Katalog Hansard

Datuk Yang di-Pertua, merujuk kepada fasal 24 dan 25, pengambilgunaan dana dan formula pengeluaran. Fasal 24 mengehadkan maksud pengeluaran Kumpulan Wang Amanah Negara hanya kepada pendidikan, penjagaan kesihatan serta mitigasi dan penyesuaian perubahan iklim. Manakala fasal 25(1) menetapkan had pengeluaran tahunan maksima ialah 50 peratus daripada kadar pulangan benar jangka masa panjang yang dijangkakan.

Secara ekonomi, ini menerapkan prinsip antarabangsa seperti Norwegian Government Pension Fund Global bagi memelihara modal teras. Persoalan saya, definisi dan pengiraan kadar pulangan sebenar. Siapakah pihak yang bertanggungjawab menentukan dan mengesahkan penanda aras bagi kadar pulangan benar jangka masa panjang yang dijangka di bawah fasal 25(5) ini? Adakah ia ditentukan oleh lembaga atau Bank Negara Malaysia atau penilaian bebas juruaudit?

Yang kedua, pengecualian Dewan Rakyat di bawah fasal 25(2) yang membenarkan pengeluaran melebihi had 50 peratus tersebut sekiranya Menteri mendapatkan kelulusan Dewan Rakyat melalui usul. Adakah peruntukan ini menetapkan sebarang ambang krisis atau takrifan keadaan terdesak yang khusus bagi mengelakkan peruntukan pengecualian ini dijadikan pintu belakang pengeluaran berasaskan dorongan politik jangka masa pendek?

Dengan itu, saya mencadangkan supaya dimasukkan klausa kriteria kecemasan nasional yang lebih ketat dalam peraturan di bawah fasal 33 untuk mentakrifkan situasi di mana fasal 25(2) boleh diguna pakai, contohnya hanya semasa bencana nasional atau kemerosotan ekonomi yang sangat teruk.

Fasal 11, 12 dan 28, tadbir urus lembaga dan peranan Bank Negara Malaysia. Merujuk fasal 11, penubuhan Lembaga Kumpulan Wang Amanah Negara Diperbadankan, manakala fasal 28 membolehkan Menteri melantik, mengurus dana utama atau syor lembaga. Huraian RUU ini menjelaskan bahawa Bank Negara Malaysia akan meneruskan peranannya sebagai pengurus dana utama dalam tempoh peralihan.

Saya mendapati bahawa semua anggota lembaga dilantik oleh menteri, manakala menteri juga mempunyai kuasa meluluskan perumpukan aset strategik, membatalkan pelantikan anggota serta memberi arahan kepada lembaga. Walaupun kuasa tersebut diberikan atas kapasiti Menteri Kewangan, persepsi mengenai kebebasan institusi tetap perlu diberi perhatian. Di negara-negara yang mempunyai dana kekayaan negara bertaraf dunia seperti Norway, New Zealand dan Australia, terdapat pemisahan yang jelas antara fungsi kerajaan sebagai pembuat dasar dengan pengurus profesional yang membuat keputusan pelaburan.

Saya ingin mencadangkan supaya pada masa hadapan, kerajaan mempertimbangkan pelantikan majoriti ahli lembaga terdiri daripada individu profesional yang bebas, mempunyai kepakaran dalam pelaburan, ekonomi, kewangan dan tadbir urus korporat serta bebas daripada sebarang pengaruh politik.

Persoalan saya, pengurusan risiko dan autonomi pelaburan.

Fasal 12(1)(c) mengehendaki lembaga merangka perumpukan aset strategik untuk diluluskan oleh menteri. Sejauh manakah tahap autonomi lembaga dalam membuat keputusan pelaburan harian di bawah fasal 27 tanpa berlakunya campur tangan.

Yang kedua, kapasiti pengurusan internal. Bilakah julat tempoh sasaran kerajaan untuk mentransisikan pengurusan dana daripada Bank Negara Malaysia kepada kapasiti dalaman Kumpulan Wang Amanah Negara (Diperbadankan) sepenuhnya sebagaimana yang dikiaskan di dalam huraian rang undang-undang?

Merujuk kepada fasal 35, obligasi kerahsiaan dan ketulusan awam. Fasal 35 mengenakan kewajipan kerahsiaan yang ketat dengan penalti denda sehingga RM100,000 atau penjara sehingga tiga tahun. Sebaliknya, penubuhan entiti baharu ini perlu menyeimbangkan kerahsiaan dengan prinsip Santiago Principles bagi dana kekayaan berdaulat.

Persoalan saya, adakah laporan tahunan penyata kewangan yang diaudit di bawah Akta 240, fasal 32 serta perincian strategik asset allocations Kumpulan Wang Amanah Negara akan dibentangkan di Parlimen dan diakses secara terbuka kepada umum demi menjamin ketelusan tadbir urus?

Datuk Yang di-Pertua, pindaan dan pemerbadanan Kumpulan Wang Amanah Negara menerusi RUU Kumpulan Wang Amanah Negara 2026 ini merupakan satu langkah reformasi institusi kewangan yang amat signifikan dan wajar dipuji. Kerangka ini bukan sahaja memelihara modal asas Kumpulan Wang Amanah Negara daripada susut, tetapi memastikan hasilnya benar-benar dipulangkan untuk pembangunan modal insan, pendidikan, kesejahteraan rakyat, kesihatan dan kelangsungan alam sekitar, perubahan iklim bagi generasi akan datang.

Izinkan saya membawa firman Allah SWT dari Surah an-Nisaa', ayat 58 yang bermaksud, “Sesungguhnya Allah menyuruh kamu supaya menyerahkan segala jenis amanah kepada ahlinya. Dan apabila kamu menjalankan hukum di antara manusia, Allah menyuruh kamu menghukum dengan adil.” Harapan saya, lembaga yang bakal dilantik kelak menjalankan amanah ini dengan tahap profesional, integriti dan akauntabiliti yang tinggi demi mencapai rizab kewangan yang berkekalan bagi generasi Malaysia sekarang dan masa hadapan sebagaimana yang dihasratkan di dalam mukadimah akta ini dan saya ingin mengaitkan dengan ayat yang dibaca tadi, yang memberi peringatan bahawa setiap amanah lebih-lebih lagi amanah menguruskan harta negara wajib dilaksanakan dengan penuh integriti, ketelusan dan juga keadilan.

Dengan harapan dan cadangan pembetulan tersebut Datuk Yang di-Pertua, saya sudahi dengan menyokong. Mudah-mudahan segala usaha ini menjadi amal yang memberi manfaat kepada generasi Malaysia pada hari ini dan khususnya kepada generasi anak cucu kita di masa hadapan. Sekian, terima kasih.

Terima kasih, Yang Berhormat Datuk Yang di-Pertua kerana memberi saya peluang untuk sama-sama membahaskan Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026 yang telah dibacakan oleh Yang Berhormat Timbalan Menteri sebentar tadi.

Datuk Yang di-Pertua, saya amat menyambut baik pembentangan RUU ini yang menggantikan Akta KWAN 1998, bertujuan untuk memperketatkan tadbir urus dana kekayaan negara, mengurangkan kebergantungan tunggal kepada syarikat PETRONAS serta memastikan simpanan generasi akan datang terpelihara.

Datuk Yang di-Pertua, apabila meneliti RUU ini dan juga telah diterangkan oleh Yang Berhormat Timbalan Menteri tadi, di mana saya akan menyentuh dua aspek utama iaitu adanya sumbangan berkanun mandatori seperti yang diperuntukkan di bawah fasal 3 dan fasal 4 RUU KWAN ini.

Dengan adanya fasal ini, ia nya akan menamatkan kebergantungan hampir empat dekad kepada PETRONAS sebagai penyumbang tunggal sukarela. RUU ini mewajibkan sumbangan berkanun tahunan daripada Kerajaan Persekutuan.

Seterusnya, fasal 5 RUU ini mengadakan peruntukan bagi sumbangan lain yang boleh dibayar secara sukarela ke dalam KWAN ini.

Datuk Yang di-Pertua, seterusnya RUU ini juga memperuntukkan disiplin had pengeluaran. Ini telah diperincikan di bawah fasal 24 dan fasal 25. Fasal 25 dengan jelas menetapkan had siling pengeluaran tahunan dan sebarang pengeluaran melebihi had itu wajib mendapat kelulusan Dewan Rakyat.

Fasal 24 juga menyatakan skop kegunaan luar jangka iaitu pendidikan, penjagaan kesihatan serta mitigasi dan penyesuaian perubahan iklim. Walaupun demikian, Yang Berhormat Datuk Yang di-Pertua, saya memohon supaya akta ini diberi penambahbaikan dan kalau boleh, pindaan lanjut boleh dibuat supaya ia nya betul-betul akan mencapai objektif sebenar penubuhan.

Datuk Yang di-Pertua, saya cadangkan fasal 25 tidak perlu menetapkan had siling sebesar 50 peratus. Kes di mana trauma pengeluaran hanya RM5 bilion pada tahun 2021 yang hanya mewakili kurang daripada 10 peratus daripada 50 persen tersebut yang ditetapkan di bawah RUU ini bagi pembelian vaksin COVID-19 pada tahun 2021 sudah jelas membazirkan wang rakyat dan terus telah membuktikan kelonggaran kawal selia perlindungan khazanah negara.

Berkenaan dengan had siling tersebut, sebagai contoh Sarawak Sovereign Wealth Future Fund Ordinance 2022 dengan izin, yang menetapkan 25 persen. Kalau boleh, kita tetap rendahkan siling tersebut ke 25 persen atau rendah lagi daripada itu.

Section 8 of the Sarawak Sovereign Wealth Future Fund Ordinance 2022 dengan izin, Section 8, “the amount to be withdrawn from the Investment Fund Account for such purpose shall not exceed twenty-five percent of the credit balance in the Investment Fund Account.” 50 peratus pengeluaran dana di bawah RUU ini adalah besar dan impak pengeluaran tersebut mempunyai implikasi yang tinggi kepada dana tersebut.

Datuk Yang di-Pertua, bagi penambahbaikan kepada fasal 25 pada RUU ini, for future amendment juga dengan izin, saya cadangkan supaya menetapkan had siling pengeluaran lebih rendah seperti yang saya terangkan tadi, ke 25 peratus atau lebih rendah dan apa-apa pengeluaran haruslah dengan izin, laid on the table di Parlimen. Bukan di Dewan Rakyat sahaja. Seharusnya di institusi Parlimen yang akan merangkumi Dewan Negara.

Sekarang, kerajaan melalui Kementerian Kewangan memohon kelulusan Dewan Negara yang mulia ini untuk penggubalan RUU ini, tetapi fasal 25 hanya meminta kelulusan Dewan Rakyat. Minta penjelasan daripada Yang Berhormat Timbalan Menteri, berkenaan dengan perkara ini.

Kedua, kegunaan luar jangka di bawah fasal 24 haruslah diperketatkan lagi, di mana pengeluaran hanya boleh dibuat setelah mendapat kelulusan Parlimen sahaja dan sekiranya Parlimen digantung di bawah Akta Darurat, pengeluaran hanya boleh dibuat setelah diluluskan oleh Jemaah Menteri setelah dinasihat oleh jawatankuasa khas di Parlimen.

Datuk Yang di-Pertua, saya juga merayu supaya kerajaan membuat penambahan kepada fasal 7 dan fasal 26 berkenaan dengan kuasa Menteri. Saya cadangkan, kuasa Menteri di bawah fasal 7 dan fasal 26 ini haruslah diberikan kepada Jemaah Menteri setelah mendapat nasihat daripada satu jawatankuasa khas yang bebas, di mana ahlinya daripada golongan profesional yang bebas yang ditubuhkan.

Keputusan kolektif Jemaah Menteri atas nasihat jawatankuasa khas ini amatlah kritikal bagi memastikan akauntabiliti yang telus, bukan sekadar dengan keputusan seorang Menteri dan kementerian di bawah seliaan beliau sahaja.

Datuk Yang di-Pertua, saya cadangkan juga kuasa Menteri melantik Lembaga Pengarah di bawah fasal 11 ini haruslah diberikan kepada Jemaah Menteri, setelah dinasihatkan oleh jawatankuasa khas Parlimen. Keputusan kolektif Jemaah Menteri setelah dinasihatkan oleh jawatankuasa khas Parlimen ini juga amatlah penting untuk mengelakkan kelonggaran proses pelantikan Lembaga Pengarah KWAN nanti.

Datuk Yang di-Pertua, beberapa penambahan yang saya sebutkan ini adalah mengikut best practices di Sarawak, dengan izin. Sarawaklah satu-satunya wilayah di Malaysia yang telah menubuhkan sovereign wealth fund, full-fledged sovereign wealth fund dengan izin, di negara ini. Sejak diluluskan pada tahun 2022, hanya berusia empat tahun dan setakat April 2026...

Terima kasih Datuk Yang di-Pertua, terima kasih kepada rakan saya. Saya menyambut baik dan saya bersetuju cadangan yang diberikan bahawa kuasa Menteri ini perlu diserahkan kepada Kabinet. Saya melihat kepada seksyen 27 dalam RUU ini, secara khususnya berkaitan dengan pelaburan-pelaburan yang boleh dibuat. Ya, kita melihat 27 bahagian sub (1)(a) sehinggalah perkara (k).

Namun, satu kekhuatiran wujud dalam kuasa untuk melabur di bahagian (k) ini yang mana, dalam apa-apa pelaburan lain dengan kelulusan Menteri. Kita mempunyai seksyen 27 ini yang secara spesifik jenis-jenis pelaburan yang boleh dilakukan.

Namun, pada bahagian (k) pula menyatakan apa-apa pelaburan. Bermaksud, apa-apa jenis pelaburan pun boleh dibuat. Kita maklum bahawa cadangan-cadangan pelaburan ini boleh diberikan oleh pihak lembaga kepada Menteri, itu kita faham. Kita lihat balik kepada seksyen 11.

