mana negara, pengkhususan itu mewujudkan satu pendakwaan yang berkhusus. Tetapi pada sebuah negara lain di Amerika Syarikat, pendakwa raya di peringkat federal dan juga negeri-negeri, semuanya adalah orang politik yang di-voted-in, diundi oleh rakyat mereka kepada pendakwa raya tersebut.

Maknanya the Attorney General is voted by the people di Amerika Syarikat.

Isu sebuah negara yang mengamalkan demokrasi. Tetapi adakah itu kerana menilai kepada elemen demokrasi, ketelusan ataupun adakah itu menilai kepada tuntutan yang dibuat oleh rakyat, yang memilih jenis Peguam Negara yang mana? Jadi, pada setakat ini, pada hari ini, 9 Oktober. Saya memang tidak dapat menjawab semua soalan yang ditanya, sebab kita memerlukan kajian yang lebih berhati-hati supaya pindaan kalau dibuat pada perlembagaan, pindaan ini tidak akan menjadi satu sesalan kepada negara kelak. Terima kasih Tan Sri Yang di-Pertua.

Terima kasih Yang Berhormat. Pada waktu ini, pihak kerajaan dan khususnya kementerian belum lagi ada pertimbangan tentang mengenakan cop halalan thoyyiban untuk maklumat seperti Yang Berhormat maksudkan itu.

Tapi ia adalah satu perkara yang boleh dipertimbang, tapi sama ada secara teknikal ia boleh dilakukan ataupun tidak. Salah satu daripada masalah yang sering pihak SEBENARNYA.MY hadapi ialah pihak-pihak yang kononnya menawarkan bantuan RM200, RM1,000 kononnya daripada agensi kerajaan dengan laman sesawang mirip laman sesawang kerajaan.

Tapi salah satu daripada isu yang kita hadapi ialah bila ditutup satu, sebab ia hanya melibatkan coding dan penukaran kepada mungkin hosting dan sebagainya. Mereka boleh copy paste ya laman-laman web ini. Maka, satu lagi cara yang lebih baik ialah kita meningkatkan literasi digital bagi rakyat supaya bila kita lihat kononnya ada laman mesej daripada Kementerian Kewangan tapi URL yang diberikan dalam mesej itu adalah kepada laman web entah, tak nampak official langsung, tak nampak rasmi. Maka kita patut ragu-ragu syak wasangka dan tidak, tidak klik pautan itu. Tapi saya ambil maklum, kita akan pertimbangkan. Terima kasih Yang Berhormat atas cadangan itu.

Terima kasih Yang Berhormat Tan Sri.

Sebelum saya kemukakan soalan ini. Saya ingin membuat pembetulan draf yang saya hantar ke Parlimen adalah soalan berkenaan dengan apakah halangan kerajaan untuk menyahklasifikasikan perjanjian, bukan klasifikasi.

Kalau menyahklasifikasi, itu different word, classify and declassify. Saya minta soalan declassify that document. Jadi, kalau jawapan Menteri itu mesti declassify the document because it will be redundant. It is classified now. So, I want dia to be declassified.

Tuan Yang di-Pertua.

Yang Berhormat Menteri, saya percaya bahawa perjanjian antara dua negara ini akan menyeimbangkan keadaan di antara sempadan. Jadi saya pun juga yakin bahawa negara kita tidak akan menyalahgunakan apa-apa peruntukan untuk tidak berunding dengan stakeholders seperti Kerajaan Negeri Sabah sebab ini sempadan ini melibatkan Kerajaan Negeri Sabah.

Jadi apakah Yang Berhormat yakin bahawa triti ini membuat keuntungan juga kepada kedua-dua belah pihak? Terima kasih.

Terima kasih Yang Berhormat Kinabatangan. Apa juga perundingan dan perbincangan mengenai persempadanan maritim antarabangsa yang melibatkan negeri Sabah contohnya. Kita memang melibatkan Kerajaan Negeri Sabah.

Dalam proses ini untuk makluman Yang Berhormat Kinabatangan, agensi kerajaan yang terlibat di Sabah itu ialah Jabatan Tanda dan Ukur Negeri Sabah, Jabatan Peguam Negeri Sabah. Kita libatkan Sabah untuk kita mendalami berbicara putuskan soal persempadanan maritim antarabangsa yang melibatkan negeri Sabah dan pastinya insya-Allah Kerajaan Pusat akan memastikan bahawa stakeholders iaitu Kerajaan Negeri Sabah terutamanya dalam isu Ambalat ini akan sentiasa diambil kira dan juga diberi kepentingan sewajarnya.