Seksyen 11 menunjukkan lembaga yang dilantik dan saya melihat tidak ada dinyatakan secara spesifik seorang Pengerusi, seorang Timbalan Pengerusi Kementerian Kewangan, seorang daripada Jabatan Perdana Menteri dan tidak kurang dua, tetapi tidak lebih dari empat orang yang mempunyai pengetahuan.

Bolehkah dalam bahagian 11D ini mungkin ditambah baik untuk menyatakan tidak kurang daripada dua, tetapi tidak lebih dari empat orang anggota yang mempunyai pengetahuan, pengalaman, kepakaran dalam perniagaan, pelaburan dan perbankan kewangan? Mungkin daripada contoh private sector secara spesifik, yang boleh membawa kepada kepakaran bukan sahaja daripada pihak kerajaan tetapi juga daripada pihak private sector. Kerana, seperti yang dinyatakan oleh rakan Senator saya, untuk memberi kuasa ini kepada seorang Menteri, ini adalah sangat luas dan kita lihat kepada 11— minta maaf, kepada seksyen 27 ini, walaupun kriteria ada tapi yang terakhir itu, that means it can be any other investments. So, ada sedikit di sana. Jadi mungkin sejarahlah, kita tak mahu sejarah yang lama berulang. So, mungkin ini boleh dipertimbangkan oleh pihak kementerian. Terima kasih.

Okey, saya mohon Datuk Yang di-Pertua, untuk hujah- hujah mereka tadi dimasukkan dalam ucapan saya dan saya mohon pihak Timbalan Menteri, pihak kementerian untuk merespons kepada hujah mereka tadi.

Okey seterusnya— mana saya tadi. Ha, okey. Seterusnya seperti yang contoh yang saya berikan tadi, Sarawak Sovereign Wealth Fund, yang full-fledged sovereign wealth fund di negara ini sejak diluluskan pada tahun 2022, hanya berusia empat tahun. Dan setakat April 2026, Sarawak Sovereign Wealth Fund mempunyai melebihi RM8 bilion dana berbanding dengan KWAN yang mempunyai RM23.4 bilion sejak 1988 iaitu berumur 38 tahun. Bayangkan kalau Sovereign Wealth Future Fund Sarawak ini berumur 38 tahun.

Bismillahirrahmanirrahim. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua kerana memberi izin kepada saya untuk membahaskan Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026.

Tuan Yang di-Pertua, melalui RUU ini, keutuhan nilai kumpulan dan aset KWAN sebanyak RM22.43 bilion akan diperkukuh teras dan asas berkanunnya agar memenuhi tiga matlamat utama iaitu:

(i) perkara tatakelola berkanun dan komitmen tabungan sumbangan KWAN dapat ditetapkan secara tahunan;

(ii) memelihara integriti dan urus tadbir modal dan pegangan aset strategik KWAN; dan

(iii) penubuhan Lembaga Kumpulan Wang Amanah Negara yang diperbadankan agar tadbir urus dan kawal selia tabung amanah ini lebih tersusun, berintegriti, bertatakelola, bertunjangkan amanah yang tinggi.

Tuan Yang di-Pertua, dalam akta ini, perkara sumbangan wajib asas kepada Tabung KWAN adalah dari tiga sumber utama iaitu sumbangan 0.1 peratus hasil daripada pendapatan Kerajaan Persekutuan selaras dengan Perkara 99, Perlembagaan Malaysia.

Dua— dua peratus daripada dividen tahunan keuntungan PETRONAS kepada Kerajaan Persekutuan dan dua peratus daripada hasil duti eksport yang direkod pada tahun semasa. Walaupun sumbangan yang ditetapkan asas berkanun ini hanya pada tiga sumber di seksyen 4, kita ingin mendapatkan penjelasan dari YB Menteri agar kutipan sumbangan ini selaras dengan seksyen 5, sumber wang lain perlu juga diambil perhatian.

Soalan saya, apakah elok sekiranya tiga sektor bajet pembangunan dan bekalan perolehan di sektor pendidikan, kesihatan dan perubahan iklim atau bencana alam dikenakan levi pada kadar munasabah sebagai mana CIDB yang mengutip levi pembangunan industri binaan dan TNB mengutip Tabung Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu dalam bil tenaga elektrik pengguna?

Pada pandangan saya, adalah perlu diwajibkan kepada kontraktor atau pembekal bekalan perolehan bagi sektor pendidikan, kesihatan dan perubahan iklim dan persediaan bencana kerana manfaat KWAN ini bakal digunakan ketiga sektor. Ini juga bila kita menghadapi krisis seperti RM5 bilion kumpulan wang ini diguna semasa COVID-19.

Tuan Yang di-Pertua, bagi memastikan Lembaga Kumpulan Wang Amanah Negara diperbadankan ini, beberapa aspek dalam RUU ini perlu diberi perhatian iaitu yang pertama, syarat ketat dan setiap individu yang akan dilantik menganggotai Lembaga Kumpulan Wang Amanah Negara melalui semakan dan tapisan kelayakan, pengalaman dan merit profesionalisme yang tinggi serta bebas kes rasuah dan isu-isu yang terkait dengan integriti dan salah laku jenayah.

Dua, apabila lembaga ini ditubuhkan, maka perlu ada badan kuasa melantik atau jawatankuasa bebas dalam mengawal selia tatakelola perjawatan, emolumen dan penggajian serta kenaikan pangkat atau tatatertib. Ini penting supaya tatakelola badan kuasa melantik atau perjawatan pegawai dan kakitangan amat perlu dititikberatkan dan dizahirkan secara tepat dalam jadual di bawah akta ini selaras penggunaan garis panduan badan berkanun tetapan Warta Perlembagaan dan Perkhidmatan Awam Malaysia.

Tuan Yang di-Pertua, semoga badan kuasa melantik CEO dan pegawai lembaga serta lantikan anggota Lembaga KWAN dapat dizahirkan dan ditetapkan, dibentangkan dan diwartakan di Parlimen agar integriti dan keutuhan personal yang memegang amanah wang negara terus terpelihara. Dan ini amat penting bagi mengekang silap tadbir dan kerugian aset dan risiko rugi pelaburan.

Tuan Yang di-Pertua, bila kita punya sebuah Lembaga KWAN, maka panel pelaburan dan penyertaan sebahagian Tabung KWAN, pelaburan industri negara yang berisiko rendah dan lestari perlu diberi peluang. Justeru, amat penting profil panel pelaburan perlu disertai oleh pakar ekonomi dan kumpulan rakyat profesional yang cemerlang dan berpengaruh dalam industri untuk menunjangi panel pelaburan KWAN.

Justeru, saya ingin mendapatkan penjelasan kerajaan, apakah ada usaha kerajaan melantik panel ini diwujudkan jawatankuasa khas peringkat Parlimen untuk semak imbang individu yang dicadang untuk menganggotai panel pelaburan? Saya juga ingin mendapatkan penjelasan, apakah boleh kerajaan mempertimbangkan agar KWAN diberikan keistimewaan untuk memiliki ekuiti khas di sektor IPP dan sektor yang menguntungkan negara agar Tabung KWAN ini terus diperkasa kutipan sumbangannya?

Tuan Yang di-Pertua, RUU ini bertujuan memperkukuh KWAN sebagai dana simpanan strategik negara melalui caruman yang lebih tersusun, kawalan pengeluaran yang lebih ketat serta tadbir urus yang lebih telus. Saya menyokong RUU ini atas paksi-paksi yang berikut.

Pertama, RUU ini sebagai usaha kerajaan memperkukuhkan KWAN sebagai tabung simpanan antara generasi. Hasil negara daripada sumber tidak boleh diperbaharui perlu dimanfaatkan bukan sahaja untuk generasi hari ini, tetapi juga untuk generasi akan datang selaras dengan prinsip kemampanan fizikal dan pengurusan kewangan negara yang berhemah.

Kedua, RUU ini demi memperkukuh disiplin fizikal negara. RUU ini menetapkan mekanisme yang lebih jelas berkaitan caruman dan pengeluaran, mengelakkan penggunaan dana secara sewenang-wenangnya ketika berlaku tekanan kewangan, tragedi-tragedi di luar jangka dan RUU ini sekali gus mampu meningkatkan keyakinan pelabur terhadap disiplin fizikal negara kita.

Tuan Yang di-Pertua, kita mengambil iktibar daripada KWAN pada tahun 2021. Episod pengeluaran RM5 bilion daripada KWAN pada tahun 2021 menunjukkan perlunya garis panduan yang lebih ketat dan lebih jelas. Dana amanah negara hendaklah kekal sebagai simpanan strategik dan hanya digunakan dalam keadaan yang benar-benar memenuhi syarat- syarat dan terma yang ditetapkan. RUU ini memperbaiki segala kelemahan yang wujud, segala kepincangan yang pernah berlaku melalui pengeluaran yang lebih ketat, berhemah dan lebih jelas.

Tuan Yang di-Pertua, caruman minimum 0.1 walaupun kecil, ia mewujudkan budaya simpanan negara secara konsisten. Sebarang perubahan kadar, hanya boleh dibuat melalui kelulusan Parlimen sekali gus menjamin kestabilan dasar.

Tuan Yang di-Pertua, RUU ini juga mencerminkan tadbir urus yang lebih telus.

Sehubungan itu, saya mencadangkan agar Laporan Prestasi KWAN dibentangkan setiap tahun di Parlimen untuk tujuan semak dan imbang. Selain itu juga, kita perlu memastikan audit tahunan oleh Ketua Audit Negara mendedahkan prestasi pelaburan secara berkala kepada rakyat dan mengukuhkan pemantauan terhadap risiko pelaburan.

Tuan Yang di-Pertua, kita perlu belajar amalan dan kejayaan negara-negara jiran dan negara-negara lain dalam menentukan kesinambungan dan juga menentukan ketepatan langkah dan tindakan KWAN. Kita belajar daripada amalan negara luar. Banyak negara mempunyai dana kekayaan seperti Norway dan Singapura yang berjaya membina simpanan jangka panjang. Malaysia juga perlu mengamalkan tadbir urus bertaraf antarabangsa supaya KWAN akan terus berkembang.

Justeru, saya ingin mendapatkan beberapa penjelasan— lima penjelasan utama bagi menghilangkan keraguan di kalangan rakyat jelata:

(i) apakah sasaran nilai aset KWAN dalam tempoh 10 hingga 20 tahun yang akan datang?

(ii) bagaimanakah kerajaan memastikan semua caruman dipatuhi setiap tahun?

(iii) apakah kriteria yang membolehkan pengeluaran itu dibuat dan SOP- SOP yang perlu dipatuhi?

(iv) apakah kerajaan bercadang mempelbagaikan sumber caruman selain daripada PETRONAS; dan

(v) bagaimanakah risiko pelaburan akan dipantau untuk mengelakkan risiko kerugian dan masalah-masalah yang terkait dengannya.

Selain itu, saya juga mohon mencadangkan agar diwujudkan Jawatankuasa Penasihat Pelaburan yang bebas, tetapkan semakan akta setiap lima tahun supaya akta kita sentiasa relevan dengan peredaran dan tuntutan masa. Perkenalkan laporan prestasi suku tahunan supaya pemantauan akan lebih teliti dan lebih telus. Mengguna pakai piawaian tadbir urus antarabangsa bagi dana kekayaan negara.

Tuan Yang di-Pertua, rang undang-undang ini bukan sekadar mengenai pengurusan sebuah dana amanah, tetapi mengenai tanggungjawab kita untuk memastikan kekayaan negara yang dijana hari ini terus memberi manfaat kepada generasi masa hadapan.

Kita bertanggungjawab untuk menyediakan satu peluang, ruang dan kemudahan serta kekayaan kepada generasi yang sedang menanti pada masa yang akan datang. Kegagalan kita mengurus dan berlakunya kebocoran dan ketirisan akan menyebabkan generasi masa depan akan menderita dan negara akan sengsara.

Saya mohon Yang di-Pertua untuk meminjam kata-kata keramat daripada pakar Sasterawan Negara yang mencipta sebuah puisi yang bertajuk, “Anak Muda Masa Depan.” Dalam puisi itu, ada diungkapkan perkataan ini:

*“Suatu hari nanti, kita akan melihat sekumpulan anak-anak kecil berlari, dan terus berlari dalam keadaan badannya yang penuh luka, kudis dan nanah, meraung sambil air matanya tumpah ke bumi.

Anak-anak kecil ini menuju ke pusara, kubur datuk nenek dan pemimpin-pemimpin hari ini, lalu mereka kencingkan batu-batu nisan itu sambil berkata.

Kerana kaulah ayah, kerana kaulah ibu, kerana kaulah pemimpin, yang gagal melunas tanggungjawab dengan ikhlas dan menyatakan rang undang-undang yang tidak dilaksanakan dengan jujur dan berintegriti.

Maka, kami anak-anak kecil itu menderita, hidup terbangsat di tanah air mereka sendiri.”* Ya, mungkin keadaan itu belum berlaku pada hari ini, tetapi akan berlaku akibat kegagalan pemimpin hari ini. Kekayaan negara perlu dikongsi, penuh dengan adil dan saksama. Kewangan negara perlu diperhatikan, perlu diteliti, dijaga dengan rapi seperti kepunyaan kita sendiri untuk anak-anak masa depan kita.

Terima kasih Datuk Speaker. Saya tertarik dengan perbahasan Yang Berhormat Datuk ya, bila kita katakan bahawa wang ini adalah untuk masa depan generasi kita. Dan kalau kita lihat kepada preamble-nya pun, memang tujuannya adalah untuk memastikan rizab kewangan berkekalan bagi generasi akan datang, tetapi soalan saya kepada Yang Berhormat ya.

Adakah Yang Berhormat merasakan bahawa di bawah Peruntukan 4 yang mengatakan sejumlah minimum 0.1 peratus daripada hasil tahunan Kerajaan Persekutuan, minimum dua peratus daripada dividen yang diterima daripada PETRONAS, minimum dua peratus daripada duti eksport oleh Kerajaan Persekutuan dimasukkan dalam kumpulan wang ini?

Sedangkan kita tahu bahawa kalau kita hendak memikirkan tentang rizab masa depan anak generasi muda ini, adakah ia nya memadai? Walaupun saya tahu ada minimum, tetapi cukup kah minimum tersebut dalam nilai yang begitu rendah? Barang-barang diingat juga bahawa dalam bawah seksyen 27 tersebut, tidak dinyatakan pula wang rizab ini perlu dilaburkan kepada pelaburan yang ada jaminan dan pelaburan yang ada risiko.

Sebab kadang-kadang kalau kita dah ada pelaburan untuk masa depan, kita laburkan dalam investment yang ada risiko atau risiko yang tinggi sebab tidak dihadkan. Ia nya satu hari nanti ditakdirkan berlaku sesuatu perkara, wang itu akan meleset dan tidak akan tercapai hasrat asal untuk menjadikan dia sebagai satu simpanan untuk generasi akan datang.

Jadi, memadai kah dengan peruntukan 4 ini jumlah minimum dan memadai kah tidak dimasukkan di bawah seksyen 27, pelaburan yang dikatakan selamat dan berapa peratus yang dikatakan pelaburan yang berisiko? Terima kasih. Terima kasih Datuk Speaker.

Tetapi saya mohon Yang Berhormat bertanya kepada kementerian. Berapa sebenarnya yang disumbangkan oleh pelbagai agensi tadi tu yang sebenarnya supaya kita dapat menilai sama ada mereka bermain di atas lantai begitu ataupun sebenarnya memang tinggi disumbangkan? Boleh bertanya kepada Menteri, ya?

Terima kasih Datuk Dr. Hatta dan bolehlah juga dimasukkan sebagai isi kandungan perbahasan saya bahawa berapakah peratus sebenarnya boleh diberi juga dalam Ringgit Malaysia supaya kadang-kadang bila sebut peratus itu, kita tak dapat angka yang tepat.

Tadi bila kata satu peratus berjumlah RM2 bilion, kita akan dapat satu angkat yang lebih tetap. Seperti yang saya katakan tadi bahawa kita berada di sini untuk seketika supaya kita dapat merencana satu peraturan masa depan, undang-undang masa depan untuk anak cucu kita.

Sebab itu saya ingin tegaskan kepada Menteri dan juga pada Kabinet bahawa wujudkan jawatankuasa penasihat pelaburan. Ini amat penting supaya jawatankuasa itu boleh memantau dalam kalangan pelbagai disiplin keilmuan. Ia tidak hanya orang politik, tidak hanya orang pendidikan, dia mesti dalam terutamanya orang-orang yang terlibat secara langsung dengan lapangan industri ini supaya mereka boleh memberi pemikiran yang bernas dan saya juga perlu kajian semula.

Dia ketetapan satu peratus, dua peratus, tiga peratus itu mungkin pada hari ini YB.

Menteri tetapi tidak sesuai pada masa-masa yang akan datang, pada keadaan ekonomi global yang begitu berubah, yang dia begitu orang kata sentiasa berubah. Mungkin keadaan ini perlu, bahawa dikaji semula dalam tempoh-tempoh tertentu supaya kadar ini boleh kita tingkatkan mengikut kemampuan dan juga tidak ada ruginya kita menabung...

Sikit sahaja nak mencelah. Pandangan Datuk, saya nak tanya dalam kita berjaga-jaga ini ada pemantau lah, ada audit lah, ada nak bentang di Parlimen lah tapi kita masih lagi hilang pelaburan sepertimana yang kita tahu. Jadi, adakah benda- benda macam ini akan berlaku juga selepas ini? Apa pandangan Datuk?

[Ketawa]

Terima kasih YB dan Tuan Yang di-Pertua, seingat saya dalam kehidupan ini tidak ada satu peraturan pun yang boleh menidakkan sesuatu yang tidak baik berlaku.

Kerajaan berusaha sedaya mungkin mengadakan pelbagai peraturan tetapi masih ada ketirisan kerana pokok persoalan di atas segala-galanya ini adalah iman dan diri manusia itu sendiri. Sejauh manakah peraturan itu dipatuhi, sejauh manakah keimanan untuk membendung ketirisan atau rasa kebertanggungjawaban yang tinggi? Ini akan menentukan setiap dasar yang kita buat itu akan mencapai maksudnya.

Saya tidak menolak bahawa kehilangan berbilion, berjuta dalam pelbagai agensi bukan kerana kesilapan peraturan tetapi pertama YB, yang bertanya tadi YB sahabat saya. Pertama, mungkin penguatkuasaan yang kurang, pemantauan yang kurang dan insan yang kita letakkan di tempat itu sebenarnya adalah bukan permata terpilih sebaliknya dia adalah batu yang tak memberi apa-apa makna kepada pemerintahan. Pemilihan itu penting sebab itu letakkan orangnya— dalam Islam kata letakkan orang kepada tempatnya supaya peraturan dapat kita buat dan keputusan dapat lebih tepat.

Sekiranya mereka bersifat materialistik, individualistik, mementingkan diri dan meraut— selalu kita guna perkataan “sakau”. Saya pun tak tau siapa yang sakau sebenarnya.

Selalu kata sakau sana, sakau sini, tapi siapakah yang sakau, nyatakan. Buat laporan polis.

Ini tadi satu daripada pertanyaan sahabat kita bahawa apa pun berlaku, ini boleh berlaku asal selagi mana manusia. Sebab itu Jepun sekarang tuan-tuan jual apa sahaja pun dah pakai mesin. Lagi senang.

Tak ada— selagi kita menggunakan kudrat dan pemikiran manusia, sebijak mana pun peraturan itu, sebaik mana pun peraturan itu, tetap akan berlaku kerana manusia lebih bijak daripada peraturan. Sebab itu kita tengok antara polis dan penjenayah, contohnya. Selagi banyak undang-undang penjenayah bertambah ramai sebab penjenayah itu lebih advanced pemikirannya daripada kita.

Jadi itulah Ahli-ahli Yang Berhormat, apa yang saya katakan tadi bahawa apa yang paling penting, apa pun peraturan, apa pun undang-undang, pantau kah tak pantau, yang penting diri kita perlu ada iman, takwa dan tahu hukum dosa dan pahala dan yang paling penting penjawat awam dah buat yang terbaik, itu sebabnya saya potong...

Saya rasa saya setuju bahawa perlu dilihat semula kerana seandainyalah kita berada dalam suasana nak berperang contohnya ya.

Serangan ataupun kepungan negara lain. Mungkin kita memerlukan dana ini untuk meningkatkan keupayaan pertahanan kita. Jadi, longgar itu kadang-kadang bagus. Kalau ketat sangat sampai tak boleh nak bergerak, kita akan ada dilema. Macam mana?

Ya, dari segi istilah bahasa ya, kalau kita tengok bahasa, Profesor, kalau kita kata kalau boleh itu maknanya kesantunan bahasanya lembut.

Kita ada kesantunan bahasa, budi bahasa dalam pertuturan, pengucapan. Jadi saya kata kalau boleh, tapi kalau kita nak kepastian, sebab cikgu yang bertanya tadi, kalau kita nak kepastian, kita kata wajiblah, mesti boleh ataupun perlu wajib ataupun satu istilah sahaja, wajib. Betul juga.

Selalu juga saya setuju dengan— selalunya Menteri minta diluluskan, sebutlah diluluskan dengan pindaan-pindaan yang telah dibentangkan dan dibahaskan dalam Dewan.

Jadi, itu baru dia buat pindaan, kalau tak ada, lulus buta sahaja. Jadi, kita pun tak tahu. So, Datuk Yang di-Pertua...

[Dicelah]

Oh. Had pengeluaran 50 peratus. Had pengeluaran, 50 peratus. Jadi, saya minta Menteri, beri penjelasan, adakah 50 peratus itu, bagaimana kaedah cara tak lah terlalu tinggi, tentu juga diperincikan supaya seperti mana tiga yang pertama tadi kita perincikan dalam keadaan tertentu, jawatankuasa ini mempunyai hak untuk di bawah Menteri, jawatankuasa ini mempunyai hak untuk menggunakan wang ini, bagi tujuan-tujuan apa dan tujuannya yang berikutnya itu pertahanan negara dan sebagainya.

Kalau boleh, juga diluluskan di Dewan Rakyat dan sekali gus Dewan Negara sebab kuasa itu pada Menteri kan, kuasa itu pada YB Menteri. Jadi makna YB Menteri bawalah ke dalam Dewan, tidak sahaja boleh diluluskan dalam jawatankuasa selain daripada yang tiga itu.

Okey, Datuk Yang di-Pertua...[Dicelah]

Baik. Datuk Yang di-Pertua, akhirul kalam, saya dah berikan perbidalan, juga penceritaan tentang harapan masa depan anak dan bangsa, anak Malaysia. Kegagalan kita merencana wang, kalau di rumah tangga, runtuh rumah tangga kerana duit tak dicatur dengan betul. Dalam kehidupan kita, runtuh kehidupan jika wang itu juga tidak kita guna dan kaedah yang betul sama seperti negara. Jangan biarkan masa depan kita dipertaruhkan, dengan penggunaan tanpa batas dan tanpa peraturan.

Akhirnya, rang undang-undang ini sangat penting untuk kita memastikan kekayaan negara dijana untuk hari ini dan untuk masa depan generasi yang mendatang. Dengan tadbir urus yang telus, disiplin fizikal yang kukuh dan pengawasan Parlimen yang berterusan, KWAN mampu menjadi benteng kewangan negara ketika berdepan dengan cabaran tsunami ekonomi yang tidak menentu dan di luar jangka mungkin berlaku secara tiba-tiba tanpa dipinta pada masa-masa yang akan datang.

Dengan itu, saya mohon menyokong dengan pindaan-pindaan yang perlu dinyatakan secara jelas terhadap apa yang telah dibahaskan oleh rakan-rakan saya dan saya sendiri.

Terima kasih, Datuk Yang di-Pertua.

[Tepuk]

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Kita— Yang Berhormat Dato’ Yang di-Pertua, terima kasih atas ruang yang diberikan kepada saya untuk membahas Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara atau KWAN dan atas namanya amanah, saya ingin menukilkan satu potongan ayat kalam tuhan dalam surah al-A’raf, ayat 27 yang bermaksud...

[Membaca sepotong ayat al-Quran] Maksudnya, “Wahai orang-orang yang beriman, jangan kamu mengkhianati amanah Allah dan Rasulnya dan jangan kamu mengkhianati amanah-amanah kamu sedangkan kamu mengetahui salahnya.” Dato' Yang di-Pertua, dalam bicara ini saya fikir— kita ada sedikit sahaja orang lagi masa Dato' yang akan turut berbahas. 10 orang, ada ruang untuk sedikit fleksibel dari segi masa untuk saya sempat sampai dari sudut kepentingan negara dan kepentingan negeri dalam isu perkara RUU KWAN yang kita bahaskan. Saya merujuk kepada fasal 4 (1)(b), fasal 4 (1)(c) yang mengaitkan tentang keadilan— yang saya nak sebutnya situ ialah dari sudut keadilan fiskal, saya fikir perlu didahulukan mendahului pembentukan simpanan negara.

Saya sebutkan ini kerana kerajaan tidak menuntut disiplin— kerajaan tidak boleh menuntut disiplin dalam menyimpan hasil negara, tetapi pada masa yang sama gagal memberi keyakinan bahawa hak negeri pengeluar petroleum telah disempurnakan sepenuhnya terlebih dahulu. Saya bicarakan ini sebab KWAN ini fokusnya satu persen— lima persen, lima persen— satu, dua dan dua. Dua peratus adalah sumber daripada petroleum ataupun sumber asli negara.

Saya nak sentuh juga ini dulu sebelum saya bicara yang lain Dato' Yang di-Pertua.

Sekarang, betul kita petroleum menjadi fokus utama kepada sumber dana ini, tetapi dalam dua hari yang lepas bila saya membicarakan tentang REE, Menteri menjawab dekat REE akan melintasi petroleum dan REE bakal menjadi sumber utama hasil negara.

Dan apakah REE ini juga akan dijadikan sumber yang bakal dijadikan untuk tabungan Kumpulan Wang Amanah Negara ini? Kalau itu juga akan diambil kira, tetapi dalam catatan sebutan Menteri, dia belum sebut sebab belum berlaku, tetapi dia sudah bakal berlaku. Dan apabila saya sebut kepada Yang Berhormat Menteri hari itu, Menteri menjawab, “Insya-Allah, perkara yang pernah berlaku terhadap isu petroleum, royalti petroleum tidak akan berlaku kepada REE”. Saya akan sebut semula selepas ini.

Yang keduanya, saya ingin menyentuh juga dari sudut dalam perkara yang disebut tadi, Terengganu telah menyumbang— Terengganu, Sarawak, Sabah sebelum ini, Kelantan selepasnya, menyumbang kepada kemakmuran negara hampir 50 tahun, sejak 1975, 1976, sekarang sudah tahun 2026. Kalau saya lihat sikit dari sudut sumber yang kita bicarakan ini, sumber petroleum yang kita bincang ini sedang menurun. Depositnya sedang mengecil.

Deposit apa yang sedang membesar? Deposit REE.

Dato’, sumber petroleum, minyak dan gas dalam 10 tahun menyusut daripada 700,000 tong sehari kepada 350,000 tong sehari. Petroleum telah lama menjadi penyumbang, tetapi dia bakal juga mengurang demi mengurang kerana ia merupakan sumber tenaga yang tidak boleh baharu. 2019, data akhir, petroleum menyumbangkan RM81.2 bilion iaitu 23.8 persen.