Terima kasih Yang Berhormat Kinabatangan.

7. Tuan Syed Ibrahim bin Syed Noh [Ledang] minta Menteri Pertahanan menyatakan adakah kerajaan mempertimbangkan cadangan-cadangan pelaksanaan semula Program Latihan Khidmat Negara (PLKN) sebagai satu inisiatif di bawah Kementerian.

ini tetapi dengan templat yang baharu. Bukan kita mengikut templat yang lama yang mana PLKN yang dahulunya dilakukan ia banyak kepada summer camp Dato’ Yang di-Pertua, ya.

Akan tetapi kita nak supaya kali ini tidak berbelanja banyak tetapi ia lebih memberikan pulangan yang baik kepada modal insan yang akan menyertai PLKN ini.

Maka jawatankuasa yang telah pun dilantik tersebut telah beberapa kali memberikan pandangan kepada pihak kementerian dan kita telah minta supaya ia diubahsuai sehingga ke satu tahap di mana pihak jawatankuasa melihat bahawa penyertaan daripada peringkat sekolah itu penting. Bukan sahaja selepas sekolah tetapi di peringkat sekolah Dato’ Yang di- Pertua, apa yang kita panggil sebagai PLKN fasa satu, PLKN fasa dua di mana sudah sekolah selepas SPM, mereka masuk fasa dua dan belia-belia yang lahir daripada proses PLKN fasa dua ini disambut kelahirannya pula oleh agensi-agensi yang lain. Kalau tidak dahulu itu ia pergi sama hooray-hooray, selepas itu tak apa-apa. Jadi ia tidak ada kesinambungan kelahiran mereka ini, tidak disambut dan mereka terpinga-pinga dengan semangat yang berkobar-kobar tetapi tidak tahu nak buat apa.

Jadi ini yang sedang kita lakukan, sedang kita kaji di mana di bawah akta PLKN ini Dato’ Yang di-Pertua, cuma yang berumur 16 tahun ke atas sahaja sehingga 35 tahun.

tentera. Jadi, kurang kos Dato’ Yang di-Pertua. Kosnya amat kurang. Kalau dahulu kita berbelanja RM500 lebih juta satu tahun. Kali ini daripada kertas kerja oleh jawatankuasa Dato’ Yang di-Pertua, kita tidak akan berbelanja lebih daripada RM100 juta.

[Tepuk] Penjimatan yang baik, Dato’ Yang di-Pertua. Ini adalah wang rakyat. Kita mesti buat elok-elok tetapi yang penting hasil daripada kita punya program PLKN ini dapat menyediakan belia kita yang berkualiti, belia yang berdisiplin, belia yang cintakan negara dan belia yang telah tersedia untuk memikul tanggungjawab di dalam masyarakat Dato’ Yang di-Pertua.

negara dan yang penting ialah hasil kepada anak-anak yang kita akan latih ini. Kita akan bentangkan apa sahaja dasar-dasar, Dato’ Yang di-Pertua, kita bentangkan dan pihak kementerian tidak ada apa-apa halangan untuk kita bentangkan dalam Jawatankuasa Pilihan Parlimen untuk kita sama-sama fikirkan cara yang terbaik dan memberikan pandangan- pandangan, input daripada rakan-rakan Ahli Parlimen yang lain. Terima kasih.

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Terima kasih Yang Berhormat Menteri. Saya juga menyokong sekiranya diadakan kembali PLKN ini.

Cuma saya hendak tanya di sini, apa jadi dengan kem-kem yang kita bina dahulu? Kem PLKN ini. Sebab saya rasa banyak duit rakyat yang kita ambil untuk bina kem-kem tentera– kem- kem PLKN ini. Jadi, saya hendak tahu apa jadi dengan kem PLKN yang sedia ada.