2020, sebanyak RM50.5 bilion, 15.1 persen. 2023, RM69.8 bilion, 20.6 persen. 2024, sumber petroleum RM61.8 bilion, 18.4 persen.

Tahun 2025— kalau saya tak betul fakta ini, Menteri tolong tegur. Tahun 2025, RM62.0 bilion, lebih kurang 18.3 persen. Ertinya, petrol kalau ikut jangka yang pernah beberapa tahun dulu kata kita bakal hilang dalam tempoh 30 tahun, tetapi sekarang angka itu masih terus dapat keluar. Kita doakan supaya mudah-mudahan dia akan terus keluar, terus memberi kemakmuran kepada rakyat.

Yang saya nak sebutnya ialah negara-negara yang menjadi pengeluar bahan utama yang bakal nanti mengisi tabung Kumpulan Wang Amanah Negara, ini amanah Allah, juga untuk rakyat di situ, tetapi saya ulang dulu pun dah banyak kali. Negeri inilah, negeri-negeri utama inilah negeri ini termasuk dalam kelompok negeri yang dianggap mundur; Kelantan, Terengganu, Sarawak, Sabah. Mungkin Sarawak dan Sabah dah tak mundur lagi, tetapi Terengganu masih kekal sebab hak dia masih dinafikan. Kalaulah sumber ini dimasuk ke tabung ini, tetapi hak negeri yang menjadi penyumbang kepada tabung ini tidak diambil kira, apakah itu suatu amanah? Saya sebutkan ini sebab tabung ini nama dia tabung amanah. Dia harus dilihat— dia harus amanah dan dia harus dilihat amanah.

Yang Berhormat, terima kasih. Sebenarnya saya dah masuk dalam bahagian akhir dalam ucapan saya dan saya tak akan berulanglah kalau begitu.

Saya mencadangkan supaya negeri-negeri yang menjadi pengeluar utama bahan-bahan hasil bumi utama yang bakal membekalkan kepada tabung kewangan amanah negara ini, nanti harus dimasukkan sebagai ahli lembaga di situ juga supaya hak dan kepentingan negeri terbabit perlu diambil kira.

Kalau sekarang dalam segi petroleum, saya cadangkan wakil daripada Sarawak, Sabah, Terengganu, Kelantan— ke Abun tak setuju? Masuk dalam ahli lembaga. Jangan di peringkat Federal saja sebab puncanya daripada sana.

Soalan saya kepada Menteri, bolehkah Menteri memberikan jaminan bahawa— ini perkataan “jaminan”, tapi jaminan itu bertulis dalam bentuk perakuan yang sahih semua obligasi kewangan Persekutuan terhadap negeri pengeluar petroleum mahupun produk yang saya pre-aim kan tadi? REE ini saya pre-aim dulu, tak masuk dalam penyataan di sini.

Pengeluar-pengeluar petroleum mahupun bahan-bahan yang lain nanti telah dipenuhi sepenuhnya sebelum hasil petroleum tersebut digunakan sebagai asas penyelenggaraan caruman kepada KWAN.

Saya nak sebut ini— kena lajulah Datuk.

Perkara yang kedua ini ialah kerajaan perlu memberikan komitmen pembayaran royalti petroleum pada Terengganu dan negeri-negeri yang terbabit, walaupun negeri terbabit yang lain daripada Terengganu sudah dipenuhi dua kali setahun seperti yang dijanjikan perlu disempurnakan.

Ini yang mungkin yang perlu saya kaitkan sebenarnya dari sudut kapasiti pembayaran penting, bukan sekadar pengiktirafan. Kita bercakap hak-hak negeri mesti diambil kira. Hak negeri kami ambil kira. Hak negeri diambil kira, tapi bayaran itu adalah hak. Mesti juga dibayar, bukan hak dideklarasikan sahaja. Sama juga pembayaran dua kali setahun membolehkan negeri-negeri mempunyai hak untuk merancang dan lain-lain. Ini kena dilihat secara fokus.

Banyak perkara lain, tajuk-tajuk yang saya harap Menteri boleh tengok. Negeri seperti Terengganu dan negeri-negeri pengeluar memerlukan aliran tunai yang boleh diramal. Semua ini memerlukan persefahaman negeri-negeri.

Jadual pembayaran yang tetap yang meningkatkan keyakinan pelabur. Kalau kita tak bayar, kita tak follow apa yang di janji, bukan dalam negeri sahaja kita tak diyakini. Pelabur yang nak melabur dekat kita pun tidak meyakini tindakan kita sebab kita tidak akur dengan amanah dan perakuan yang kita buat.

Mengurangkan polemik yang berulang. Polemik politik, kita tengok macam mana sekarang. Banyak benda yang sebenarnya bagus, tapi dalam polemik politik kadang-kadang mengambil kesempatan dan kepentingan untuk menafikan apa-apa yang saya sebut.

Dengan selaras dengan semangat federalisme ini, saya harapkan mudah-mudahan, insya-Allah penyatuan yang disebutkan oleh Yang Berhormat Pele tadi diambil kira. Sekurang- kurang saya kata Terengganu ada seorang, Kelantan ada seorang, Sabah ada seorang, Sarawak ada seorang. Saya harap sahabat-sahabat daripada negeri-negeri yang saya sebut, menyokong cadangan saya...

Kedah ada seorang. Sebab Kedah ada REE nanti, insya- Allah. Soalan saya pada Menteri, adakah kerajaan bersedia untuk memberi komitmen rasmi bahawa pembayaran royalti petroleum dan bahan-bahan nanti yang akan datang kepada negeri-negeri yang terbabit dibayar...

Saya amat bersetuju tapi kita terpaksa harmonikan sebab yang ada itu di peringkat atas perlembagaan. Maksud saya, boleh kita mohon KWAN ini mengambil kira keanggotaan lembaga, tetapi perkara dasar terletak dalam undang-undang yang paling tinggi negara YB.

Cuma saya dok fikir Dato’, nak buat Terengganu punya ni sumbernya daripada petroleum, tapi kalau royalti petroleum pun tak turun dengan betul, nak ambil sumber mana lagi Dato’ Haji Mustafa? Jadi, yang ni kena betulkan dulu. Jadi, sampai situ sahaja, Dato’. Saya minta maaf kerana lebih masa sebab saya fikir saya bicarakan ini mewakili bukan sekadar di peringkat negara, tetapi kepentingan negeri yang saya wakili. Terima kasih banyak-banyak.

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Terima kasih Yang di-Pertua.

Bismillahirrahmanirrahim. Assalamualaikum warahmatullahi taala wabarakatuh. Salam sejahtera, salam Malaysia MADANI. 20 minit telah kita dengar, insya-Allah saya boleh stick kepada masa sebab banyak telah diulas oleh YB-YB Senator sejak pagi tadi.

Saya menyokong sepenuhnya RUU ini, Menteri kerana tiga perkara utama. Yang pertama, sudah menjadi satu statutory mandatory tidak berdasarkan kepada discretion sahaja untuk membawa sumbangan negara dalam akaun yang besar ini. Yang kedua, sudah pastilah kita melihat bahawa sudah ada skala-skala tertentu 0.12 percent, two percent daripada PETRONAS, duty exports, sumber yang menyusut. Ini menunjukkan komitmen Kerajaan Perpaduan untuk memastikan ada contribution dalam fund yang ditubuhkan sebagai bentuk KWAN ini.

Dan menyambut baik juga bahawa pengeluaran dana ini dihadkan kepada tiga perkara yang menjadi keutamaan iaitu pendidikan, kesihatan dan perubahan iklim. Ini semua sangatlah pada hemat saya perlu di sokong dan pengeluaran setakat had 50 persen menunjukkan bahawa kerajaan memastikan bahawa penggunaan dana ini tidak diselewengkan dan mempunyai prinsip asas iaitu yang kita buat adalah spend the return but not the capital. Jangan pula kita spend capital maka return nya kita harapkan selepas ini punya government. Dan tujuan diadakan KWAN ini adalah untuk memastikan generasi 50 tahun ke hadapan, 100 tahun ke hadapan, tetapi kita nak pastikan di sini sebagai Ahli Dewan Negara empat perkara iaitu, check and balance, accountability, transparency, dengan izin, dan juga institutional independence. Baik, maka saya mulakan dengan beberapa isu yang saya boleh memberikan sebagai tambahan kepada rakan-rakan YB Senator telah pun mengusulkan.

Yang pertama, siapa sebenarnya paling berkuasa dalam Akta KWAN ini? Kalau dilihat daripada beberapa perincian seksyen 11, 7, 12, 13, 27, 24 semuanya balik kepada Menteri.

Jadi, kita risau adakah Menteri begitu besar tanggungjawab beliau walaupun ada lembaga, tetapi pada seksyen terutamanya seksyen yang bagus di sini seksyen 26, seksyen 23, seksyen 33, 34 seolah-olah memberikan kebijaksanaan kepada lembaga, tetapi bila dibaca bersama dengan beberapa seksyen yang lain, semuanya kena mendapat kelulusan Menteri.

Walaupun ada peruntukkan khas untuk mendapat syor daripada lembaga, Menteri boleh, tetapi syor itu bukan sesuatu yang highest responsibility untuk kita akur sebab syor adalah kami recommend, kami syorkan nak terima boleh, tak terima boleh.

Jadi, yang kita risau di sini adalah terlalu luas kuasa Menteri dalam KWAN ini kerana kita menghormati institusi Menteri Kewangan dan Kementerian Kewangan. Kita tidak mempertikaikan tentang integriti Menteri yang mengawal selia KWAN, tetapi kita perlu mengambil beberapa perkara yang penting terutama seperti yang termaktub dalam beberapa seksyen yang jelas tentang pelantikan lembaga dibuat oleh Menteri.

Kalau kita dilantik oleh seseorang ataupun oleh sesebuah independent, walaupun independent agency, Yang di-Pertua kita akan rasa yang lantik ini A, yang lantik aku ni B, yang lantik kita C, D, E. Secara manusia yang lumrahnya kita akan dependency, dependency appointment di situ. Bagaimana kita nak mengelakkan perkara-perkara ini daripada membuatkan keseluruhan lembaga ini akan rasa terhutang budi kepada yang melantik?

Kerana dia akan membuat kacau bilau kepada perluasan kuasa di bawah lembaga untuk menguruskan dana yang besar ini.

Kita tak nak melihat berapa banyak, berapa besar dana ini, tetapi kita nak melihat berapa transparentnya pengurusan dana KWAN ini, Yang di-Pertua. Kemudian, satu lagi kekuatan tadbir urus dan ketelusan pelaburan. Di sini juga memerlukan kuasa Menteri untuk meluluskan apa-apa permohonan daripada agensi-agensi selain daripada yang terlibat di bawah kementerian, contohnya.

Walaupun daripada negeri-negeri yang disebut oleh YB Senator sebentar tadi. Adakah tanpa kelulusan Menteri tidak boleh memohon? Sebab ada jelas peruntukan di sini mengatakan mesti melalui kelulusan Menteri, Menteri bukan lembaga. Jadi, kuasa untuk buat peraturan seksyen 33 khasnya pun kuasa Menteri atas syor lembaga. Again, saya sebut tadi dengan izin, atas syor itu bukan sesuatu yang punchier yang kita boleh rubber stamp begitu.

Dia walaupun bunyinya besar, syorkan itu berhemahnya tatabahasa bahasa Melayu ini kita ada Senator Datuk Seri Prof. Emeritus Dr. Awang Sariyan di sini. Syor, syor itu bukan sesuatu yang punctually to be followed okey.

Seterusnya, jika keseluruhan kuasa kita bundarkan, pusatkan kepada Menteri bagaimanakah kita nak memastikan bahawa kredibiliti itu sentiasa dijamin? Sebab KWAN ditubuhkan untuk memelihara, mengawal selia generasi yang akan datang supaya hinggakan embrio dalam kandungan ibu yang belum keluar pun kita dah pelihara sekarang, tetapi sekiranya kuasa terlalu luas untuk Menteri, mungkin tidak akan sampai hajat yang kita nak buat dengan suci hati ini.

Seterusnya Yang di-Pertua, prinsip fiduciary. Fiduciary ini bahasa istilah undang- undang yang sebenarnya susah kita nak letakkan satu benchmark kerana duty of care kita walaupun disebut dalam RUU ini tentang niat dan suci hatinya kita tak boleh nak kata fiduciary itu kita memang jaga betul-betullah. Tunai, cash flow pelaburan dalam KWAN ini kerana fiduciary itu dalam bahasa biasa bermaksud kita menjaga amanah di dalam KWAN ini melebihi daripada diri kita sendiri. Melebihi daripada harta yang kita ada walaupun tak banyak mana, tetapi fiduciary ini tidak ditonjolkan dengan berstruktur.

Memandangkan semuanya di bawah kuasa Menteri. Isu seterusnya adalah melapor, pelaporan status penyata kewangan, penyata pelaburan, Yang di-Pertua, seluruhnya mestilah dilaporkan kepada Menteri. Saya setuju dengan pandangan YB Senator daripada pagi dan sebentar tadi YB Senator Tuan Haji Hussin mencadangkan kenapa tidak melaporkan kepada Parlimen?

Kerana kita nak pastikan biar KWAN ini mendapat sesuatu yang kita rasa seronok nak bantu dan kita nak bantu kerajaan sekarang yang niat dia untuk menjaga kekayaan sovereign wealth supaya tidak lupus. Kalau lupus pun banyak lagi bahan-bahan mineral yang mungkin lambat dilombong, tetapi sudah pun ada dalam struktur strategik para Menteri yang dilantik untuk melihat bagaimana untuk menjaga harta kekayaan negara.