Soalan kedua. Yang kedua, saya rasa dalam melatih, apa ini di kem latihan PLKN ini, saya rasa kita perlu menggunakan bekas-bekas tentera kerana mereka ini juga fresh daripada angkatan tentera– daripada kita gunakan angkatan tentera yang ada. Sebab banyak lagi tugas-tugas yang dia perlu jalankan. Jadi, saya rasa kita gunakan bekas-bekas tentera yang mana saya tengok ramai bekas-bekas tentera yang tidak ada kerja sekarang ini. Jadi, eloklah kita mempertimbangkan apa ini menggunakan bekas-bekas tentera. Sekian terima kasih.

Terima kasih Dato’ Yang di- Pertua, terima kasih kepada sahabat daripada Ketereh. Berkenaan dengan soalan nombor satu Ketereh bahawa apakah yang akan terjadi kepada pusat-pusat latihan yang telah didirikan oleh pihak-pihak persendirian. Dia bukannya kerajaan punya kem. Dato’ Yang di- Pertua, untuk pengetahuan, ada telah pun berkumpul dijadikan sebagai satu– apa ini kumpulan yang tuan punya pusat-pusat kem latihan ini Dato’ Yang di-Pertua, telah pun membawa kes ini ke mahkamah, Dato’ Yang di-Pertua. Jadi, saya tidak dapat hendak bagi apa sahaja jawapan dalam ini kerana biarlah mahkamah yang akan memutuskan. Apa keputusan mahkamah, kerajaan akan patuh kepada apa jua keputusan yang akan diambil oleh mahkamah.

Soalan nombor dua berkenaan dengan pelatih. Jurulatih-jurulatih PLKN yang mana kalau kita buat, diluluskan nanti dan Ahli-ahli Yang Berhormat akan masuk serta sebagai dalam Jawatankuasa Pilihan nanti. Kita menggunakan kem tentera dan tidak ada isu untuk kita menambah bilangan jurulatih kerana jurulatih yang ada di dalam khidmat angkatan tentera pun memerlukan tambahan. Tetapi bukan ada kerunsingan mengatakan kita mengguna tenaga daripada tentera yang mengawal border. Kita memang sudah ada jurulatih.

8. Dr. Siti Mastura binti Muhammad [Kepala Batas] minta Menteri Pembangunan Kerajaan Tempatan menyatakan :

(a) senarai secara terperinci projek perumahan awam yang terbengkalai di seluruh Malaysia; dan

(b) selain tindakan saman, apakah garis panduan yang boleh dibuat oleh pembeli-pembeli terhadap projek perumahan awam yang terbengkalai ini.

Terima kasih Tan Sri Speaker. Yang Berhormat Kepala Batas telah pun bertanya tentang senarai projek perumahan awam yang terbengkalai. Untuk makluman Tuan Yang di-Pertua dan Ahli-ahli Yang Berhormat, suka cita dimaklumkan sejak Kerajaan Perpaduan ditubuhkan, tiada projek perumahan awam yang terbengkalai.

Kementerian Pembangunan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) sentiasa memantau status pemajuan perumahan projek perumahan awam dan projek perumahan swasta melalui pendekatan berikut:

(a) Projek perumahan awam. Walaupun kebanyakan projek kerajaan yang dilaksanakan memenuhi tempoh penyiapan yang ditetapkan, terdapat juga projek yang dilaksanakan oleh kerajaan telah berada dalam kategori projek lewat jadual dan sakit. Namun, bagi meminimumkan projek dalam kategori ini, KPKT telah mengambil tindakan untuk memantau prestasi pelaksanaan projek perumahan Program Perumahan Rakyat (PPR) yang bermasalah selaras dengan Pekeliling Kerajaan 4.5 iaitu tatacara pengurusan projek sakit dan pelantikan kontraktor penyiap bagi projek sakit seperti berikut:

(i) projek yang mengalami kelewatan dan projek sakit akan dipantau sentiasa melalui mekanisme dalaman seperti Majlis Tindakan Pembangunan Kementerian dan Jawatankuasa Contract Coordination Panel;

(ii) penilaian dan pemantauan berkala akan dilaksanakan ke atas prestasi projek. Selain itu, pelaksanaan langkah

pemulihan atau penamatan kontrak kontraktor yang sedia ada akan dibuat sekiranya perlu;

(iii) sekiranya penamatan dibuat, jaminan bon pelaksanaan ataupun performance bond atau jaminan bayaran pendahuluan akan dirampas daripada institusi kewangan yang menjamin pelaksanaan projek tersebut dengan kadar segera atau setakat mana jumlah yang tidak dibayar balik kepada kerajaan; dan

(iv) kontraktor juga boleh dikenakan tindakan tatatertib termasuk dikenakan penalti atau di senarai hitamkan atas kegagalan memenuhi obligasi kontrak.