Jadi, pada pandangan saya, saya lebih menekankan kepada aspek bidang kuasa Menteri di sini melebihi sepatutnya. Tidak betul-betul menjaga sebuah amanah trust fund sebagai trusty ya. Dan kita sudah pun ada kalau saya boleh kongsi sedikit, Yang di-Pertua, kita sudah ada agensi yang sudah lebih 100 tahun iaitu Amanah Raya Malaysia. Lebih 100 tahun, tapi kita tidak termasuk, KWAN tidak termasuk Amanah Raya kerana dia ada statute yang khas.

Kita belajar daripada 100 tahun fund dan Sarawak pun sudah buat empat tahun yang lalu, tapi dalam KWAN ini saya melihat terlalu besar sangat kuasa eksekutif iaitu kuasa Menteri. Baik, apabila itu sudah pun ditonjolkan Yang di-Pertua, cadangan saya menyokong pandangan rakan-rakan YB-YB sebelum ini.

Pertama, pelaporan kepada Parlimen. Yang kedua, keanggotaan lembaga yang ditubuhkan di dalam KWAN ini patutlah tidak terhad kepada, tidak lebih daripada empat orang dan apalah salahnya jika sama ada untuk memilih satu cadangan oleh YB Peter tadi berkenaan ada satu lagi badan bebas daripada mungkin dengan izin Yang di-Pertua Dewan Negara, contoh. Dewan negara lebih essence. Tidak berpihak kepada mana-mana sama juga dengan Dewan Rakyat, tetapi Dewan Negara perlu ada satu badan bebas yang dianggotai oleh para Senator untuk memberi timbal balik, check and balance kepada Kementerian Kewangan. Satu.

Sebab dah nak tutup itu, ada empat minit lagi...

[Ketawa] Sebab saya begini. Dato’, izinkan saya sikit. Sebab, bila kita bicara tentang Norway, apa yang berlaku? Kita dulu ada Terengganu *integrity fund...

[Tidak jelas]* Petroleum sehingga tertubuhnya 1MDB. 1MDB sampai sekarang tak selesai-selesai. Menjadi hantu dalam politik negara Malaysia, tapi Norway ini, satu yang spesial. Apa yang terkait dengan masalah ini ialah masalah corruption. Di Norway ini satu yang sangat spesial. Boleh tak kita tiru? Norway adalah negara pertama dunia dari segi amalan korupsinya paling minima. Dan itu antara sebab kenapa integritinya tercapai. Apa pandangan Yang Berhormat?

Baik. Itu juga apa yang dirasai dalam jiwa saya, bila pertama kali membuat perbahasan pada Isnin lepas. Apabila mendengar pandangan Yang Berhormat, kebijaksanaan kementerian kita, tutup dengan mohon diluluskan dengan pindaan.

Saya berpandangan, inilah proses― YB ya, ini proses. Kalau kita nak mohon lagi, dimasukkan segala permohonan dan cadangan kita, itu mestilah kita pastikan janji-janji mereka dibuat selepas ini. Kerana, kekhuatirannya, dia akan membawa perjalanan itu lebih jauh ke depan. Daripada nak buat, dua tahun lagi pun tak ada— ini. Itu kita tak nak juga, YB ya.

Jadi, kita memahami proses perundangan itu. Kita memang sokong. Daripada tak ada― berapa tahun dah kita merdeka? Tak ada lagi akta yang sebegini ya untuk menjaga generasi akan datang secara diluluskan di Parlimen. Kita sokong, tapi pelaksanaan dia. Sudah tentu dalam mana-mana kodifikasi perundangan tidak akan ada akta yang cukup dan sempurna. Melainkan fahaman agama masing-masing.

Dan kita orang Islam, hanya Islam sahaja yang syumul. Dan begitu juga dengan pandangan agama-agama yang lain, tetapi dari sudut undang-undang secondary ini, walaupun dia bersifat primary, memang akan ada kelemahan dia, tetapi pada saya, YB, daripada tak ada, eloklah kita mencadangkan dia diluluskan, tetapi pihak Menteri sudah semestinya yang berada bersama kita sejak pagi tadi akan memahami aspirasi yang kita harapkan.

Perkara-perkara seperti badan bebas, keahlian daripada Parlimen, tidak kuasa Menteri sahaja tidak berhenti pada pukul 6 nanti apabila diluluskan tanpa pindaan. Kita menuntut untuk mendengar semula apakah pandangan-pandangan pindaan kita. Boleh YB share, apakah kelak, dalam tempoh enam bulan, perkara yang bagaimana akan diambil tindakan? Dan ada milestone. Adakah kami ini hanya bercakap tanpa respons, tanpa apa-apa tindakan? Kita pun tak nak.

Dan saya pasti Yang di-Pertua pun turut bersetuju dengan saya, dengan izin, kerana beliau adalah orang yang arif dalam perundangan. Kita nak apa yang kita sampaikan benar- benar menjaga kesejahteraan rakyat Malaysia.

Saya sudahi dengan wabillahi taufiq wal-hidayah. Terima kasih. Dan saya menyokong.

Terima kasih.

Bismillahirrahmanirrahim. Assalamualaikum warahmatullahi taala wabarakatuh, salam sejahtera, selamat petang. Tuan Yang di-Pertua, terima kasih kerana memberikan peluang dan ruang juga kepada saya untuk turut sama mengambil bahagian dalam perbahasan Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara (Pindaan) 2026.

Pada prinsipnya, saya menyokong kerajaan untuk memperkukuhkan Kumpulan Wang Amanah Negara (KWAN) sebagai simpanan strategik untuk manfaat bagi generasi akan datang. Namun, sokongan ini mestilah disertai dengan semangat semak dan imbang supaya setiap sen, setiap ringgit yang disimpan itu hari ini benar-benar memberi manfaat kepada generasi akan datang, kepada anak cucu kita masa akan datang.

Dato’ Yang di-Pertua― nak sebut Dato’ Setia kah Dato’ saja?

Kerajaan memaklumkan bahawa sehingga akhir 2024, aset KWAN telah mencecah sehingga RM22.43 bilion, manakala PETRONAS kekal sebagai penyumbang terbesar dengan sumbangan sukarela sebanyak RM13.5 bilion.

Kerajaan juga menyatakan bahawa pulangan purata tahunan KWAN adalah sekitar enam peratus sejak penubuhannya. Frasa lain, memperkenalkan mekanisme caruman minimum yang berkanun sebanyak 0.1 peratus serta mewajibkan sekurang-kurangnya dua peratus daripada dividen yang diterima Kerajaan Persekutuan daripada PETRONAS disalurkan ke dalam Kumpulan Wang Amanah negara ini.

Langkah ini baik kerana ia menjadikan aliran masuk dana yang lebih konsisten dan tidak lagi bergantung pada budi bicara seumpamanya.

Dato’ Yang di-Pertua, ada beberapa persoalan ataupun aspek yang perlu saya nak sebut di sini dalam kerangka semak dan imbang di dalam Dewan yang mulia ini berhubung dengan Kumpulan Wang Amanah yang kita bahaskan pada hari ini.

Yang pertamanya, berhubung dengan aspek pengeluaran dana. Dato’ Yang di-Pertua, kita masih ingat bahawa tahun 2021, sebanyak RM5 bilion telah dikeluarkan daripada Kumpulan Wang Amanah Negara, sekali gus mencetuskan perdebatan mengenai tujuan asal dana tersebut. Episod ini menunjukkan bahawa dana generasi masa depan boleh digunakan apabila tiada kawalan yang cukup ketat. Oleh itu, saya mencadangkan setiap pengeluaran melebihi jumlah tertentu hendaklah mendapat kelulusan Parlimen.

Kedua, Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen perlu diberi kuasa untuk meneliti setiap permohonan pengeluaran tersebut. Laporan penggunaan dana dibentangkan secara berkala sehingga projek selesai. Perkara yang kedua, berhubung dengan ketelusan pelaburan. Saya dimaklumkan bahawa pulangan pelaburan dijangka berasaskan strategi aset jangka panjang.

Persoalan kita ialah, berapakah peratus pelaburan berada dalam ekuiti bon aset antarabangsa dan aset domestik? Apakah penanda aras iaitu— penanda aras prestasi iaitu benchmark yang digunakan? Tanpa pendedahan yang mencukupi ini, Parlimen sukar menilai sama ada prestasi KWAN itu benar-benar kompetitif.

Sehubungan dengan itu, saya mencadangkan laporan tahunan turut memaparkan prestasi mengikut kelas aset.

Yang kedua, kos pengurusan risiko pelaburan, seterusnya pulangan sebenar selepas inflasi.

Dato’ Yang di-Pertua, perkara ketiga yang saya suka sebut di sini ialah perlindungan daripada campur tangan politik. Dana seperti ini bukan diwujudkan untuk menampung kekurangan fizikal tahunan, kita tidak mahu KWAN berubah menjadi tabung kecemasan kerajaan apabila berlaku setiap kali tekanan kewangan. Sebab itu syarat pengeluaran hendaklah di tafsir secara sempit dan hanya digunakan bagi keadaan luar biasa seperti yang diperuntukkan di dalam akta.

Perkara yang keempat, akauntabiliti kepada rakyat. Kerajaan menyatakan bahawa laporan beraudit akan dibentangkan di Parlimen pada setiap tahun dan kita sudah pasti mengalu-alukan perkara tersebut. Namun, saya juga mencadangkan laporan ini turut disiarkan pada umum melalui portal khas yang akan memaparkan jumlah aset semasa, jumlah caruman tahunan, jumlah pengeluaran, prestasi pelaburan, projek yang menerima pembiayaan.

Sehubungan dengan itu, rakyat berhak mengetahui bagaimana dana milik generasi ini diuruskan.

Dato’ Yang di-Pertua, perkara kelima iaitu kepelbagaian sumber caruman. Pada masa ini, sejarah menunjukkan pergantungan yang tinggi kepada PETRONAS. Dalam jangka panjang, kerajaan perlu meneroka sumber lain seperti hasil daripada sumber asli baharu, seperti REE, pelaburan strategik, sumbangan kerajaan negeri, agar KWAN lebih mampan dan tidak terlalu bergantung pada sesuatu sumber, satu entiti sahaja.

Dato’ Yang di-Pertua, perkara keenam yang saya akan sebutkan di sini ialah memastikan manfaat supaya ia— manfaat ini sampai kepada generasi akan datang. RUU ini memperuntukkan pengeluaran bagi pendidikan, kesihatan serta mitigasi iaitu penyesuaian perubahan iklim. Kita bersetuju— saya bersetuju, namun perlu diwujudkan juga petunjuk prestasi yang jelas. Contohnya, jika dana digunakan untuk pendidikan, apakah peningkatan pencapaian yang ingin dicapai? Jika ianya untuk kesihatan, apakah indikator yang diukur?

Dan jika bagi perubahan iklim, apakah hasil yang boleh dinilai? Tanpa KPI yang jelas, sukar untuk menilai keberkesanan penggunaan dana.

Tuan Yang di-Pertua, negara kita mempunyai dana kekayaan. Negara berjaya bukan sekadar negara yang mempunyai dana kekayaan, negara berjaya bukan sekadar kerana jumlah wang yang besar, tetapi kerana disiplin tadbir urus yang tinggi, ketelusan, akauntabiliti yang terbaik dengan konsisten.

Oleh itu, saya menyeru kerajaan supaya menjadikan Kumpulan Wang Amanah Negara ini benar-benar sebuah institusi yang bebas daripada pengaruh politik dan kekal sebagai simpanan strategik negara.

Dato’ Yang di-Pertua, saya menyokong hasrat memperkukuhkan Kumpulan Wang Amanah Negara ini. Namun, kesempatan ini saya menggesa kerajaan menerima cadangan semak dan imbang berikut:

(i) pengeluaran besar perlu mendapat kelulusan Parlimen;

(ii) pengawasan berkala oleh Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen;

(iii) pendedahan penuh prestasi pelaburan dan risiko setiap masa;

(iv) portal awam yang memaparkan laporan tahunan secara telus; dan

(v) KPI yang jelas bagi setiap pengeluaran dana.

Hanya dengan tadbir urus yang telus, disiplin fiskal yang tinggi dan pengawasan Parlimen yang berkesan, insya-Allah KWAN akan benar-benar menjadi amanah kepada generasi Malaysia pada masa akan datang. Sekian, saya pohon menyokong.

Terima kasih Dato’ Yang di- Pertua. Bismillahirrahmanirrahim. Untuk mendukung semangat Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026, saya mulakan perbicaraan berkaitan dengan bahawa RUU ini berkaitan rapat dengan strategi perancangan negara yang luhur. Dan ternyata bahawa cadangan untuk mengetengahkan RUU ini bukan sekadar suatu upaya lahiriah, akan juga merupakan suatu yang memenuhi tuntutan agama.

Terima kasih Yang Berhormat Dato’ Setia, Yang di- Pertua kerana memberi saya peluang untuk mengambil bahagian dalam perbahasan Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara (KWAN) 2026 di Dewan yang mulia ini.

Saya mengalu-alukan usaha kerajaan untuk memperkukuh tadbir urus KWAN bagi memastikan rizab kewangan negara terpelihara dan terjamin menerusi simpanan antara generasi yang mampan.

Walau bagaimanapun, saya ingin membangkitkan tiga isu yang memerlukan perhatian daripada pihak kerajaan. Pertama, RUU ini memberikan kuasa yang besar kepada cabang eksekutif dari segi pengurusan serta tadbir urus KWAN. Di antaranya termasuk melantik ahli lembaga dan pengurus dana utama serta memberi kebenaran untuk menumpukan penubuhan syarikat pelaburan.

Fasal 7 mewajibkan KWAN untuk mengemukakan laporan dan penyata kewangan hanya kepada Menteri Kewangan. Dengan itu, saya berpendapat bahawa kuasa Menteri mestilah diimbangi dengan mekanisme semak dan imbang mendahului peranan Parlimen untuk memastikan kuasa Menteri dilaksanakan secara terus dan berakauntabiliti.

Dato’ Setia Yang di-Pertua, saya ingin mencadangkan untuk mewajibkan laporan dan penyata kewangan dibentangkan secara terus kepada Parlimen. Di samping itu, proses pelantikan ahli lembaga atau jawatan penting KWAN perlu melibatkan penelitian oleh Jawatankuasa Pilihan Parlimen bagi memastikan ketelusan, integriti dan akauntabiliti perlu disahkan atau diperkenalkan.

Saya ingin menegaskan bahawa keperluan kelulusan Dewan Rakyat bagi pengeluaran melebihi had yang ditetapkan adalah langkah yang baik, memastikan ketelusan dan semak imbang perbelanjaan rizab negara. Dengan itu, mekanisme semak dan imbang mesti dipatuhi bagi memastikan setiap keluaran dana KWAN diteliti demi pematuhan peruntukan RUU ini.

Kedua, saya ingin menyentuh peruntukan aset strategik. Memandangkan KWAN merupakan dana simpanan jangka panjang, maka pengeluaran turun naik pulangan KWAN adalah penting untuk memastikan kestabilan nilai prinsipal kesinambungan antara generasi dan urusan risiko pelaburan yang berhemah.

Oleh itu, saya ingin menegaskan peruntukan aset strategik yang berpandukan perlindungan nilai prinsipal dengan mempelbagaikan portfolio dan mematuhi ambang risiko yang ditetapkan.

Untuk memastikan ketelusan tadbir urus dana dan kebertanggungjawab tentukan. Aset strategik, saya mencadangkan untuk mewajibkan penerbitan peruntukan aset strategik perlu umum secara terbuka. Dibentangkan di Parlimen dan diauditkan. Ini memastikan integriti kewangan dan mengelakkan sebarang ketirisan.

Ketiga, mengenai peruntukan pengeluaran di bawah fasal 24 yang membenarkan pengeluaran dihadkan kepada tiga sektor utama iaitu pendidikan, kesihatan dan perubahan iklim. Pada hemat saya, pengeluaran dana di bawah fasal 24 perlu dihadkan kepada keadaan luar biasa atau terdesak adalah bernas.

Memandangkan tiga faktor utama tersebut sudah mempunyai peruntukan bajet tahunan yang khusus menerusi peruntukan perbelanjaan mengurus dan pembangunan.

Khasnya bagi perbelanjaan sektor pendidikan bersifat pelaburan modal insan jangka panjang yang menuntut perancangan strategik dan peruntukan belanjawan berterusan berbanding keperluan kecemasan serta tindak balas yang reaktif seperti krisis kesihatan dan bencana alam sekitar.

Justeru, saya ingin mendapatkan jaminan daripada Yang Berhormat Menteri bahawa sebarang bentuk pengeluaran atau pelan mitigasi tidak akan dijadikan sebagai kaedah atau mekanisme pembiayaan yang bersifat rutin.

Kesimpulannya, saya mohon menyokong pembaharuan menyeluruh dalam RUU ini untuk memastikan tadbir urus yang lebih kukuh, disiplin fiskal dan daya tahan kewangan negara demi menjamin kesejahteraan generasi masa depan. Sekian, terima kasih Dato’ Setia Yang di-Pertua.

Salam Malaysia MADANI, salam perpaduan dan salam segulai sejalai. Terima kasih Dato’ Yang di-Pertua kerana memberi saya peluang untuk menyokong Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026.

Pertama sekali saya ingin mengucapkan tahniah dan syabas kepada Kementerian Kewangan Kerajaan MADANI kerana membentangkan rang undang-undang ini yang saya lihat sebagai satu reformasi penting dalam memperkukuh kedudukan fiskal negara untuk jangka panjang.

Saya juga mengucapkan tahniah dan terima kasih kepada pegawai-pegawai termasuk Timbalan Menteri Kewangan dan pihak Bank Negara Malaysia yang telah mengadakan libat urus bersama kami sebagai Jawatankuasa Pilihan Khas (JKPK) Semakan Undang-undang Dewan Negara pada 22 Julai yang lepas berkaitan perkara ini.

Matlamat akta ini amat jelas, iaitu untuk memastikan Malaysia mempunyai rizab kewangan yang berkekalan demi manfaat generasi hari ini dan juga generasi yang akan datang melalui tadbir urus yang lebih kukuh, sumbangan yang lebih tersusun dan juga pelaburan yang profesional.

Tuan Yang di-Pertua, saya tertarik apabila membaca bahawa mulai sekarang sumbangan kepada kumpulan wang ini bukan lagi bergantung pada sumbangan sukarela semata-mata, tetapi diwajibkan melalui undang-undang termasuk sumbangan minimum daripada hasil Kerajaan Persekutuan, dividen PETRONAS dan duti eksport sumber menyusut.

Ini merupakan satu pembaharuan yang amat baik.

Untuk itu saya pun ingin bertanya kepada kerajaan bahawa sama ada kerajaan mengundang pihak yang, syarikat swasta terutamanya mereka yang billionaire, millionaire untuk menyumbang kepada tabung ini kerana ini juga akan melibatkan generasi anak, cucu, cicit mereka juga.

Saya percaya bahawa di bawah kepimpinan Dato' Seri Anwar Ibrahim melalui pendekatan Malaysia MADANI, kerajaan yang sedang berusaha memperkukuh tadbir urus, meningkatkan ketelusan dan membanteras ketirisan, inilah asas yang paling penting dana kekayaan negara tidak akan berkembang jika tidak ditadbir urus dengan baik, tetapi apabila pentadbiran bersih diwujudkan, apabila integriti diperkukuhkan, apabila pelaburan dibuat secara profesional, maka saya sangat percaya dana ini mampu berkembang dengan lebih berkesan, dengan lebih pesat lagi.

Saya ingin menyatakan dengan penuh keyakinan bahawa jika pentadbiran bersih seperti ini dapat dikekalkan secara konsisten, jika negara dipimpin oleh pemimpin yang berkualiti, berintegriti dan berwawasan, saya amat yakin Kumpulan Wang Amanah Negara ini akan meningkat dengan sangat ketara dalam tempoh lima ke 10 tahun ataupun 20 tahun akan datang.

Sebelum saya mengakhiri ucapan saya, saya ingin mengemukakan beberapa persoalan kepada Yang Berhormat Timbalan Menteri. Pertama, adakah kerajaan mempunyai sasaran aset Kumpulan Wang Amanah dalam tempoh lima, 10, 20 tahun akan datang? Yang kedua, adakah kerajaan bercadang untuk menambah lagi sumber sumbangan daripada dana selain PETRONAS dan juga hasil sumber menyusut supaya pertumbuhan lebih pantas.

Inilah yang saya katakan tadi bukan sahaja GLC, tetapi juga swasta yang kaya raya.

Adakah kerajaan juga bercadang membentangkan laporan prestasi pelaburan ini secara berskala di Parlimen untuk memastikan ketelusan dan keyakinan rakyat?

Tuan Yang di-Pertua, rang undang-undang ini bukan sekadar menubuhkan sebuah dana, ia sebenarnya membina harapan. Harapan bahawa kekayaan negara hari ini tidak akan habis digunakan oleh generasi kita semata-mata, sebaliknya diwariskan kepada anak cucu kita. Marilah kita menjadikan negara kita seperti Norway sebagai sumber inspirasi, bukan sebagai alasan untuk tidak berasa rendah diri.

Tuan Yang di-Pertua, izinkan saya mengingatkan Dewan ini, kekayaan sumber semata-mata tidak menjamin kejayaan sesebuah negara. Kalau kita mempunyai pemimpin yang amanah, berintegriti, God willing dengan izin Kumpulan Wang Amanah Negara akan berkembang dengan baik dari tahun ke tahun, tetapi sebaliknya, jika pemimpin tidak amanah, menyalahgunakan kuasa, saya percaya hasil tidak akan bertambah seperti yang kita harap- harapkan dan boleh menyusut sedikit demi sedikit.

Inilah yang sebenarnya kerisauan kita demi masa depan anak cucu cicit kita. Saya percaya jika kita berjaya mengekalkan pentadbiran yang baik dan berintegriti, kita akan berjaya seperti negara lain juga. Dengan ini Dato' Yang di-Pertua, saya menyokong Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026. Terima kasih.

Tak perasan. Okey Terima kasih Dato' Yang di-Pertua.

Orang tua-tua ada mengatakan sikit-sikit, lama-lama jadi bukit. Jadi inilah yang Kerajaan Malaysia nak buat, menyimpan dan akhirnya menjadi bukit. Baguslah dan kita tak mahu yang gunung itu menjadi bukit, dia pelan turun, turun dan akhirnya kita dah tak ada apa.

Okey, untuk Kumpulan Wang Amanah Negara ini kita alhamdulillah kita ada sumber yang akan masuk dalam akaun itu dan ada juga yang kita akan belanjakan. Ada juga pengawalnya, pegawainya dan ada juga disiplinnya. Ini satu pakej yang lengkap untuk kita bawa ke generasi yang akan datang.

Okey, kita bayangkan 100 tahun lagi, tahun 2126, kita ni semua dah tak ada dah. Betul tak? Tak taulah yang ada lagi, tapi tahun 2126 ini kita semua dah tak ada. Kereta kita pun tak ada, orang rumah kita tak ada, semua tak ada tapi yang ada akhirnya ialah ini Kumpulan Wang Amanah Negara ini, sesuatu yang difikirkan amat baik untuk generasi akan datang, sesuatu yang akan ditinggalkanlah.

Okey, jadi hari ini saya menyokong rang undang-undang ini. Pada prinsipnya saya menyokong hasrat kerajaan memperkukuhkan Kumpulan Wang Amanah Negara. Penubuhan KWAN pada tahun 1988 adalah suatu langkah yang berpandangan jauh bagi memastikan hasil dari sumber asli yang semakin menyusut dapat diwariskan kepada generasi akan datang.

Hari ini, selepas empat dekad kerajaan mencadangkan pembaharuan yang besar melalui penubuhan KWAN diperbadankan. Penetapan sumber secara berkanun dan mekanisme tadbir urus yang lebih tersusun. Namun Tuan Yang di-Pertua, apabila kita membincangkan Dana Amanah Negara yang bakal menguruskan aset berbilion Ringgit, kita bukan sekadar membincangkan soal kewangan. Kita sedang menentukan masa depan generasi akan datang terutama mengenai kadar caruman minimum.

RUU ini menetapkan sekurang-kurangnya 0.1 peratus daripada hasil tahunan Kerajaan Persekutuan dimasukkan ke dalam Kumpulan Wang Amanah ini. Persoalannya, adakah kadar ini benar-benar mencukupi? Jika dibandingkan dengan dana kekayaan negara ini beberapa negara lain, hari ini saya banyak dengar pasal Norwaylah, hebatnya Norway ini. Kadar ini agak konservatif.

Saya berharap kerajaan mempunyai unjuran yang jelas tentang berapakah nilai aset Kumpulan Wang Amanah Negara ini dalam tempoh 10, 20 atau 30 tahun akan datang berdasarkan kadar caruman tersebut. Sekiranya sasaran ini terlalu rendah, maka matlamat membina kekayaan antara generasi mungkin akan sukar dicapai.

Kedua, kebebasan lembaga pengarah. Lembaga KWAN akan membuat keputusan perlembagaan yang besar. Oleh itu, proses pelantikannya mestilah telus, bebas dan berasaskan merit. Saya mencadangkan supaya calon-calon lembaga diteliti oleh Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen sebelum dilantik bagi memastikan hanya individu yang mempunyai pengalaman dalam ekonomi, kewangan, pelaburan dan pengurusan risiko diberi amanah mengurus dana negara.

Ketiga, ketelusan pelaburan. Rakyat bukan sahaja ingin mengetahui jumlah keuntungan, tapi juga ingin mengetahui bagaimana keuntungan itu diperolehi. Adakah Kumpulan Wang Amanah ini akan menerbitkan polisi pelaburan? Adakah rakyat boleh mengetahui pecahan pelaburan dalam ekuiti, bon, hartanah, infrastruktur dan aset luar negara.

Ketelusan seperti ini akan meningkatkan keyakinan rakyat terhadap pengurusan dana.

Keempat, pengurusan risiko. Dalam dunia hari ini, pasaran kewangan sangat tidak menentu. Perang perdagangan, konflik geopolitik, inflasi dan turun naik kadar faedah boleh memberi kesan besar kepada pulangan pelaburan. Adakah Kumpulan Wang Amanah ini mempunyai rangka kerja pengurusan risiko yang setanding dengan dana pelaburan antarabangsa? Saya berharap nanti Menteri dapat menjelaskan perkara ini.

Kelima, skop penggunaan dana. RUU ini mengehadkan penggunaan dana kepada pendidikan, penjagaan kesihatan juga mitigasi perubahan iklim. Ketiga sektor ini sememangnya sangat penting. Namun, bagaimanakah sekiranya negara berhadapan dengan cabaran baru seperti keselamatan makanan, keselamatan air, kecerdasan buatan atau keselamatan siber. Apakah kerajaan bercadang menyemak skop penggunaan dana secara berkala agar selari dengan keperluan negara?

Keenam, perlindungan daripada campur tangan politik. Dana amanah ini tidak boleh dijadikan alat memenuhi kepentingan politik jangka pendek. Keputusan pelaburan mesti dibuat secara profesional, bebas daripada sebarang tekanan politik. Inilah asas kepada kejayaan mana-mana dana kejayaan di seluruh dunia. Semoga kita dapat dihindarkan dengan kesilapan dalam pelaburan yang akhirnya merugikan negara seperti mana yang dah berlaku sebelum- sebelum ini.

Berikutnya ialah akauntabiliti kepada Parlimen. Saya mengalu-alukan cadangan supaya laporan tahunan dibentangkan di kedua-dua di Dewan Rakyat dan juga Dewan Negara. Namun saya berpendapat, laporan tahunan saja tidak mencukupi. Laporan prestasi secara berkala juga wajar dibentangkan supaya Ahli Parlimen dapat menilai prestasi sebenar Kumpulan Wang Amanah ini dari semasa ke semasa.