Selain itu, KPKT juga giat melaksanakan pemantauan secara berkala selain melaksanakan penyelarasan bersama pihak berkuasa negeri serta agensi pusat seperti Unit Penyelarasan Pelaksanaan Jabatan Perdana Menteri untuk menangani isu-isu di luar kawalan kementerian.

Kedua, ini adalah sebenarnya maklumat tambahan. Untuk projek perumahan swasta, untuk maklumat Ahli Yang Berhormat definisi bagi projek sakit dan projek terbengkalai untuk perumahan swasta adalah seperti berikut.

Makna projek sakit adalah projek yang mengalami kelewatan melebihi 30 peratus berbanding dengan kemajuan yang sepatutnya atau telah tamat tempoh perjanjian jual beli, sales and purchase agreement.

Ketiga, projek terbengkalai. Projek yang terbengkalai ini ditakrifkan sebagai projek- projek yang memenuhi kriteria berikut:

(a) projek yang tidak siap dalam atau luar tempoh perjanjian jual dan beli yang tiada sebarang aktiviti yang ketara ditapak pembinaan selama enam bulan secara berterusan;

(b) petisyen penggulungan telah didaftarkan di Mahkamah Tinggi di bawah seksyen 218 Akta Syarikat tahun 1966;

(c) syarikat diletakkan di bawah pegawai penerima dan pengurus receiver and manager; ataupun

(d) pemaju mengakui tidak berupaya secara bertulis kepada pengawal perumahan; dan

(e) disahkan projek terbengkalai oleh Menteri Pembangunan KPKT di bawah seksyen 11(1)(c) Akta 118.

Berdasarkan kepada laporan taskforce perumahan swasta sakit dan terbengkalai, sehingga 31 Ogos 2023 terdapat sebanyak 112 projek perumahan swasta bukan perumahan awam ya perumahan swasta terbengkalai melibatkan 23,912 unit rumah dan 13,854 pembeli yang terkesan sehingga 31 Ogos tahun ini. Nilai Pembangunan Kasar dengan izin Gross Development Value adalah sebanyak RM12.98 bilion. Sebagai panduan umum, bakal pembeli rumah adalah dinasihatkan untuk merujuk ke laman web ehome.kpkt.gov.my bagi menyemak sama ada pemaju atau ahli lembaga pengarah sesuatu

syarikat yang membangunkan projek perumahan sama ada terlibat dalam projek sakit atau terbengkalai.

Rakyat ataupun pembeli rumah dinasihatkan untuk lebih berhati-hati apabila membuat apa-apa transaksi pembelian rumah. Para pembeli juga boleh mengemukakan aduan rasmi kepada Jabatan Perumahan Negara apabila mengesyaki bahawa sesuatu pembangunan perumahan tersebut dijalankan tanpa mematuhi mana-mana peruntukan di bawah Akta Pemajuan Perumahan (Kawalan dan Pelesenan) Tahun 1966 agar kertas siasatan dan tindakan sewajarnya dapat dijalankan.

Untuk makluman semua, aduan juga boleh dibuat melalui sistem pengurusan aduan awam melalui kpkt.spab.gov.my ataupun SISPA. Itu sahaja. Sekian, terima kasih.

Bismillah. Terima kasih kepada menteri di atas jawapan yang komprehensif sebentar tadi. Ada dua perkara yang ingin saya utarakan dan mohon perincian daripada Yang Berhormat Menteri. Yang pertama, apakah usaha yang disebutkan sebentar tadi berkenaan dengan projek swasta penambahbaikan pihak kementerian terhadap Akta Pemajuan dan Perumahan (Kawalan dan Pelesenan) 1966 [Akta 118] sebagai langkah menangani lambakan projek-projek yang terbengkalai ataupun yang bermasalah.

Kedua, saya mohon juga kepada penjelasan Yang Berhormat Menteri berkaitan dengan model baharu penambahbaikan pelaksanaan PPAM. Sebagaimana jawapan Yang Berhormat sebelum ini kepada saya secara bertulis khususnya kepada pembeli-pembeli PPAM Konifer di Taman Permatang Sintok.