Berikutnya ialah kos pengurusan. RUU ini juga perlu memastikan kos pengurusan dana sentiasa berada pada tahap yang munasabah. Pulangan yang tinggi tidak memberi makna sekiranya sebahagian besar keuntungan digunakan untuk membayar yuran pengurusan dan kos pentadbiran.

Berikutnya ialah pembangunan modal insan. Sekiranya pendidikan menjadi antara tujuan utama Kumpulan Wang Amanah ini, saya berharap sebahagian manfaat dana ini dapat digunakan untuk memperkukuhkan penyelidikan universiti, latihan TVET, pembangunan teknologi strategik serta biasiswa dalam bidang kritikal seperti kecerdasan buatan, semikonduktor, tenaga hijau dan bioteknologi. Pelaburan terbaik sesebuah negara ialah pelaburan terhadap rakyatnya sendiri.

Berikutnya ialah kita minta, saya mencadangkan supaya RUU ini dimasukkan peruntukan supaya keberkesanan Kumpulan Wang Amanah ini disemak setiap lima tahun oleh Parlimen. Langkah ini penting bagi memastikan dasar pelaburan, tadbir urus dan objektif dana sentiasa relevan dengan perubahan ekonomi dunia.

Tuan Yang di-Pertua, saya ingin mengakhiri perbahasan ini dengan satu persoalan.

Apakah yang akan kita wariskan kepada anak cucu kita apabila hasil petroleum dan sumber asli negara semakin berkurangan? Jika jawapannya ialah sebuah Kumpulan Wang Amanah Negara yang kukuh, telus dan secara profesional, maka RUU ini mestilah dibina atas prinsip integriti, akauntabiliti dan tadbir urus yang terbaik.

Kita tidak mahu lagi mengulangi kesilapan lalu dalam pengurusan dana awam.

Sebaliknya, kita mahu meninggalkan legasi yang akan dikenang sebagai keputusan yang berjaya melindungi kekayaan negara untuk generasi akan datang. Dengan penambahbaikan yang saya cadangkan, saya yakin Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026 akan menjadi antara pembaharuan institusi yang paling penting dalam sejarah kewangan negara. Sekian, terima kasih. Saya menyokong rang undang-undang ini. Terima kasih.

Salam sejahtera dan salam Malaysia MADANI. Terima kasih diucapkan kepada Tuan Yang di-Pertua Dewan di atas ruang dan peluang yang diberikan untuk membahaskan Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara (KWAN) 2026 bagi menggantikan Akta Kumpulan Wang Amanah Negara 1988 [Akta 339]. RUU KWAN 2026 mempunyai hala tuju yang jelas iaitu bagi memperkukuh pengurusan rizab simpanan kewangan negara secara mampan demi memberi manfaat kepada generasi yang akan datang.

Kita tidak boleh bergantung kepada PETRONAS semata-mata untuk menyumbang kepada dana ini memandangkan sumber asli kita menyusut setiap tahun. Kita harus mengembangkan strategi diversifikasi perolehan sumber dana menerusi pelbagai bidang pelaburan bagi memastikan sumber pendapatan yang berterusan dan stabil demi faedah negara. Berdasarkan laporan tahunan dan penyata kewangan KWAN 2024 yang telah diaudit, yang telah dibentangkan kepada Parlimen, kedudukan terkini aset KWAN telah mencecah RM22.44 bilion.

Tuan Yang di-Pertua, merujuk kepada Bahagian II, fasal 5(a) hendaklah dibayar dari semasa ke semasa ke dalam Kumpulan Wang. Apa-apa sumbangan sebagaimana yang dibuat oleh mana-mana kerajaan negeri di Malaysia yang mendapat apa-apa bentuk royalti daripada pengeksploitasian petroleum atau sumber menyusut yang lain.

Persoalannya adalah, adakah sumbangan daripada kerajaan negeri ini bersifat sukarela atau mengikut budi bicara atau satu kewajipan? Jika sumbangan ini merupakan satu kewajipan, berapa peratus yang harus disumbangkan ke dalam Kumpulan Wang Amanah Negara (KWAN) oleh negeri-negeri yang terlibat?

Tuan Yang di-Pertua, pada Bahagian II, fasal 11(d) rang undang-undang ini mencadangkan agar Menteri hendaklah melantik anggota Lembaga Kumpulan Wang Amanah Negara (Diperbadankan) seperti yang berikut. Tidak kurang daripada dua tetapi tidak lebih daripada empat orang anggota yang mempunyai pengetahuan, pengalaman dan kepakaran dalam perniagaan, pelaburan, perbankan atau kewangan. Saya mencadangkan dan mohon pertimbangan daripada Menteri pada fasal 11(d) ini agar Wilayah Sarawak ini diperuntukkan satu keanggotaan manakala Wilayah Sabah diperuntukkan satu keanggotaan ke dalam Lembaga Kumpulan Wang Amanah Negara (Diperbadankan) ini.

Kita percaya bahawa Wilayah Sarawak dan Wilayah Sabah turut mempunyai kepakaran atau individu yang berpengalaman luas dalam bidang perniagaan, pelaburan, perbankan dan kewangan. Kita dan Wilayah Sarawak dan Wilayah Sabah mahu berpartisipasi secara aktif di dalam menguruskan rizab kewangan jangka panjang ini demi kelangsungan generasi anak muda pada masa yang akan datang.

Tuan Yang di-Pertua, pada Bahagian III, fasal 24 pula telah memperuntukkan bahawa kumpulan wang hanya boleh diambil guna bagi maksud yang berikut: pendidikan, kesihatan, mitigasi dan penyesuaian perubahan iklim. Saya bersetuju bahawasanya dana kumpulan ini Wang Amanah Negara (KWAN) ini diperuntukkan khusus untuk ketiga-tiga sektor penting bagi negara kita ini. Namun demikian, saya mempunyai beberapa persoalan kepada pihak kementerian berkait dengan isu penggunaan dana KWAN di dalam sektor pendidikan negara dan di dalam sektor perubahan iklim.

Jika pada tahun 2021, sebanyak RM5 bilion telah dikeluarkan dan dibelanjakan bagi mendepani cabaran COVID-19, krisis kesihatan pada ketika itu jelas iaitu COVID-19, tetapi di dalam sektor pendidikan ini, kita mahu tahu apakah bentuk krisis atau kriteria kritikal sektor pendidikan yang membolehkan agar dana ini diguna pakai pada masa hadapan? Adakah sekolah daif itu dikira sebagai salah satu aspek yang membolehkan dana KWAN ini untuk dikeluarkan dan dibelanjakan bagi tujuan baik pulih atau baik pulih sekolah daif berkenaan masih lagi menjadi tanggungan perbelanjaan pembangunan di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM)?

Persoalan saya yang kedua adalah adakah dana ini boleh juga diguna pakai untuk tujuan pembangunan sumber tenaga manusia khususnya para belia di institusi pendidikan pengajian tinggi bagi memenuhi sektor kritikal negara khususnya di dalam bidang sains dan teknologi untuk melahirkan pakar mendepani isu mitigasi dan penyesuaian perubahan iklim?

Sebagai contoh, Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi mengunjurkan keperluan tenaga profesional sebanyak 1,200 orang dalam bidang nuklear bagi memastikan kesiapsiagaan negara daripada pelbagai aspek sekiranya tenaga nuklear diputuskan sebagai salah satu sumber tenaga penjanaan elektrik negara yang berpotensi untuk dijadikan sebagai sumber tenaga bebas asas atau dengan izin, baseload yang bersih, stabil dan rendah karbon bagi menyokong agenda peralihan tenaga negara dan seterusnya mencapai pelepasan gas rumah kaca sifar bersih seawal tahun 2050.

Tuan Yang di-Pertua, pembangunan sektor tenaga nuklear ini merupakan salah satu metodologi, adaptasi, mitigasi dan penyesuaian perubahan iklim. Tanpa pembangunan model insan, perancangan dasar penggunaan tenaga nuklear negara turut terbantut jika perancangan dasar tenaga nuklear berjalan dengan kadar yang perlahan, maka proses mitigasi dan penyesuaian perubahan iklim turut menjadi perlahan. Oleh yang demikian, kita mohon penjelasan daripada kementerian sama ada dibolehkan atau tidak dana ini dikeluarkan pada masa hadapan untuk membangunkan sumber tenaga pakar bagi mendepani isu mitigasi dan perubahan penyesuaian iklim.

[Datuk Dr. Haji Mustafa bin Musa **mempengerusikan Mesyuarat****] Secara tuntasnya Tuan Yang di-Pertua, kita mohon butiran, tatacara dan perincian konteks penggunaan serta pengeluaran dana ini bagi kedua-dua sektor yang telah dinyatakan sebentar tadi. Mohon Menteri untuk memberikan penjelasan.

Tuan Yang di-Pertua, pengeluaran tahunan dana Kumpulan Wang Amanah Negara telah ditetapkan tidak boleh melebihi 50 peratus daripada kadar pulangan benar jangka masa panjang yang dijangka supaya prinsipal terpelihara dan terus berkembang. Pengeluaran melebihi had yang dibenarkan pula memerlukan kelulusan di peringkat Dewan Rakyat. Saya bersetuju dengan tatacara had pengeluaran dan tatacara permohonan bagi pengeluaran dana ini yang dinyatakan jelas melalui Bahagian III, fasal 25 dan fasal 26. Kaedah ini memperkukuh akauntabiliti proses pengeluaran dana.

Namun demikian, Bahagian II, fasal 7 yang berkait rapat dengan penyata laporan akaun dan maklumat lain telah menyatakan satu garis panduan kepada siapa laporan dana ini harus dibentangkan nanti. Bahagian II, fasal 7 menyatakan lembaga hendaklah mengemukakan kepada Menteri apa-apa penyata, laporan, akaun dan maklumat lain berkenaan dengan aset dan aktiviti Kumpulan Wang sebagaimana yang dikehendaki oleh Menteri dari semasa ke semasa.

Persoalan berbangkit yang kita ingin bawa adalah adakah penyata laporan dan akaun Kumpulan Wang Amanah Negara ini hanya dibentangkan kepada Menteri sahaja? Bagaimana dengan Parlimen, adakah akan turut dilibatkan bersama sebagaimana Parlimen itu dilibatkan bersama semasa melakukan proses pengeluaran dana? Adakah Parlimen mempunyai hak untuk melihat segala apa jua pelaporan dana di atas prinsip ketelusan dan kebertanggungjawaban bersama?

Tuan Yang di-Pertua, secara umumnya, RUU KWAN 2026 ini memperkukuh simpanan antara generasi melalui sumbangan yang konsisten dan mengembangkan strategi diversifikasi pelaburan serta memberikan tatacara pengeluaran yang berdisiplin bersama dengan tadbir urus kewangan yang lebih kukuh.

Kejayaan mengimplementasi RUU KWAN 2026 ini bergantung kepada tekad dan iltizam kita bersama. Kekayaan dan hasil negara ini harus terus dipelihara dan dilaburkan bagi memenuhi keperluan masa depan. Dengan itu, saya mohon menyokong. Terima kasih.

Tuan Yang di-Pertua, saya ucap terima kasih kerana diberi peluang untuk mengambil bahagian dalam perbahasan Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026.

Pada prinsipnya, saya menyambut baik usaha kerajaan untuk memperkukuhkan mekanisme pengurusan kekayaan negara melalui satu kerangka amanah yang lebih tersusun, telus dan berpandangan jauh.

Tuan Yang di-Pertua, apabila kita membincangkan mengenai Kumpulan Wang Amanah Negara, kita sebenarnya bukan hanya membincangkan soal kewangan ataupun pelaburan. Kita sedang membincangkan satu persoalan yang lebih besar iaitu apakah bentuk amanah yang ingin kita tinggalkan kepada generasi akan datang?

Kekayaan negara bukanlah hak eksklusif generasi hari ini. Ia merupakan hasil usaha pengorbanan dan sumber yang telah diwarisi daripada generasi terdahulu serta menjadi tanggungjawab kita untuk memastikan generasi akan datang turut menikmati manfaatnya.

Sehubungan itu, saya ingin menyatakan bahawa puisi yang dibacakan oleh Yang Berhormat Senator Datuk Haji Mustafa sebelum ini semasa membahas RUU membawa maksud dan mesej yang amat mendalam.

Bukan kepada yang menggubal RUU ini, bukan kepada hanya yang membahas RUU petang ini tetapi juga kepada mereka yang akan melaksanakannya pada masa akan datang.

Sebuah negara yang matang tidak hanya melihat kepada keperluan fiskal semasa tetapi juga mempunyai visi jangka panjang untuk memastikan kestabilan ekonomi dan kesejahteraan rakyat.

Negara-negara yang mempunyai sumber asli yang besar telah lama memperkenalkan mekanisme sovereign wealth fund atau dana amanah negara bagi memastikan hasil daripada sumber negara tidak habis digunakan dalam satu tempoh sahaja, tetapi dilaburkan untuk manfaat masa hadapan. Oleh itu, konsep Kumpulan Wang Amanah Negara adalah satu langkah yang tepat dari sudut prinsip.

Namun begitu Tuan Yang di-Pertua, sesuatu dana amanah hanya akan mempunyai nilai sebenar bukan kerana kewujudannya dalam undang-undang tetapi kerana tahap tadbir urus, integriti pengurusan dan keyakinan rakyat terhadap cara ia dikendalikan.

Dalam hal itu perkara pertama yang ingin saya tekankan ialah soal ketelusan dan akauntabiliti. Apabila melibatkan dana awam dan kekayaan negara, rakyat mempunyai hak untuk mengetahui bagaimana wang tersebut diuruskan? Di mana dilaburkan? Apakah pulangannya? Apakah mekanisme kawalan yang diwujudkan bagi mengelakkan sebarang penyalahgunaan?