Terima kasih kepada Yang Berhormat. Ini adalah soalan khusus yang ia tidak berkaitan dengan soalan asal tapi saya akan siasat dan berikan kepada jawapan bertulis. Bagaimanapun untuk menambahbaikkan, untuk makluman Yang Berhormat KPKT melalui Jabatan Perumahan Negara...

...Telah pun mengeluarkan surat pengesahan status projek terbengkalai kepada pembeli dan yang terkesan dengan pembangunan projek perumahan swasta yang terbengkalai dengan menyarankan beberapa perkara-perkara yang berikut:

(i) pihak bank pembiaya memberikan pengurusan atau pengecualian kadar faedah dan penstrukturan semula pinjaman perumahan atau membatalkan pinjaman perumahan dan penyelesaian penuh dengan pengecualian kadar faedah;

(ii) permohonan pengeluaran simpanan kali kedua daripada Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP); dan

(iii) pembatalan pinjaman sedia ada dan peminjam diberi peluang untuk memohon pinjaman baru yang penuh seperti pinjaman kali pertama ataupun pengecualian faedah pinjaman empat peratus di sepanjang

Terima kasih Tan Sri Speaker. Terima kasih jawapan daripada Yang Berhormat Menteri. Tan Sri Speaker, tadi kita telah dengar bahawa ada penubuhan pasukan tugas-tugas khas untuk menangani projek sakit dan terbengkalai.

Apa yang kita nampak adalah beberapa bulan yang lepas memang pihak kementerian banyak turun padang ke tapak untuk menyelesaikan isu-isu terbabit.

Soalan saya adalah nombor satu, setakat ini apakah pencapaian berkenaan dengan pasukan tugas-tugas khas yang ditubuhkan sejak penubuhan kerajaan. Nombor dua, apakah langkah-langkah baharu yang bakal dicadangkan oleh pihak kementerian ataupun pasukan tugas-tugas ini untuk mengurangkan masalah yang dihadapi oleh kita. Dan juga Tan Sri Speaker, juga saya ingin tahu bahawa berkenaan dengan pemaju ataupun kontraktor yang telah pun disenaraihitamkan bagaimana kita boleh menjamin mereka yang di belakang syarikat-syarikat tersebut termasuk director, pengarah ataupun pemegang saham turut disenaraihitamkan. Terima kasih.

Terima kasih kepada Yang Berhormat Taiping yang bertanya tentang pencapaian taskforce projek perumahan swasta sakit yang terbengkalai. Pasukan tugas-tugas khas ini telah pun ditubuhkan apabila Kerajaan Perpaduan di bentuk. Setakat ini, pasukan ini dipengerusikan oleh Yang Berhormat Timbalan Menteri KPKT sendiri. Sehingga 31 Ogos 2023 tahun ini, sebanyak 256 projek perumahan sakit swasta telah berjaya diselamatkan iaitu 225 projek berjaya disiapkan sehingga mendapat Sijil Penyampaian dan Pematuhan (Certificate of Completion and Compliance (CCC) dan 31 projek lagi telah bertukar status menjadi lancar. Jumlah ini meliputi sebanyak 28,363 unit rumah dengan nilai Gross Development Value sebanyak RM23.37 bilion. Ini adalah pencapaian setakat hari ini.

Sebenarnya untuk mengelakkan masalah projek perumahan swasta yang terbengkalai, kerajaan dan hala tuju yang baru adalah menggalakkan supaya pemaju perumahan bina, baru kemudian jual, build and sell, not sell and build dengan izin. Inisiatif kerajaan dalam meningkatkan pemajuan bina kemudian jual, 10 peratus hingga 90 peratus di Semenanjung Malaysia adalah pertama kita memberikan kemudahan pengurangan bayaran deposit kepada pemaju sehingga RM200,000 ke dalam Housing Development Account (HDA).

Berbanding dengan pemaju lain yang jual baru bina, mereka perlu bayar sebanyak tiga peratus daripada kos pembinaan. Kedua, insentif yang diberikan termasuk kemudahan fast lane oleh PBT dalam urusan berkaitan dengan permohonan kebenaran merancang, pelan pembangunan dan urusan-urusan berkaitan dengan jabatan-jabatan teknikal.

Yang ketiga, diberikan pertimbangan untuk pelepasan pembinaan rumah kos rendah atau rumah mesra rakyat seperti yang disyaratkan oleh kerajaan negeri tertakluk kepada

kelulusan kerajaan negeri. Insentif yang keempat diberikan pertimbangan pengecualian sepenuhnya caj pematuhan dan caj pembangunan, fast lane untuk kelulusan kebenaran merancang, pelan bangunan dan lain-lain insentif yang dapat membantu pemaju.

[Dato’ Ramli bin Dato’ Mohd Nor (Cameron Highlands) mempengerusikan Mesyuarat] Walau bagaimanapun, perkara ini tertakluk kepada persetujuan kerajaan negeri dan pihak berkuasa tempatan. Sekian, terima kasih.

Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Sebelum saya mulakan, saya cuma hendak rakamkan ucapan tahniah buat atlet-atlet kita, atlet-atlet e- sports yang telah menyumbang dua pingat dalam Asian Games yang baru-baru ini berlangsung dalam acara Arena of Valor dan juga Dota 2. Soalan saya adalah soalan nombor sembilan.

Baik. Dalam Sukan Asia Hangzhou 2023 yang berakhir semalam, kita telah membawa pulang dua pingat menerusi e-sports. Satu pingat perak dan satu pingat gangsa. Masing-masing menerusi acara Arena of Valor dan juga Dota. Jadi terdahulu dalam Sukan SEA Kemboja 2023, Mei yang lepas Malaysia juga turut bawa pulang empat pingat iaitu dua pingat perak menerusi acara berpasukan campuran, *Attack Online 2

(AK2)* dan kategori lelaki Mobile Legends serta dua pingat gangsa menerusi kategori wanita, Mobile Legends dan juga PUBG Mobile. Jadi Kementerian Belia dan Sukan, kita sentiasa menyokong usaha untuk pembangunan bakat-bakat ini dan sebab itu, kita anjurkan banyak kejohanan-kejohanan tempatan termasuk Malaysia Esports League untuk kita cungkil lebih ramai bakat dan memastikan sentiasa ada pertandingan supaya bakat-bakat mereka ini terus diasah.

Liga-liga ini berlangsung di peringkat negeri dan juga seterusnya peringkat kebangsaan dan akhirnya akan dipertandingkan juga beberapa acara lain termasuk PUBG Mobile, eFootball Mobile dan juga Mobile Legends. Tahun ini kita pastikan kita tampilkan tiga permainan bagi siri terbuka antaranya Valorant, eFootball dan Counter-Strike.

Jadi ini semua adalah satu platform yang kompetitif supaya kita dapat memastikan kita mampu identify bakat-bakat dan juga atlet-atlet yang boleh mewakili Malaysia dalam kejohanan-kejohanan antarabangsa termasuk juga di masa akan datang mungkin seperti yang Bangi sebut di Olimpik dan mungkin dapat bawa pulang pingat-pingat yang berprestij.

Menerusi Esports Integrated (ESI), kita akan terus mengadakan kerjasama bersama dengan penerbit permainan dan penganjur acara supaya penganjuran-penganjuran yang lebih profesional dapat dibawa ke Malaysia dan juga dapat meningkatkan lagi prestasi atlet- atlet kita dan juga memberi peluang kepada lebih ramai pasukan dan juga bakat baru tempatan supaya mereka boleh menyerlah dalam sektor ini. Terima kasih.

Terima kasih Dato’ Speaker. Soalan tambahan saya, selain daripada inisiatif kerajaan, saya ucapkan terima kasih. Penggemar ataupun atlet sukan e-sports, sangat hargai. Namun, Tuan Yang di-Pertua ada dua isu juga yang perlu pihak kementerian melihat. Pertama, gaya hidup untuk atlet e- sports ini, dia terkongkong dalam satu tempat, duduk dalam tempoh yang lama menghadap

skrin, tak cukup tidur dan mengalami masalah kesihatan. Jadi apa tindakan pihak kementerian untuk bantu atlet sukan e-sports kita dalam isu itu.

Yang kedua Dato’ Speaker, yang terakhir. Ketua Pesuruhjaya SPRM dalam kenyataan 6 September 2023 menyebutkan e-sports juga terdedah kepada transaksi rasuah melalui Bitcoin yang sukar untuk dijejak oleh SPRM. Apa pandangan kementerian dalam isu ini? Terima kasih.