Sejarah telah menunjukkan bahawa dana yang besar tanpa sistem semak dan imbang yang kukuh boleh menimbulkan risiko yang besar. Tiada kira sama ada ia melibatkan dana kerajaan, syarikat berkaitan kerajaan atau institusi pelaburan negara. Perkara yang paling penting ialah memastikan keputusan kewangan dibuat berdasarkan kepentingan negara bukan kepentingan jangka pendek mana-mana pihak.

Justeru, saya ingin mendapatkan penjelasan daripada kerajaan mengenai tahap kebebasan dan kuasa badan pemegang amanah yang akan menguruskan Kumpulan Wang Amanah Negara ini.

Apakah struktur tadbir urus yang diwujudkan benar-benar memberi ruang kepada pengurusan profesional untuk membuat keputusan berdasarkan kepakaran kewangan dan pelaburan atau adakah terdapat ruang campur tangan yang boleh menjejaskan objektif asal dana ini seperti mana yang kita sering dengar dalam perbicaraan kes-kes profil tinggi?

Kita perlu mengambil pengajaran daripada pengalaman antarabangsa. Dana kekayaan negara yang berjaya seperti yang kita dengar sebelum ini Government Pension Fund Global dibina atas prinsip ketelusan, disiplin pelaburan dan laporan awam yang konsisten. Kepercayaan rakyat terhadap dana tersebut bukan semata-mata kerana jumlah asetnya yang besar tetapi rakyat yakin terdapat sistem yang mengawal pengurusan dana tersebut.

Malaysia juga perlu membina standard keyakinan yang sama. Jika kita mahu Kumpulan Wang Amanah Negara menjadi satu institusi dihormati, laporan prestasi dan kedudukan kewangannya perlu dibentangkan secara berkala kepada Parlimen. Ini bukannya satu pilihan, ini adalah satu kemestian. Parlimen tidak boleh hanya diminta meluluskan kerangka undang-undang tetapi perlu mempunyai peranan dalam memastikan amanah ini dilaksanakan dengan penuh tanggungjawab.

Tuan Yang di-Pertua, perkara kedua yang ingin saya bangkitkan ialah persoalan sumber dana. Sumber dana amanah tidak boleh hanya bergantung kepada suntikan awal atau peruntukan sekali sahaja. Ia mesti mempunyai strategi pertumbuhan yang jelas dan mampan.

Persoalan ialah apakah mekanisme jangka panjang yang akan memastikan Kumpulan Wang Amanah Negara terus berkembang? Adakah terdapat formula khusus untuk menyalurkan sebahagian hasil negara kepada dana ini selain daripada apa yang dicadangkan buat masa sekarang?

Adakah hasil daripada sumber strategik negara, dividen pelaburan atau lebihan tertentu akan menjadi sebahagian daripada mekanisme pengumpulan data? Jika kita benar- benar mahu membina satu dana antara generasi, kita perlu memastikan ia mempunyai sumber pendapatan yang konsisten. Tanpa strategi ini, terdapat risiko dana ini hanya menjadi satu struktur pentadbiran tanpa kekuatan kewangan yang mencukupi untuk mencapai matlamat asalnya.

Tuan Yang di-Pertua, perkara ketiga ialah bagaimana hasil pelaburan dana ini akan digunakan? Saya berpandangan bahawa pulangan daripada dana amanah negara kita seharusnya tidak digunakan, minta maaf.

Saya berpandangan bahawa pulangan daripada dana amanah negara tidak seharusnya digunakan untuk menampung perbelanjaan biasa kerajaan semata-mata, sebaliknya hasil pelaburan tersebut perlu digunakan untuk membina kapasiti negara.

Antaranya ialah pelaburan dalam pendidikan berkualiti, penyelidikan dan pembangunan teknologi baharu, kecerdasan buatan dan yang paling penting sekali kesihatan awam serta pembangunan modal insan.

Negara hari ini tidak lagi bersaing hanya berdasarkan sumber asli. Negara yang berjaya ialah negara yang mampu menukar kekayaan kepada ilmu, inovasi dan keupayaan manusia. Minyak, gas, mineral dan aset negara pada akhirnya akan berkurangan tetapi ilmu dan teknologi yang dibina akan terus memberi manfaat kepada generasi akan datang.

Tuan Yang di-Pertua, dalam konteks Malaysia, kita perlu melihat Kumpulan Wang Amanah Negara ini sebagai suatu instrumen strategik untuk memperkukuhkan daya tahan ekonomi negara.

Pengajaran yang perlu kita ambil ialah isu sebenar bukan sekadar siapa yang dilantik, tetapi apakah mekanisme semak dan imbang yang diwujudkan untuk memastikan mereka sentiasa bertanggungjawab kepada rakyat. Tadbir urus yang baik memerlukan sistem yang mampu mengesan kelemahan lebih awal, mencegah konflik kepentingan, memastikan ketelusan dalam setiap keputusan pelaburan serta menyediakan ruang pengawasan yang berkesan oleh Parlimen dan institusi audit yang bebas.

Dalam perkara ini Datuk Yang di-Pertua, kita perlu bersedia untuk belajar daripada negara-negara yang telah membuktikan kejayaan mereka menguruskan dana berdaulat.

Negara seperti Norway dan Singapura bukan sahaja berjaya menjana pulangan pelaburan yang mampan, malah lebih penting mereka berjaya membina keyakinan rakyat dan pelabur antarabangsa melalui sistem tadbir urus yang kukuh, telus dan berakauntabiliti. Oleh yang demikian, saya mencadangkan supaya laporan tahunan merangkumi pulangan pelaburan, penanda aras ataupun dengan izin, benchmark berbanding indeks pasaran, kos pengurusan, tahap risiko dan pematuhan kepada mandat pelaburan dibentang kepada Parlimen secara tahunan.

Model Norway mengamalkan pengasingan kuasa. Kerajaan membuat objektif, lembaga pengarah membuat dasar dan pengurusan dana membuat keputusan pelaburan.

Menteri tidak boleh memberi arahan pelaburan. Apabila kuasa dipisahkan, setiap cabang boleh saling menyemak dan mengimbangi dan ini membantu mengelakkan penyalahgunaan kuasa, mengurangkan risiko konflik kepentingan dan memastikan keputusan dibuat berdasarkan undang-undang dan kepentingan awam.

Oleh yang demikian, saya sarankan supaya pelaburan yang dibuat berdasarkan seksyen 27(1)(k) RUU yang memberi kuasa kepada Menteri untuk meluluskan apa-apa pelaburan lain hendaklah dinilai secara objektif supaya tidak membuka ruang kepada manipulasi dan eksploitasi kreatif yang disalah guna. Begitu juga lembaga pengarah hendaklah memastikan klausa tersebut tidak digunakan untuk campur tangan politik.

Ketiga, saya juga mencadangkan supaya Lembaga KWAN menubuhkan majlis etika atau dengan izin, ethics council untuk menapis pelaburan demi mengelakkan pelaburan dalam syarikat yang rasuah, pencabulan hak asasi, kerosakan alam sekitar dan senjata tertentu.

Keempat, saya cadangkan supaya prestasi lembaga pengarah dinilai secara berkala, misalnya setiap lima tahun. Mengikut peruntukan yang ada, seseorang ahli lembaga pengarah boleh menyandang jawatan tersebut sehingga tempoh maksimum sembilan tahun. Jadi, prestasi lembaga pengarah hendaklah dinilai oleh pihak bebas berdasarkan pulangan pelaburan, pengurusan risiko dan pematuhan tadbir urus.

Datuk Yang di-Pertua, kita juga mempunyai pengalaman melalui Khazanah Nasional.

We don’t have to look far dengan izin. Secara objektif, walaupun banyak kritikan terhadap Khazanah Nasional, tetapi Khazanah Nasional telah menunjukkan prestasi yang agak baik dengan aset bersih meningkat daripada sekitar RM33 bilion pada tahun 2004 kepada lebih RM100 bilion hari ini iaitu tempoh 22 tahun serta menjana pulangan tahunan sekitar enam peratus dalam jangka panjang.

Ini membuktikan bahawa Malaysia mempunyai keupayaan untuk menguruskan dana strategik negara. Kejayaan tersebut dibina melalui proses penambahbaikan tadbir urus yang berterusan. Oleh itu, penubuhan KWAN ini juga mesti disertai dengan mekanisme semak dan imbang yang lebih kukuh supaya ia bukan sahaja berjaya dari segi pulangan, tetapi juga mendapat keyakinan penuh rakyat.

Datuk Yang di-Pertua, seksyen 24 rang undang-undang ini membenarkan pengeluaran kumpulan wang dengan kelulusan Menteri bagi amaun yang tidak melebihi 50 peratus daripada jumlah keseluruhan kadar pulangan benar jangka masa panjang dan hanya dirujuk untuk kelulusan Dewan Rakyat bagi amaun yang lebih daripada nilai ambang tersebut.

Datuk Yang di-Pertua, memandangkan negara telah melalui pengalaman yang pahit daripada kes-kes yang telah saya sebutkan tadi, saya syorkan supaya kerajaan menimbang semula peruntukan ini dan menggantikannya dengan peruntukan supaya setiap pengeluaran hendaklah diluluskan oleh Parlimen. Jika kita melihat amalan terbaik antarabangsa seperti di Norway dan di Singapura, setiap pengeluaran adalah diluluskan oleh Parlimen.

Dan seperkara lagi, walaupun pengeluaran dibenarkan bagi tiga perkara sahaja, tetapi ia merangkumi perkara yang luas. Pendidikan, apa yang dibenarkan untuk dikeluarkan bagi tujuan pendidikan? Begitu juga dengan kesihatan dan begitu juga dengan perubahan iklim.

Jadi, apakah skop yang dibenarkan atas bagi ketiga-tiga kategori tersebut? Oleh itu, penelitian Parlimen adalah diperlukan sebagai langkah semak dan imbang yang wajar.

Datuk Yang di-Pertua, saya ingin menyentuh satu perkara yang lebih fundamental. Dalam teori kewangan awam, sesebuah tabung amanah negara berdaulat lazimnya diwujudkan apabila sesebuah negara mempunyai lebihan sumber kewangan yang boleh dilaburkan bagi manfaat generasi akan datang. Sumber tersebut biasanya datang daripada lebihan hasil fiskal, eksport komoditi strategik seperti petroleum dan gas atau lebihan akaun semasa negara. Norway misalnya, membiayai Government Pension Fund Global melalui lebihan hasil petroleum dan gas. Singapura pula membina rizab negara melalui lebihan fiskal, pulangan pelaburan dan pengurusan aset negara secara berhemat selama beberapa dekad.

Keadaan Malaysia agak berbeza. Negara kita masih merekodkan defisit-defisit fiskal hampir setiap tahun sejak tahun 1998. Ini bermakna kerajaan masih berbelanja melebihi hasil yang dikutip. Dalam keadaan ini, persoalan yang wajar dibangkitkan ialah sama ada sumbangan tahunan minimum sebanyak 0.1 peratus daripada unjuran hasil kerajaan dan sumbangan minimum sebanyak dua peratus dari dividen yang diperolehi dari PETRONAS dan minimum sebanyak dua peratus dari duti eksport yang diterima oleh Kerajaan Persekutuan atas sumber menyusut benar-benar mampan untuk jangka panjang.

Saya bukan mengatakan kerajaan tidak mampu menyumbang pada hari ini, persoalannya ialah adakah kerajaan mampu mengekalkan sumbangan tersebut secara konsisten selama 10 tahun, 20 tahun, 30 tahun atau 50 tahun yang akan datang khususnya apabila negara berdepan kelembapan ekonomi, krisis kewangan atau bencana yang memerlukan perbelanjaan awam yang lebih besar.

Seperkara lagi Datuk Yang di-Pertua, memandangkan...

Itulah persoalan saya Yang Berhormat, tentang kemampuan kerajaan untuk menampung, menyumbang, terus menyumbang kepada dana ini untuk tempoh supaya ianya untuk satu tempoh yang mampan. Sebab sebenarnya apa yang kita nak buat ini berbeza. Keadaan kita berbeza daripada negara-negara lain.

Mereka laburkan apa yang lebih daripada perbelanjaan, tetapi kita dalam keadaan fiskal yang defisit, tapi kita menubuhkan ini. Mungkin ada satu perkara yang elok kita ingat adalah kita bukan mula, bermula daripada kosong ya. Kita memang sudah ada dana sebanyak RM23 bilion yang ada pada KWAN sekarang, yang memang ada.

Jadi, kita tak lah perlu memulakan daripada permulaan kosong. Itu sudah ada dan hanya memerlukan peningkatan tadbir urus dan struktur yang lebih baik supaya ia nya menjanakan pulangan yang lebih daripada pulangan yang telah diperolehi selama ini. Saya harap itu menjawab soalan Yang Berhormat. Alright.

Seperkara lagi, memandangkan bajet tahunan berada dalam keadaan defisit, penguntukan sumbangan kepada KWAN akan menjadikan ruang fiskal negara lebih sempit.

Oleh itu, pengurangan hasil yang boleh dibelanjakan akan memberi tekanan kepada kerajaan untuk memenuhi keperluan pembangunan dan penyampaian perkhidmatan awam.

Baik, terima kasih Yang Berhormat Senator Puan Rita Sarimah Anak Patrick Insol.

Sekarang saya mempersilakan Yang Berhormat Senator Dato' Ng Keng Heng untuk mengambil bahagian dalam ucapannya— perbahasan ini. Silakan Yang Berhormat.

Terima kasih Yang Berhormat Senator Dato’ Wu Him Ven. Alhamdulillah, selesai 15 Ahli Yang Berhormat mengambil bahagian dalam Rang Undang-undang Kumpulan Wang Amanah Negara 2026.

Sekarang dijemput Yang Berhormat Menteri untuk menjawab.