Terima kasih Alor Setar. Sebab itu kita bangunkan yang kita sebut tadi, National Esports Development Guideline atau NESDEG iaitu Garis Panduan Pembangunan Sukan Elektronik Kebangsaan khusus untuk kita pastikan setiap isu yang ditimbulkan tadi, boleh kita pantau dan ada mekanisme untuk kita atasi.

Dari segi kesihatan, para atlet esports kita, kita akui bahawa ada tekanan terutama sekali screen time dan sebagainya yang memberi kesan jangka pendek dan jangka panjang pada atlet-atlet kita. Dengan yang demikian, kita pastikan menerusi Teras 6 NESDEG ini, kita aplikasikan sains perubatan sukan kepada atlet-atlet ini.

Jadi, setiap kali mereka menyertai kejohanan, kita akan ada Institut Sukan Negara untuk bantu pantau tahap kesihatan mereka dan juga sebenarnya, akademi-akademi swasta, akademi-akademi independent ini, yang bebas ini, yang membangunkan atlet-atlet ini untuk dijadikan sebagai atlet yang bermain, membawa nama negara.

Mereka juga sebenarnya sudah pun sejak daripada bertahun lagi memastikan pengurusan kelab-kelab mereka ini ada nutritionist, ada pakar psikologi dan juga ada pakar kesihatan untuk memantau tahap kesihatan mereka dan ini sentiasa dititik beratkan.

Dalam soal seperti yang disebut oleh SPRM, kita akan sentiasa bekerjasama terutama sekali dengan publisher untuk memastikan mekanisme perlindungan terhadap unsur-unsur ini boleh kita bangunkan dan tentu sekali kementerian lain termasuk KKD dan sebagainya, turut mengambil perhatian terhadap apa yang telah ditimbulkan oleh SPRM tersebut. Terima kasih.

[Masa untuk Pertanyaan-pertanyaan bagi Jawab Lisan tamat]

Okay, baik. Pada 19 September yang lalu, ketika saya keluar Dewan, seorang jurufoto Yang Amat Berhormat Perdana Menteri telah mengeluarkan satu viral dalam Twitter (X) yang mana beliau mengatakan saya telah hisap vape ketika keluar Dewan. Di mana viral beliau ini telah mendapat view yang cukup mengagumkan. Lebih daripada satu juta. Malah, lebih banyak lagi daripada view Yang Amat Berhormat ke New York...

[Ketawa] Jadi, Tuan Yang di-Pertua, saya telah memberi penjelasan. Sesungguhnya saya tidak hisap vape, saya tidak merokok. Malah, saya telah beri penjelasan- kalau ada bukti 20 tahun yang lepas, the past 20 years, ada tak saya hisap rokok? Jadi saya tak pernah hisap rokok.

Jadi, cuma, surat penjelasan yang saya minta di-Pertua, pada hari ini, saya telah mendapat surat daripada Tan Sri Speaker yang mana Tan Sri Speaker menulis, “Berdasarkan semakan penilaian, saya tidak dapat mengesahkan Yang Berhormat Dato’ Sri dilihat menghisap rokok elektronik di dalam Dewan.” Oleh itu, tiada tindakan yang diambil kepada saya.

Bagi saya, saya berterima kasih tetapi ia tidak jelas. Bagi saya, saya tidak merokok, saya nak clear cut dan saya nak tahu, adakah Tan Sri Speaker telah memanggil jurufoto tersebut? Saya percaya, seorang jurufoto yang profesional, dia tidak akan ambil sekeping gambar. Apakah ada semakan melalui CCTV telah dibuat?

Jadi, bagi saya, sebab ini imej saya yang telah tercemar. Sebab tu saya kata, saya minta juga Tan Sri Speaker, jika terbukti saya tidak menghisap vape- ya, jika saya hisap vape, ambil tindakan, gantung saya, tak ada masalah. Tapi, sudah terbukti, teguran perlu diberi kepada orang-orang luar, tidak kiralah jurufoto ke ataupun yang dibenarkan masuk, jangan membuat viral. Ia merupakan satu- sebab apa kalau kita tengok dalam mengikut section 9 Houses of Parliament (Privileges Powers), berikut adalah menjadi kesalahan iaitu “(l) The publication of any false or scandalous libel or any Member touching his conduct as a Member...” Jadi, ia merupakan satu kesalahan. Jadi, saya minta Yang di-Pertua supaya memberi teguran kepada jurufoto ataupun sesiapa juga. Jangan se-simply mudah, kerana ia menyentuh maruah dan juga imej Ahli Dewan yang mulia ini. Terima kasih.

Ya. Sepatutnya Speaker ataupun Parlimen ini, instead of memberi tunjuk sebab, sebab kepada Tanah Merah untuk mempertahankan diri, Parlimen sepatutnya membuat siasatan dalaman. Parlimen ada akses kepada CCTV.

Parlimen ada physical evidence, Bentara yang duduk di sini. Sepatutnya itu disiasat. Bukan the burden of proof diletakkan di atas tanggungan Tanah Merah untuk membuktikan dia tak merokok. Dia tidak menghisap vape ketika itu.

Sepatutnya Parlimen sebelum mengeluarkan surat tunjuk sebab, minta penjelasan kepada Tanah Merah. Parlimen membuat siasatan dalaman. It’s public. Imej dia sebagai Ahli Parlimen. Tan Sri Dato’ Yang di-Pertua sepatutnya dipertahankan oleh Speaker, dan Parlimen ini.

Dato’ Yang di-Pertua, saya bangun sebagai Ketua Whip Perikatan Nasional. Saya merujuk kepada Akta 347, Akta Majlis Parlimen

(Keistimewaan dan Kuasa) 1952, Privileges and Powers.

Pihak kami memandang berat jika sekiranya pihak Parlimen tidak mengambil apa- apa tindakan yang sewajarnya sebagaimana diperuntukkan di bawah seksyen 9, pihak Parlimen boleh mengambil tindakan kepada mana-mana ahli dan juga orang luar- any other person yang melakukan kesalahan sebagaimana di senarai. Ada 14 kesalahan di bawah seksyen 9, Akta 347 ini. Salah satunya ialah (e)- (e) ini “...mencela mana-mana ahli yang datang ke Majlis dan meninggalkan Majlis”. Sekarang ini terbukti seorang jurufoto daripada Pejabat Perdana Menteri yang telah mengambil secara salah gambar ini dan di-viral-kan. Jadi persoalan di sini, adakah jurufoto Pejabat Perdana Menteri juga menjadi paparazi di dalam Parlimen ini?...

[Tepuk] Menjadi paparazi tengok siapa buat salah dengan cara yang berunsur fitnah, seditious.

Jadi, saya harap, Parlimen memberikan satu petua, adakah Parlimen akan memanggil jurufoto yang ternyata- saya difahamkan telah mengaku melakukan kesalahan ini? Jadi, ini satu perkara yang perlu diberikan perhatian. Terima kasih.

Isunya inilah. Saya nak minta supaya benda ini tidak ambil kesempatan oleh mana-mana pegawai termasuk pegawai Pejabat Perdana Menteri. Dia rasa Ketua Majlis adalah Perdana Menteri iaitu Yang Amat Berhormat Tambun.

Jadi, dia boleh sesuka hati. Ini akan mencemarkan nama baik Dewan kita yang mulia ini.

Bukan sahaja kepada Perdana Menteri, kepada Ketua Majlis, kepada semua. Tak ada lagi integriti. Tak ada lagi maruah.

Jadi, kita harap- Tanah Merah pun dia nak selesai dengan cara yang baik. Jadi, kita nak minta satu fatwa kepada pegawai-pegawai atau mana-mana pihak supaya tidak berlaku lagi perkara-perkara begini. Perlu diambil tindakan sebagai lesson learn, dengan izin, untuk kita nak jaga kemuliaan Dewan ini. Terima kasih.

Saya telah kemukakan satu usul di bawah Peraturan Mesyuarat 27 kepada Pejabat Setiausaha Dewan pada 23 September yang lepas. Sehingga kini, saya masih belum menerima apa-apa jawapan sama ada ditolak, diterima, dibahas ataupun sebaliknya. Jadi kalau mungkin bagi faedah Ahli-ahli Dewan ini, kalau perlu saya mohon izin untuk saya membaca usul itulah kalau diberikan. Terima kasih.